๑-๗. ปฏิจฺจวาราทิ

ปจฺจยจตุกฺกํ

เหตุปจฺจโย

๒๗๙. กุสลํ นเหตุํ สเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล นเหตุ สเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑)

อกุสลํ นเหตุํ สเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล นเหตุ สเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑)

อพฺยากตํ นเหตุํ สเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต นเหตุ สเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑) (สํขิตฺตํ.)

๒๘๐. เหตุยา ตีณิ, อารมฺมเณ ตีณิ…เป… อวิคเต ตีณิ (สํขิตฺตํ).

นอธิปติยา ตีณิ (สํขิตฺตํ).

(สหชาตวารมฺปิ…เป… สมฺปยุตฺตวารมฺปิ ปฏิจฺจวารสทิสํ.)

อารมฺมณปจฺจโย

๒๘๑. กุสโล นเหตุ สเหตุโก ธมฺโม กุสลสฺส นเหตุสฺส สเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย… ตีณิ.

อกุสโล นเหตุ สเหตุโก ธมฺโม อกุสลสฺส นเหตุสฺส สเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย… ตีณิ.

อพฺยากโต นเหตุ สเหตุโก ธมฺโม อพฺยากตสฺส นเหตุสฺส สเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย… ตีณิ (สํขิตฺตํ).

๒๘๒. อารมฺมเณ นว, อธิปติยา สตฺต, อนนฺตเร ปญฺจ…เป… สหชาเต อญฺญมญฺเญ นิสฺสเย ตีณิ, อุปนิสฺสเย นว, อาเสวเน ตีณิ, กมฺเม ปญฺจ, วิปาเก เอกํ, อาหาเร…เป… สมฺปยุตฺเต ตีณิ…เป… อวิคเต ตีณิ (สํขิตฺตํ).

นเหตุยา นว, นอารมฺมเณ นว (สํขิตฺตํ).

อารมฺมณปจฺจยา นเหตุยา นว (สํขิตฺตํ).

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว (สํขิตฺตํ).

(ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารํ, เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ.)

นเหตุอเหตุกปทํ

เหตุปจฺจโย

๒๘๓. อพฺยากตํ นเหตุํ อเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต นเหตุ อเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา (สํขิตฺตํ).

เหตุยา เอกํ, อารมฺมเณ เอกํ…เป… อวิคเต เอกํ (สํขิตฺตํ).

นเหตุยา เอกํ…เป… โนวิคเต เอกํ (สํขิตฺตํ).

(สหชาตวารมฺปิ…เป… สมฺปยุตฺตวารมฺปิ ปฏิจฺจวารสทิสํ.)

๒๘๔. อพฺยากโต นเหตุ อเหตุโก ธมฺโม อพฺยากตสฺส นเหตุสฺส อเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย (สํขิตฺตํ).

อารมฺมเณ เอกํ, อธิปติยา เอกํ…เป… อวิคเต เอกํ (สํขิตฺตํ).

(ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารํ, เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ.)

เหตุโคจฺฉกํ นิฏฺฐิตํ.