๗-๑. สปฺปจฺจยทุก-กุสลตฺติกํ

๑-๒. กุสลากุสลปทํ

๑-๗. ปฏิจฺจวาราทิ

ปจฺจยจตุกฺกํ

เหตุปจฺจโย

๑. สปฺปจฺจยํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปจฺจโย กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑) (สํขิตฺตํ).

๒. เหตุยา เอกํ, อารมฺมเณ เอกํ, อธิปติยา เอกํ…เป… อวิคเต เอกํ (สํขิตฺตํ).

นอธิปติปจฺจโย

๓. สปฺปจฺจยํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปจฺจโย กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา (สํขิตฺตํ).

๔. นอธิปติยา เอกํ, นปุเรชาเต เอกํ, นปจฺฉาชาเต เอกํ, นอาเสวเน เอกํ, นกมฺเม เอกํ, นวิปาเก เอกํ, นวิปฺปยุตฺเต เอกํ (สํขิตฺตํ).

(สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา.)

ปจฺจยจตุกฺกํ

เหตุปจฺจโย

๕. สปฺปจฺจโย กุสโล ธมฺโม สปฺปจฺจยสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย (สํขิตฺตํ).

๖. เหตุยา เอกํ, อารมฺมเณ เอกํ…เป… อวิคเต เอกํ (สํขิตฺตํ).

๗. สปฺปจฺจยํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปจฺจโย อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑) (สํขิตฺตํ.)

๘. เหตุยา เอกํ, อารมฺมเณ เอกํ…เป… อวิคเต เอกํ. (สหชาตวาเรปิ…เป… ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ).

๓. อพฺยากตปทํ

๑-๗. ปฏิจฺจวาราทิ

ปจฺจยจตุกฺกํ

เหตุปจฺจโย

๙. สปฺปจฺจยํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปจฺจโย อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา (สํขิตฺตํ).

๑๐. เหตุยา เอกํ, อารมฺมเณ เอกํ…เป… อวิคเต เอกํ (สํขิตฺตํ).

นเหตุยา เอกํ, นอารมฺมเณ เอกํ, นอธิปติยา เอกํ (สพฺพตฺถ เอกํ, สํขิตฺตํ).

ปจฺจยจตุกฺกํ

เหตุปจฺจยาทิ

๑๑. สปฺปจฺจโย อพฺยากโต ธมฺโม สปฺปจฺจยสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

สปฺปจฺจโย อพฺยากโต ธมฺโม สปฺปจฺจยสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

อปฺปจฺจโย อพฺยากโต ธมฺโม สปฺปจฺจยสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

สปฺปจฺจโย อพฺยากโต ธมฺโม สปฺปจฺจยสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

อปฺปจฺจโย อพฺยากโต ธมฺโม สปฺปจฺจยสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณูปนิสฺสโย. (๑) (สํขิตฺตํ.)

เหตุยา เอกํ, อารมฺมเณ เทฺว, อธิปติยา เทฺว, อนนฺตเร เอกํ…เป… นิสฺสเย เอกํ, อุปนิสฺสเย เทฺว, ปุเรชาเต เอกํ, ปจฺฉาชาเต เอกํ, (สพฺพตฺถ เอกํ), อวิคเต เอกํ (สํขิตฺตํ).

ปจฺจนียุทฺธาโร

๑๒. สปฺปจฺจโย อพฺยากโต ธมฺโม สปฺปจฺจยสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย… สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย… อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย.

อปฺปจฺจโย อพฺยากโต ธมฺโม สปฺปจฺจยสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย… อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย (สํขิตฺตํ).

๑๓. นเหตุยา เทฺว, นอารมฺมเณ เอกํ (สํขิตฺตํ).

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ เอกํ (สํขิตฺตํ).

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เทฺว (สํขิตฺตํ).

สปฺปจฺจยทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ.

๘-๑. สงฺขตทุก-กุสลตฺติกํ

๑๔. สงฺขตํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สงฺขโต กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา (สํขิตฺตํ. สปฺปจฺจยสทิสํ วิตฺถาเรตพฺพํ).

สงฺขตทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ.

๙-๑. สนิทสฺสนทุก-กุสลตฺติกํ

๑. กุสลปทํ

๑-๖. ปฏิจฺจวาราทิ

ปจฺจยจตุกฺกํ

เหตุปจฺจโย

๑๕. อนิทสฺสนํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสโน กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา (สํขิตฺตํ).

๑๖. เหตุยา เอกํ, อารมฺมเณ เอกํ…เป… อวิคเต เอกํ. (สหชาตวาเรปิ…เป… ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ.)

๒. อกุสลปทํ

เหตุปจฺจโย

๑๗. อนิทสฺสนํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสโน อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา (สํขิตฺตํ).

๑๘. เหตุยา เอกํ, อารมฺมเณ เอกํ…เป… อวิคเต เอกํ. (สหชาตวาเรปิ…เป… ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ.)

๓. อพฺยากตปทํ

เหตุปจฺจโย

๑๙. อนิทสฺสนํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา (สํขิตฺตํ).

