๑. วิภงฺควาโร

นเหตุปจฺจโย

๖๔. จิตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา โนจิตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา – อเหตุกํ จิตฺตํ ปจฺจยา สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ; อเหตุกปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป… วิจิกิจฺฉาสหคตํ อุทฺธจฺจสหคตํ จิตฺตํ ปจฺจยา วิจิกิจฺฉาสหคโต อุทฺธจฺจสหคโต โมโห. (๑)

๖๕. โนจิตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา โนจิตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา – อเหตุกํ โนจิตฺตํ เอกํ ขนฺธํ ปจฺจยา เทฺว ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ, เทฺว ขนฺเธ…เป… อเหตุกปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป… (ยาว อสญฺญสตฺตา), จกฺขายตนํ ปจฺจยา จกฺขุวิญฺญาณสหคตา ขนฺธา…เป… กายายตนํ ปจฺจยา กายวิญฺญาณสหคตา ขนฺธา, วตฺถุํ ปจฺจยา อเหตุกา โนจิตฺเต ขนฺธา วิจิกิจฺฉาสหคเต อุทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ จ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา วิจิกิจฺฉาสหคโต อุทฺธจฺจสหคโต โมโห. (๑)

โนจิตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา – อเหตุเก โนจิตฺเต ขนฺเธ ปจฺจยา จิตฺตํ, วตฺถุํ ปจฺจยา จิตฺตํ; อเหตุกปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป… อเหตุกปฏิสนฺธิกฺขเณ วตฺถุํ ปจฺจยา จิตฺตํ, จกฺขายตนํ ปจฺจยา จกฺขุวิญฺญาณํ…เป… กายายตนํ ปจฺจยา กายวิญฺญาณํ. (๒)

โนจิตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺโต จ โนจิตฺโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ นเหตุปจฺจยา – อเหตุกํ โนจิตฺตํ เอกํ ขนฺธํ ปจฺจยา เทฺว ขนฺธา จิตฺตญฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ, เทฺว ขนฺเธ…เป… วตฺถุํ ปจฺจยา จิตฺตญฺจ สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา; อเหตุกปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป… อเหตุกปฏิสนฺธิกฺขเณ วตฺถุํ ปจฺจยา จิตฺตญฺจ สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา, จกฺขายตนํ ปจฺจยา จกฺขุวิญฺญาณํ…เป… กายายตนํ ปจฺจยา กายวิญฺญาณํ. (๓)

จิตฺตญฺจ โนจิตฺตญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา โนจิตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา – อเหตุกํ โนจิตฺตํ เอกํ ขนฺธญฺจ จิตฺตญฺจ ปจฺจยา เทฺว ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ, เทฺว ขนฺเธ จ…เป… จิตฺตญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา โนจิตฺตา ขนฺธา; อเหตุกปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป… อเหตุกปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา โนจิตฺตา ขนฺธา, จกฺขายตนญฺจ จกฺขุวิญฺญาณญฺจ ปจฺจยา จกฺขุวิญฺญาณสหคตา ขนฺธา…เป… กายายตนํ จ…เป… วิจิกิจฺฉาสหคเต อุทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ จ จิตฺตญฺจ ปจฺจยา วิจิกิจฺฉาสหคโต อุทฺธจฺจสหคโต โมโห. (๑) (สํขิตฺตํ.)