๑. วิภงฺควาโร

นเหตุปจฺจโย

๑๘. สารมฺมณํ ธมฺมํ ปจฺจยา สารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา… ตีณิ (ปฏิจฺจวารสทิสํ).

อนารมฺมณํ ธมฺมํ ปจฺจยา อนารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา – เอกํ มหาภูตํ…เป… อสญฺญสตฺตานํ เอกํ มหาภูตํ…เป…. (๑)

อนารมฺมณํ ธมฺมํ ปจฺจยา สารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา – จกฺขายตนํ ปจฺจยา จกฺขุวิญฺญาณํ…เป… กายายตนํ ปจฺจยา กายวิญฺญาณํ, วตฺถุํ ปจฺจยา อเหตุกา สารมฺมณา ขนฺธา; ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป… วตฺถุํ ปจฺจยา วิจิกิจฺฉาสหคโต อุทฺธจฺจสหคโต โมโห. (๒)

อนารมฺมณํ ธมฺมํ ปจฺจยา สารมฺมโณ จ อนารมฺมโณ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ นเหตุปจฺจยา – วตฺถุํ ปจฺจยา อเหตุกา สารมฺมณา ขนฺธา, มหาภูเต ปจฺจยา จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ; ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป…. (๓)

๑๙. สารมฺมณญฺจ อนารมฺมณญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา สารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา – จกฺขุวิญฺญาณสหคตํ เอกํ ขนฺธญฺจ จกฺขายตนญฺจ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ จ…เป… กายวิญฺญาณสหคตํ…เป… อเหตุกํ สารมฺมณํ เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ จ…เป… อเหตุกปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป… วิจิกิจฺฉาสหคเต อุทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ จ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา วิจิกิจฺฉาสหคโต อุทฺธจฺจสหคโต โมโห. (๑)

สารมฺมณญฺจ อนารมฺมณญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา อนารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา – อเหตุเก สารมฺมเณ ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปจฺจยา จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ; ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป…. (๒)

สารมฺมณญฺจ อนารมฺมณญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา สารมฺมโณ จ อนารมฺมโณ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ นเหตุปจฺจยา – อเหตุกํ สารมฺมณํ เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ จ…เป… อเหตุเก สารมฺมเณ ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปจฺจยา จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ; อเหตุกปฏิสนฺธิกฺขเณ อเหตุกํ สารมฺมณํ เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ จ…เป… อเหตุเก สารมฺมเณ ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปจฺจยา กฏตฺตารูปํ…เป… (สํขิตฺตํ). (๓)