๑. วิภงฺควาโร

เหตุปจฺจโย

๒๗๙. อรูปาวจโร ธมฺโม อรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย – อรูปาวจรา เหตู สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย; ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป…. (มูลํ กาตพฺพํ.) อรูปาวจรา เหตู จิตฺตสมุฏฺฐานานํ รูปานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (มูลํ กาตพฺพํ.) อรูปาวจรา เหตู สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

นอรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย – นอรูปาวจรา เหตู สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย; ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป…. (๑)

อารมฺมณปจฺจโย

๒๘๐. อรูปาวจโร ธมฺโม อรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย – อากาสานญฺจายตนํ วิญฺญาณญฺจายตนสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย; อากิญฺจญฺญายตนํ เนวสญฺญานาสญฺญายตนสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. อรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย – อากาสานญฺจายตนํ ปจฺจเวกฺขติ, วิญฺญาณญฺจายตนํ…เป… อากิญฺจญฺญายตนํ…เป… เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ ปจฺจเวกฺขติ, อรูปาวจเร ขนฺเธ อนิจฺจโต…เป… โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ; เจโตปริยญาเณน อรูปาวจรจิตฺตสมงฺคิสฺส จิตฺตํ ชานาติ, อรูปาวจรา ขนฺธา เจโตปริยญาณสฺส, ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณสฺส, ยถากมฺมูปคญาณสฺส, อนาคตํสญาณสฺส, อาวชฺชนาย อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

นอรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย – ทานํ…เป… สีลํ…เป… อุโปสถกมฺมํ กตฺวา ตํ ปจฺจเวกฺขติ อสฺสาเทติ อภินนฺทติ, ตํ อารพฺภ ราโค…เป… โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ; ปุพฺเพ สุจิณฺณานิ…เป… ฌานา…เป… อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ปจฺจเวกฺขนฺติ, ผลํ ปจฺจเวกฺขนฺติ, นิพฺพานํ ปจฺจเวกฺขนฺติ, นิพฺพานํ โคตฺรภุสฺส, โวทานสฺส, มคฺคสฺส, ผลสฺส, อาวชฺชนาย อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย; อริยา ปหีเน กิเลเส ปจฺจเวกฺขนฺติ, วิกฺขมฺภิเต กิเลเส…เป… ปุพฺเพ…เป… จกฺขุํ…เป… วตฺถุํ นอรูปาวจเร ขนฺเธ อนิจฺจโต…เป… โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ, ทิพฺเพน จกฺขุนา รูปํ ปสฺสติ, ทิพฺพาย โสตธาตุยา สทฺทํ สุณาติ, เจโตปริยญาเณน นอรูปาวจรจิตฺตสมงฺคิสฺส จิตฺตํ ชานาติ, รูปายตนํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส…เป… โผฏฺฐพฺพายตนํ กายวิญฺญาณสฺส…เป… นอรูปาวจรา ขนฺธา อิทฺธิวิธญาณสฺส, เจโตปริยญาณสฺส, ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณสฺส, ยถากมฺมูปคญาณสฺส, อนาคตํสญาณสฺส, อาวชฺชนาย อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

อธิปติปจฺจโย

๒๘๑. อรูปาวจโร ธมฺโม อรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตาธิปติ – อรูปาวจราธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณาธิปติ, สหชาตาธิปติ. อารมฺมณาธิปติ – อากาสานญฺจายตนํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขติ…เป… เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขติ, อรูปาวจเร ขนฺเธ ครุํ กตฺวา อสฺสาเทติ อภินนฺทติ, ตํ ครุํ กตฺวา ราโค อุปฺปชฺชติ, ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ. สหชาตาธิปติ – อรูปาวจราธิปติ จิตฺตสมุฏฺฐานานํ รูปานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (มูลํ กาตพฺพํ.) อรูปาวจราธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

๒๘๒. นอรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณาธิปติ, สหชาตาธิปติ. อารมฺมณาธิปติ – ทานํ…เป… สีลํ…เป… อุโปสถกมฺมํ กตฺวา ตํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขติ อสฺสาเทติ อภินนฺทติ, ตํ ครุํ กตฺวา ราโค อุปฺปชฺชติ, ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ; ปุพฺเพ สุจิณฺณานิ…เป… ฌานา…เป… อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขนฺติ, ผลํ…เป… นิพฺพานํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขนฺติ, นิพฺพานํ โคตฺรภุสฺส, โวทานสฺส, มคฺคสฺส, ผลสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย; จกฺขุํ…เป… วตฺถุํ นอรูปาวจเร ขนฺเธ ครุํ กตฺวา อสฺสาเทติ อภินนฺทติ, ตํ ครุํ กตฺวา ราโค อุปฺปชฺชติ, ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ. สหชาตาธิปติ – นอรูปาวจราธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

