๑. วิภงฺควาโร

เหตุปจฺจโย

๖๑. จิตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา โนจิตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – จิตฺตํ ปจฺจยา สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ; ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป…. (๑)

โนจิตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา โนจิตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – โนจิตฺตํ เอกํ ขนฺธํ ปจฺจยา เทฺว ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ, เทฺว ขนฺเธ…เป… ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป… (ยาว มหาภูตา), วตฺถุํ ปจฺจยา โนจิตฺตา ขนฺธา. (๑)

โนจิตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – โนจิตฺเต ขนฺเธ ปจฺจยา จิตฺตํ, วตฺถุํ ปจฺจยา จิตฺตํ; ปฏิสนฺธิกฺขเณ โนจิตฺเต ขนฺเธ ปจฺจยา จิตฺตํ, ปฏิสนฺธิกฺขเณ วตฺถุํ ปจฺจยา จิตฺตํ. (๒)

โนจิตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺโต จ โนจิตฺโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา – โนจิตฺตํ เอกํ ขนฺธํ ปจฺจยา เทฺว ขนฺธา จิตฺตญฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ, เทฺว ขนฺเธ…เป… วตฺถุํ ปจฺจยา จิตฺตญฺจ สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา; ปฏิสนฺธิกฺขเณ โนจิตฺตํ เอกํ ขนฺธํ ปจฺจยา เทฺว ขนฺธา จิตฺตญฺจ กฏตฺตา จ รูปํ, เทฺว ขนฺเธ…เป… ปฏิสนฺธิกฺขเณ วตฺถุํ ปจฺจยา จิตฺตญฺจ สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา. (๓)

จิตฺตญฺจ โนจิตฺตญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา โนจิตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – โนจิตฺตํ เอกํ ขนฺธญฺจ จิตฺตญฺจ ปจฺจยา เทฺว ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ, เทฺว ขนฺเธ จ…เป… จิตฺตญฺจ มหาภูเต จ ปจฺจยา จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ, จิตฺตญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา โนจิตฺตา ขนฺธา, ปฏิสนฺธิกฺขเณ โนจิตฺตํ เอกํ ขนฺธญฺจ จิตฺตญฺจ ปจฺจยา เทฺว ขนฺธา กฏตฺตา จ รูปํ, เทฺว ขนฺเธ จ…เป… ปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตญฺจ มหาภูเต จ ปจฺจยา กฏตฺตารูปํ; ปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา โนจิตฺตา ขนฺธา. (๑)

อารมฺมณปจฺจโย

๖๒. จิตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา โนจิตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา… เอกํ (ปฏิจฺจวารสทิสํ).

โนจิตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา โนจิตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา – โนจิตฺตํ เอกํ ขนฺธํ ปจฺจยา เทฺว ขนฺธา, เทฺว ขนฺเธ…เป… ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป… ปฏิสนฺธิกฺขเณ วตฺถุํ ปจฺจยา ขนฺธา, จกฺขายตนํ ปจฺจยา จกฺขุวิญฺญาณสหคตา ขนฺธา…เป… กายายตนํ ปจฺจยา กายวิญฺญาณสหคตา ขนฺธา, วตฺถุํ ปจฺจยา โนจิตฺตา ขนฺธา. (๑)

โนจิตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา – โนจิตฺเต ขนฺเธ ปจฺจยา จิตฺตํ, วตฺถุํ ปจฺจยา จิตฺตํ; ปฏิสนฺธิกฺขเณ โนจิตฺเต ขนฺเธ ปจฺจยา จิตฺตํ, ปฏิสนฺธิกฺขเณ วตฺถุํ ปจฺจยา จิตฺตํ, จกฺขายตนํ ปจฺจยา จกฺขุวิญฺญาณํ…เป… กายายตนํ ปจฺจยา กายวิญฺญาณํ. (๒)

โนจิตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺโต จ โนจิตฺโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อารมฺมณปจฺจยา – โนจิตฺตํ เอกํ ขนฺธํ ปจฺจยา เทฺว ขนฺธา จิตฺตญฺจ, เทฺว ขนฺเธ…เป… วตฺถุํ ปจฺจยา จิตฺตญฺจ สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา; ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป… ปฏิสนฺธิกฺขเณ วตฺถุํ ปจฺจยา จิตฺตญฺจ สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา, จกฺขายตนํ ปจฺจยา จกฺขุวิญฺญาณํ สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา…เป… กายายตนํ ปจฺจยา กายวิญฺญาณํ สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา. (๓)

จิตฺตญฺจ โนจิตฺตญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา โนจิตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา – โนจิตฺตํ เอกํ ขนฺธญฺจ จิตฺตญฺจ ปจฺจยา เทฺว ขนฺธา, เทฺว ขนฺเธ จ…เป… จิตฺตญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา โนจิตฺตา ขนฺธา, ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป… ปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา โนจิตฺตา ขนฺธา, จกฺขายตนญฺจ จกฺขุวิญฺญาณญฺจ ปจฺจยา จกฺขุวิญฺญาณสหคตา ขนฺธา…เป… กายายตนํ จ…เป… (สํขิตฺตํ). (๑)