๑. วิภงฺควาโร

เหตุปจฺจโย

๓๑๓. นิยฺยานิโก ธมฺโม นิยฺยานิกสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย – นิยฺยานิกา เหตู สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (มูลํ กาตพฺพํ.) นิยฺยานิกา เหตู จิตฺตสมุฏฺฐานานํ รูปานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (มูลํ กาตพฺพํ.) นิยฺยานิกา เหตู สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

อนิยฺยานิโก ธมฺโม อนิยฺยานิกสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย – อนิยฺยานิกา เหตู สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย; ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป…. (๑)

อารมฺมณปจฺจโย

๓๑๔. นิยฺยานิโก ธมฺโม อนิยฺยานิกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย – อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ปจฺจเวกฺขนฺติ, เจโตปริยญาเณน นิยฺยานิกจิตฺตสมงฺคิสฺส จิตฺตํ ชานาติ, นิยฺยานิกา ขนฺธา เจโตปริยญาณสฺส, ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณสฺส, อนาคตํสญาณสฺส, อาวชฺชนาย อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

อนิยฺยานิโก ธมฺโม อนิยฺยานิกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย – ทานํ…เป… สีลํ…เป… อุโปสถกมฺมํ กตฺวา ตํ ปจฺจเวกฺขติ อสฺสาเทติ อภินนฺทติ, ตํ อารพฺภ ราโค อุปฺปชฺชติ…เป… โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ; ปุพฺเพ สุจิณฺณานิ…เป… ฌานา…เป… อริยา ผลํ ปจฺจเวกฺขนฺติ, นิพฺพานํ ปจฺจเวกฺขนฺติ, นิพฺพานํ โคตฺรภุสฺส, โวทานสฺส, ผลสฺส, อาวชฺชนาย อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย; อริยา ปหีเน กิเลเส…เป… วิกฺขมฺภิเต…เป… ปุพฺเพ สมุทาจิณฺเณ…เป… จกฺขุํ…เป… วตฺถุํ อนิยฺยานิเก ขนฺเธ อนิจฺจโต…เป… โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ; ทิพฺเพน จกฺขุนา รูปํ ปสฺสติ, ทิพฺพาย โสตธาตุยา สทฺทํ สุณาติ, เจโตปริยญาเณน อนิยฺยานิกจิตฺตสมงฺคิสฺส จิตฺตํ ชานาติ, อากาสานญฺจายตนํ วิญฺญาณญฺจายตนสฺส…เป… อากิญฺจญฺญายตนํ เนวสญฺญานาสญฺญายตนสฺส…เป… รูปายตนํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส…เป… โผฏฺฐพฺพายตนํ กายวิญฺญาณสฺส…เป… อนิยฺยานิกา ขนฺธา อิทฺธิวิธญาณสฺส, เจโตปริยญาณสฺส, ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณสฺส, ยถากมฺมูปคญาณสฺส, อนาคตํสญาณสฺส, อาวชฺชนาย อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย.

อนิยฺยานิโก ธมฺโม นิยฺยานิกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย – นิพฺพานํ มคฺคสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

อธิปติปจฺจโย

๓๑๕. นิยฺยานิโก ธมฺโม นิยฺยานิกสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตาธิปติ – นิยฺยานิกาธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. นิยฺยานิโก ธมฺโม อนิยฺยานิกสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณาธิปติ, สหชาตาธิปติ. อารมฺมณาธิปติ – อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขนฺติ. สหชาตาธิปติ – นิยฺยานิกาธิปติ จิตฺตสมุฏฺฐานานํ รูปานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (มูลํ กาตพฺพํ.) นิยฺยานิกาธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

๓๑๖. อนิยฺยานิโก ธมฺโม อนิยฺยานิกสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณาธิปติ, สหชาตาธิปติ. อารมฺมณาธิปติ – ทานํ…เป… สีลํ…เป… อุโปสถกมฺมํ กตฺวา ตํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขติ อสฺสาเทติ อภินนฺทติ, ตํ ครุํ กตฺวา ราโค อุปฺปชฺชติ, ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ, ปุพฺเพ สุจิณฺณานิ…เป… ฌานา วุฏฺฐหิตฺวา…เป… อริยา ผลํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขนฺติ, นิพฺพานํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขนฺติ, นิพฺพานํ โคตฺรภุสฺส, โวทานสฺส, ผลสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย; จกฺขุํ…เป… วตฺถุํ อนิยฺยานิเก ขนฺเธ ครุํ กตฺวา อสฺสาเทติ อภินนฺทติ, ตํ ครุํ กตฺวา ราโค อุปฺปชฺชติ, ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ. สหชาตาธิปติ – อนิยฺยานิกาธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อนิยฺยานิโก ธมฺโม นิยฺยานิกสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณาธิปติ – นิพฺพานํ มคฺคสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

อนนฺตรปจฺจยาทิ

๓๑๗. นิยฺยานิโก ธมฺโม อนิยฺยานิกสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย – มคฺโค ผลสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

อนิยฺยานิโก ธมฺโม อนิยฺยานิกสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย – ปุริมา ปุริมา อนิยฺยานิกา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ อนิยฺยานิกานํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย; อนุโลมํ โคตฺรภุสฺส… อนุโลมํ โวทานสฺส… ผลํ ผลสฺส… อนุโลมํ ผลสมาปตฺติยา … นิโรธา วุฏฺฐหนฺตสฺส เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ ผลสมาปตฺติยา อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. อนิยฺยานิโก ธมฺโม นิยฺยานิกสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย… โคตฺรภุ มคฺคสฺส; โวทานํ มคฺคสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย… สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย… ปญฺจ… อญฺญมญฺญปจฺจเยน ปจฺจโย… เทฺว… นิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย… สตฺต.