๒๐. เหตุยา ตีณิ, อารมฺมเณ เอกํ, อธิปติยา ตีณิ…เป… อวิคเต ตีณิ (สํขิตฺตํ).

นเหตุยา ตีณิ (สพฺพตฺถ ตีณิ), นกมฺเม ตีณิ, นวิปาเก ตีณิ, นอาหาเร ตีณิ…เป… โนวิคเต ตีณิ (สํขิตฺตํ).

(สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา.)

๗. ปญฺหาวาโร

ปจฺจยจตุกฺกํ

เหตุปจฺจยาทิ

๒๑. อนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย… ตีณิ.

สนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

อนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

สนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณาธิปติ. (๑)

อนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณาธิปติ, สหชาตาธิปติ. อนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม สนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส จ อนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส จ ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย – สหชาตาธิปติ. (๒)

สนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย – ปกตูปนิสฺสโย. (๑)

อนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย…เป…. (๑) (สํขิตฺตํ.)

๒๒. ปุเรชาเต ตีณิ, ปจฺฉาชาเต ตีณิ, อาเสวเน เอกํ, กมฺเม ตีณิ, วิปาเก ตีณิ, (สพฺพตฺถ ตีณิ) สมฺปยุตฺเต เอกํ, วิปฺปยุตฺเต ตีณิ, อตฺถิยา ปญฺจ, นตฺถิยา เอกํ…เป… อวิคเต ปญฺจ. (สํขิตฺตํ.)

สนิทสฺสนทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ.

(อปฺปจฺจยมฺปิ อสงฺขตมฺปิ สนิทสฺสนมฺปิ น ลพฺภติ.)

๑๐-๑. สปฺปฏิฆทุก-กุสลตฺติกํ

๑-๒. กุสลากุสลปทํ

๑-๗. ปฏิจฺจวาราทิ

ปจฺจยจตุกฺกํ

เหตุปจฺจโย

๒๓. อปฺปฏิฆํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อปฺปฏิโฆ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา (สํขิตฺตํ).

๒๔. เหตุยา เอกํ, อารมฺมเณ เอกํ…เป… วิปฺปยุตฺเต เอกํ…เป… อวิคเต เอกํ (สํขิตฺตํ).

(สหชาตวาเรปิ…เป… ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ.)

๒๕. อปฺปฏิฆํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อปฺปฏิโฆ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา (สํขิตฺตํ).

เหตุยา เอกํ…เป… อวิคเต เอกํ (ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ.)

๓. อพฺยากตปทํ

๑-๖. ปฏิจฺจวาราทิ

ปจฺจยจตุกฺกํ

เหตุปจฺจโย

๒๖. สปฺปฏิฆํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปฏิโฆ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. สปฺปฏิฆํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อปฺปฏิโฆ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. สปฺปฏิฆํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปฏิโฆ อพฺยากโต จ อปฺปฏิโฆ อพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา… นว.

อปฺปฏิฆํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อปฺปฏิโฆ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา (สํขิตฺตํ).

๒๗. เหตุยา นว, อารมฺมเณ เอกํ, อธิปติยา นว…เป… อญฺญมญฺเญ ฉ, นิสฺสเย นว, อุปนิสฺสเย เอกํ, ปุเรชาเต อาเสวเน เอกํ, กมฺเม นว, วิปาเก นว…เป… อวิคเต นว (สํขิตฺตํ).

นเหตุปจฺจโย

๒๘. สปฺปฏิฆํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปฏิโฆ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา (สํขิตฺตํ).

๒๙. นเหตุยา นว…เป… โนวิคเต นว (สพฺพตฺถ นว, สํขิตฺตํ).

๗. ปญฺหาวาโร

ปจฺจยจตุกฺกํ

เหตุปจฺจโย

๓๐. อปฺปฏิโฆ อพฺยากโต ธมฺโม อปฺปฏิฆสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓) (สํขิตฺตํ.)

๓๑. เหตุยา ตีณิ, อารมฺมเณ เทฺว, อธิปติยา ตีณิ, อนนฺตเร เอกํ, สมนนฺตเร เอกํ, สหชาเต นว, อญฺญมญฺเญ ฉ, นิสฺสเย นว, อุปนิสฺสเย เทฺว, ปุเรชาเต ตีณิ, ปจฺฉาชาเต ตีณิ, อาเสวเน เอกํ, กมฺเม ตีณิ, วิปาเก ตีณิ, อาหาเร ตีณิ, อินฺทฺริเย ปญฺจ, ฌาเน ตีณิ, มคฺเค ตีณิ, สมฺปยุตฺเต เอกํ, วิปฺปยุตฺเต จตฺตาริ, อตฺถิยา นว, นตฺถิยา เอกํ, วิคเต เอกํ, อวิคเต นว.

ปจฺจนียุทฺธาโร

๓๒. สปฺปฏิโฆ อพฺยากโต ธมฺโม สปฺปฏิฆสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย (สํขิตฺตํ).

๓๓. นเหตุยา นว, นอารมฺมเณ นว (สํขิตฺตํ).

