๑. วิภงฺควาโร

นเหตุปจฺจโย

๑๕๘. จิตฺตสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺตสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา… ตีณิ (ปฏิจฺจสทิสา).

จิตฺตวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺตวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา – เอกํ มหาภูตํ…เป… (ยาว อสญฺญสตฺตา). (๑)

จิตฺตวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺตสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา – จกฺขายตนํ ปจฺจยา จกฺขุวิญฺญาณสหคตา ขนฺธา…เป… กายายตนํ…เป… วตฺถุํ ปจฺจยา อเหตุกา จิตฺตสมฺปยุตฺตกา ขนฺธา; ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป… วตฺถุํ ปจฺจยา วิจิกิจฺฉาสหคโต อุทฺธจฺจสหคโต โมโห. (๒)

จิตฺตวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺตสมฺปยุตฺโต จ จิตฺตวิปฺปยุตฺโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ นเหตุปจฺจยา – วตฺถุํ ปจฺจยา อเหตุกา จิตฺตสมฺปยุตฺตกา ขนฺธา, มหาภูเต ปจฺจยา จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ; ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป…. (๓)

จิตฺตสมฺปยุตฺตญฺจ จิตฺตวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺตสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา – จกฺขุวิญฺญาณสหคตํ เอกํ ขนฺธญฺจ จกฺขายตนญฺจ ปจฺจยา เทฺว ขนฺธา, เทฺว ขนฺเธ จ…เป… กายวิญฺญาณสหคตํ เอกํ ขนฺธญฺจ กายายตนญฺจ ปจฺจยา เทฺว ขนฺธา, เทฺว ขนฺเธ จ…เป… อเหตุกํ จิตฺตสมฺปยุตฺตํ เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา เทฺว ขนฺธา, เทฺว ขนฺเธ จ…เป… อเหตุกปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป… วิจิกิจฺฉาสหคเต อุทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ จ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา วิจิกิจฺฉาสหคโต อุทฺธจฺจสหคโต โมโห. (เอวํ เทฺว ปญฺหา ปวตฺติปฏิสนฺธิ กาตพฺพา. สํขิตฺตํ.)