อนนฺตรปจฺจยาทิ

๒๘๓. อรูปาวจโร ธมฺโม อรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย – ปุริมา ปุริมา อรูปาวจรา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ อรูปาวจรานํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. อรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย – อรูปาวจรํ จุติจิตฺตํ นอรูปาวจรสฺส อุปปตฺติจิตฺตสฺส, อรูปาวจรํ ภวงฺคํ อาวชฺชนาย, อรูปาวจรา ขนฺธา นอรูปาวจรสฺส วุฏฺฐานสฺส, นิโรธา วุฏฺฐหนฺตสฺส เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ ผลสมาปตฺติยา อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

๒๘๔. นอรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย – ปุริมา ปุริมา นอรูปาวจรา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ นอรูปาวจรานํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย; อนุโลมํ โคตฺรภุสฺส…เป… อนุโลมํ ผลสมาปตฺติยา อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. นอรูปาวจโร ธมฺโม อรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย – นอรูปาวจรํ จุติจิตฺตํ อรูปาวจรสฺส อุปปตฺติจิตฺตสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย; นอรูปาวจรา ขนฺธา อรูปาวจรสฺส วุฏฺฐานสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย; อากาสานญฺจายตนสฺส ปริกมฺมํ อากาสานญฺจายตนสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย; วิญฺญาณญฺจายตนสฺส…เป… อากิญฺจญฺญายตนสฺส…เป… เนวสญฺญานาสญฺญายตนสฺส ปริกมฺมํ เนวสญฺญานาสญฺญายตนสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย… สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย… ปญฺจ… อญฺญมญฺญปจฺจเยน ปจฺจโย… เทฺว… นิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย… สตฺต.

อุปนิสฺสยปจฺจโย

๒๘๕. อรูปาวจโร ธมฺโม อรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย – อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย…เป…. ปกตูปนิสฺสโย – อากาสานญฺจายตนํ วิญฺญาณญฺจายตนสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย; วิญฺญาณญฺจายตนํ อากิญฺจญฺญายตนสฺส…เป… อากิญฺจญฺญายตนํ เนวสญฺญานาสญฺญายตนสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. อรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย…เป…. ปกตูปนิสฺสโย – อรูปาวจรํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย ทานํ เทติ, สีลํ…เป… อุโปสถกมฺมํ กโรติ, นอรูปาวจรํ ฌานํ อุปฺปาเทติ, วิปสฺสนํ…เป… มคฺคํ…เป… อภิญฺญํ…เป… สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ, มานํ ชปฺเปติ, ทิฏฺฐึ คณฺหาติ; อรูปาวจรํ สีลํ…เป… ปญฺญํ อุปนิสฺสาย ทานํ เทติ…เป… สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ… มานํ ชปฺเปติ… ทิฏฺฐึ คณฺหาติ; อรูปาวจรา สทฺธา…เป… ปญฺญา นอรูปาวจราย สทฺธาย…เป… ปญฺญาย… ราคสฺส…เป… ปตฺถนาย… กายิกสฺส สุขสฺส… กายิกสฺส ทุกฺขสฺส… มคฺคสฺส ผลสมาปตฺติยา อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

๒๘๖. นอรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย…เป…. ปกตูปนิสฺสโย – นอรูปาวจรํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย ทานํ เทติ, สีลํ…เป… อุโปสถกมฺมํ กโรติ, นอรูปาวจรํ ฌานํ อุปฺปาเทติ, วิปสฺสนํ…เป… มคฺคํ…เป… อภิญฺญํ…เป… สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ, มานํ ชปฺเปติ… ทิฏฺฐึ คณฺหาติ; นอรูปาวจรํ สีลํ…เป… ปญฺญํ…เป… ราคํ…เป… ปตฺถนํ…เป… กายิกํ สุขํ… กายิกํ ทุกฺขํ… อุตุํ… โภชนํ… เสนาสนํ อุปนิสฺสาย ทานํ เทติ…เป… สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ… ปาณํ หนติ…เป… สงฺฆํ ภินฺทติ; นอรูปาวจรา สทฺธา…เป… เสนาสนํ นอรูปาวจราย สทฺธาย…เป… ปตฺถนาย… กายิกสฺส สุขสฺส… กายิกสฺส ทุกฺขสฺส, มคฺคสฺส, ผลสมาปตฺติยา อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

นอรูปาวจโร ธมฺโม อรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย – อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย…เป…. ปกตูปนิสฺสโย – อากาสานญฺจายตนสฺส ปริกมฺมํ อากาสานญฺจายตนสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย…เป… เนวสญฺญานาสญฺญายตนสฺส ปริกมฺมํ เนวสญฺญานาสญฺญายตนสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