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ (สํขิตฺตํ).

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เทฺว (สํขิตฺตํ).

(ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ, เอวํ คเณตพฺพํ.)

สปฺปฏิฆทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ.

๑๑-๑. รูปีทุก-กุสลตฺติกํ

๑-๒. กุสลากุสลปทํ

๑-๗. ปฏิจฺจวาราทิ

ปจฺจยจตุกฺกํ

เหตุปจฺจโย

๓๔. อรูปึ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อรูปี กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา (สํขิตฺตํ).

๓๕. เหตุยา เอกํ, อารมฺมเณ เอกํ (สํขิตฺตํ. สหชาตวาเรปิ…เป… ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ).

๓๖. อรูปึ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อรูปี อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา (สํขิตฺตํ).

๓๗. เหตุยา เอกํ, อารมฺมเณ เอกํ…เป… อวิคเต เอกํ (สํขิตฺตํ. สหชาตวาเรปิ…เป… ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ).

๓. อพฺยากตปทํ

๑-๗. ปฏิจฺจวาราทิ

ปจฺจยจตุกฺกํ

เหตุ-อารมฺมณปจฺจยา

๓๘. รูปึ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ รูปี อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา… ตีณิ.

อรูปึ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อรูปี อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา… ตีณิ.

รูปึ อพฺยากตญฺจ อรูปึ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ รูปี อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา… ตีณิ.

รูปึ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อรูปี อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา (สํขิตฺตํ).

๓๙. เหตุยา นว, อารมฺมเณ ตีณิ, อธิปติยา ปญฺจ, อนนฺตเร ตีณิ, สมนนฺตเร ตีณิ…เป… อญฺญมญฺเญ ฉ…เป… ปุเรชาเต เอกํ, อาเสวเน เอกํ, กมฺเม นว, วิปาเก นว…เป… อวิคเต นว (สํขิตฺตํ).

๔๐. นเหตุยา นว, นอารมฺมเณ ตีณิ, นอธิปติยา นว…เป… นกมฺเม เทฺว, นวิปาเก ปญฺจ, นอาหาเร เอกํ, นอินฺทฺริเย เอกํ, นฌาเน เทฺว, นมคฺเค นว, นสมฺปยุตฺเต ตีณิ, นวิปฺปยุตฺเต เทฺว, โนนตฺถิยา ตีณิ, โนวิคเต ตีณิ (สํขิตฺตํ, ปจฺจนียํ).

ปจฺจยจตุกฺกํ

เหตุปจฺจโย

๔๑. อรูปี อพฺยากโต ธมฺโม อรูปิสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย (สํขิตฺตํ).

๔๒. เหตุยา ตีณิ, อารมฺมเณ เทฺว, อธิปติยา ตีณิ, อนนฺตเร เอกํ, สมนนฺตเร เอกํ, สหชาเต สตฺต, อญฺญมญฺเญ ฉ, นิสฺสเย สตฺต, อุปนิสฺสเย เทฺว, ปุเรชาเต เอกํ, ปจฺฉาชาเต เอกํ, อาเสวเน เอกํ, กมฺเม ตีณิ, วิปาเก ตีณิ, อาหาเร จตฺตาริ, อินฺทฺริเย ฉ, ฌาเน ตีณิ, มคฺเค ตีณิ, สมฺปยุตฺเต เอกํ, วิปฺปยุตฺเต เทฺว…เป… อวิคเต สตฺต (สํขิตฺตํ).

นเหตุยา สตฺต, นอารมฺมเณ สตฺต (สํขิตฺตํ).

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ (สํขิตฺตํ).

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เทฺว (สํขิตฺตํ).

(ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ, เอวํ คเณตพฺพํ.)

รูปีทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ.

๑๑-๑. โลกิยทุก-กุสลตฺติกํ

๑. กุสลปทํ

๑-๗. ปฏิจฺจวาราทิ

ปจฺจยจตุกฺกํ

เหตุปจฺจโย

๔๓. โลกิยํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โลกิโย กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑)

โลกุตฺตรํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โลกุตฺตโร กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑)

โลกิยํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โลกิโย กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา. (๑)

โลกุตฺตรํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โลกุตฺตโร กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา. (๑) (สํขิตฺตํ.)

๔๔. เหตุยา เทฺว, อารมฺมเณ เทฺว, อธิปติยา เทฺว…เป… กมฺเม เทฺว…เป… อวิคเต เทฺว (สํขิตฺตํ, อนุโลมํ).

๔๕. นอธิปติยา เทฺว…เป… นอาเสวเน เอกํ…เป… นวิปฺปยุตฺเต เทฺว (สํขิตฺตํ).

(สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา.)

ปจฺจยจตุกฺกํ

เหตุปจฺจยาทิ

๔๖. โลกิโย กุสโล ธมฺโม โลกิยสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

โลกุตฺตโร กุสโล ธมฺโม โลกุตฺตรสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

โลกิโย กุสโล ธมฺโม โลกิยสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

โลกุตฺตโร กุสโล ธมฺโม โลกิยสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)