อุปนิสฺสยปจฺจโย

๓๑๘. นิยฺยานิโก ธมฺโม นิยฺยานิกสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. ปกตูปนิสฺสโย – ปฐโม มคฺโค ทุติยสฺส มคฺคสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย…เป… ตติโย มคฺโค จตุตฺถสฺส มคฺคสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. นิยฺยานิโก ธมฺโม อนิยฺยานิกสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย…เป…. ปกตูปนิสฺสโย – อริยา มคฺคํ อุปนิสฺสาย อนุปฺปนฺนํ สมาปตฺตึ อุปฺปาเทนฺติ, อุปฺปนฺนํ สมาปชฺชนฺติ, สงฺขาเร อนิจฺจโต…เป… วิปสฺสนฺติ, มคฺโค อริยานํ อตฺถปฏิสมฺภิทาย…เป… ปฏิภานปฏิสมฺภิทาย ฐานาฐานโกสลฺลสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย, มคฺโค ผลสมาปตฺติยา อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

๓๑๙. อนิยฺยานิโก ธมฺโม อนิยฺยานิกสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย…เป…. ปกตูปนิสฺสโย – อนิยฺยานิกํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย ทานํ เทติ, สีลํ…เป… อุโปสถกมฺมํ กโรติ, ฌานํ อุปฺปาเทติ… วิปสฺสนํ… อภิญฺญํ… สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ… มานํ ชปฺเปติ… ทิฏฺฐึ คณฺหาติ; อนิยฺยานิกํ สีลํ…เป… ปญฺญํ… ราคํ…เป… ปตฺถนํ… อุตุํ… โภชนํ… เสนาสนํ อุปนิสฺสาย ทานํ เทติ…เป… สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ, ปาณํ หนติ…เป… สงฺฆํ ภินฺทติ; อนิยฺยานิกา สทฺธา…เป… เสนาสนํ อนิยฺยานิกาย สทฺธาย…เป… ปตฺถนาย… กายิกสฺส สุขสฺส… กายิกสฺส ทุกฺขสฺส… ผลสมาปตฺติยา อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. อนิยฺยานิโก ธมฺโม นิยฺยานิกสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย…เป…. ปกตูปนิสฺสโย – ปฐมสฺส มคฺคสฺส ปริกมฺมํ ปฐมสฺส มคฺคสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย…เป… จตุตฺถสฺส มคฺคสฺส ปริกมฺมํ จตุตฺถสฺส มคฺคสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

ปุเรชาตปจฺจยาทิ

๓๒๐. อนิยฺยานิโก ธมฺโม อนิยฺยานิกสฺส ธมฺมสฺส ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย… เทฺว (อรูปทุกสทิสา กาตพฺพา)… ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย… เทฺว… อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย… เทฺว.

กมฺมปจฺจโย

๓๒๑. นิยฺยานิโก ธมฺโม นิยฺยานิกสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย – นิยฺยานิกา เจตนา สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. นิยฺยานิโก ธมฺโม อนิยฺยานิกสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย – สหชาตา, นานากฺขณิกา. สหชาตา – นิยฺยานิกา เจตนา จิตฺตสมุฏฺฐานานํ รูปานํ กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. นานากฺขณิกา – นิยฺยานิกา เจตนา ผลสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (มูลํ กาตพฺพํ) นิยฺยานิกา เจตนา สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

๓๒๒. อนิยฺยานิโก ธมฺโม อนิยฺยานิกสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย – สหชาตา, นานากฺขณิกา. สหชาตา (สํขิตฺตํ). นานากฺขณิกา – อนิยฺยานิกา เจตนา วิปากานํ ขนฺธานํ กฏตฺตา จ รูปานํ กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย… วิปากปจฺจเยน ปจฺจโย… เอกํเยว… อาหารปจฺจเยน ปจฺจโย… จตฺตาริ… อินฺทฺริยปจฺจเยน ปจฺจโย… จตฺตาริ… ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย… จตฺตาริ… มคฺคปจฺจเยน ปจฺจโย… จตฺตาริ… สมฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย… เทฺว… วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย… ตีณิ (อรูปทุกสทิสา กาตพฺพา)… อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย… สตฺต (อรูปทุกสทิสา กาตพฺพา, อามสนา นานาปทาเยว)… นตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย… ตีณิ… วิคตปจฺจเยน ปจฺจโย… ตีณิ… อวิคตปจฺจเยน ปจฺจโย… สตฺต.