ปุเรชาตปจฺจยาทิ

๒๘๗. นอรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณปุเรชาตํ, วตฺถุปุเรชาตํ. อารมฺมณปุเรชาตํ – จกฺขุํ…เป… วตฺถุํ อนิจฺจโต…เป… โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ; ทิพฺเพน จกฺขุนา รูปํ ปสฺสติ, ทิพฺพาย โสตธาตุยา สทฺทํ สุณาติ, รูปายตนํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส…เป… โผฏฺฐพฺพายตนํ กายวิญฺญาณสฺส…เป…. วตฺถุปุเรชาตํ – จกฺขายตนํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส…เป… กายายตนํ กายวิญฺญาณสฺส…เป… วตฺถุ นอรูปาวจรานํ ขนฺธานํ ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย. นอรูปาวจโร ธมฺโม อรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย. วตฺถุปุเรชาตํ – วตฺถุ อรูปาวจรานํ ขนฺธานํ ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย… เทฺว… อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย… ตีณิ.

กมฺมปจฺจโย

๒๘๘. อรูปาวจโร ธมฺโม อรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย – สหชาตา, นานากฺขณิกา…เป…. อรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย – อรูปาวจรา เจตนา จิตฺตสมุฏฺฐานานํ รูปานํ กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (มูลํ กาตพฺพํ.) อรูปาวจรา เจตนา สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

นอรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย – สหชาตา, นานากฺขณิกา. สหชาตา – นอรูปาวจรา เจตนา สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย (สํขิตฺตํ). (๑)

วิปากปจฺจยาทิ

๒๘๙. อรูปาวจโร ธมฺโม อรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส วิปากปจฺจเยน ปจฺจโย (สํขิตฺตํ).

นอรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส วิปากปจฺจเยน ปจฺจโย (สํขิตฺตํ)… อาหารปจฺจเยน ปจฺจโย… จตฺตาริ… อินฺทฺริยปจฺจเยน ปจฺจโย… จตฺตาริ… ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย… จตฺตาริ… มคฺคปจฺจเยน ปจฺจโย… จตฺตาริ… สมฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย… เทฺว.

วิปฺปยุตฺตปจฺจโย

๒๙๐. อรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย – สหชาตํ, ปจฺฉาชาตํ (สํขิตฺตํ). (๑)

นอรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย – สหชาตํ, ปุเรชาตํ, ปจฺฉาชาตํ (สํขิตฺตํ). นอรูปาวจโร ธมฺโม อรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย. ปุเรชาตํ – วตฺถุ อรูปาวจรานํ ขนฺธานํ วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

อตฺถิปจฺจยาทิ

๒๙๑. อรูปาวจโร ธมฺโม อรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย – สหชาตํ…เป…. อรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย – สหชาตํ, ปจฺฉาชาตํ…เป…. อรูปาวจโร ธมฺโม อรูปาวจรสฺส จ นอรูปาวจรสฺส จ ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย – สหชาตํ (สํขิตฺตํ). (๓)

นอรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย – สหชาตํ, ปุเรชาตํ, ปจฺฉาชาตํ, อาหารํ, อินฺทฺริยํ (สํขิตฺตํ). นอรูปาวจโร ธมฺโม อรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย. ปุเรชาตํ – วตฺถุ อรูปาวจรานํ ขนฺธานํ อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

๒๙๒. อรูปาวจโร จ นอรูปาวจโร จ ธมฺมา อรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย – สหชาตํ, ปุเรชาตํ. สหชาโต – อรูปาวจโร เอโก ขนฺโธ จ วตฺถุ จ ติณฺณนฺนํ ขนฺธานํ อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย…เป… เทฺว ขนฺธา จ…เป…. อรูปาวจโร จ นอรูปาวจโร จ ธมฺมา นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย – สหชาตํ, ปจฺฉาชาตํ, อาหารํ, อินฺทฺริยํ. สหชาตา – อรูปาวจรา ขนฺธา จ มหาภูตา จ จิตฺตสมุฏฺฐานานํ รูปานํ อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย. ปจฺฉาชาตา – อรูปาวจรา ขนฺธา จ กพฬีกาโร อาหาโร จ อิมสฺส กายสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย. ปจฺฉาชาตา – อรูปาวจรา ขนฺธา จ รูปชีวิตินฺทฺริยญฺจ กฏตฺตารูปานํ อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

นตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย… วิคตปจฺจเยน ปจฺจโย… อวิคตปจฺจเยน ปจฺจโย.