๒. ปจฺจยปจฺจนียํ

๔๙. ปจฺจนีเย – นเหตุยา เตตฺตึส ปญฺหา, สตฺตสุ ฐาเนสุ สตฺต โมหา อุทฺธริตพฺพา มูลปเทสุเยว. นอารมฺมเณ สตฺต จิตฺตสมุฏฺฐานา อุทฺธริตพฺพา.

นอธิปติปจฺจโย

๕๐. สวิตกฺกสวิจารมูลกา สตฺต ปญฺหา นอธิปติยา กาตพฺพา.

อวิตกฺกวิจารมตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา อวิตกฺกวิจารมตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา – อวิตกฺกวิจารมตฺเต ขนฺเธ ปจฺจยา อวิตกฺกวิจารมตฺตา อธิปติ, วิปากํ อวิตกฺกวิจารมตฺตํ เอกํ ขนฺธํ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา…เป… ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป…. (๑)

อวิตกฺกวิจารมตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา (ยถา ปฏิจฺจนเย ตถา ปญฺจ ปญฺหา กาตพฺพา).

๕๑. อวิตกฺกอวิจารํ ธมฺมํ ปจฺจยา อวิตกฺกอวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ…เป… อวิตกฺกอวิจาเร ขนฺเธ ปจฺจยา อวิตกฺกอวิจารา อธิปติ, วิปากํ อวิตกฺกอวิจารํ เอกํ ขนฺธํ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ…เป… วิปากํ วิจารํ ปจฺจยา จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ. ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป… วตฺถุํ ปจฺจยา อวิตกฺกอวิจารา อธิปติ, วตฺถุํ ปจฺจยา วิปากา อวิตกฺกอวิจารา ขนฺธา จ วิจาโร จ…เป…. (๑)

อวิตกฺกอวิจารํ ธมฺมํ ปจฺจยา สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม…เป… วตฺถุํ ปจฺจยา สวิตกฺกสวิจารา ขนฺธา. ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป…. (๒)

อวิตกฺกอวิจารํ ธมฺมํ ปจฺจยา อวิตกฺกวิจารมตฺโต ธมฺโม…เป… วิจารํ ปจฺจยา อวิตกฺกวิจารมตฺตา อธิปติ, วตฺถุํ ปจฺจยา อวิตกฺกวิจารมตฺตา อธิปติ, วิปากํ วิจารํ ปจฺจยา อวิตกฺกวิจารมตฺตา ขนฺธา, วตฺถุํ ปจฺจยา วิปากา อวิตกฺกวิจารมตฺตา ขนฺธา. ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป…. (๓)

อวิตกฺกอวิจารํ ธมฺมํ ปจฺจยา สวิตกฺกสวิจาโร จ อวิตกฺกอวิจาโร จ ธมฺมา…เป… วตฺถุํ ปจฺจยา สวิตกฺกสวิจารา ขนฺธา, มหาภูเต ปจฺจยา จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ. ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป…. (๔)

อวิตกฺกอวิจารํ ธมฺมํ ปจฺจยา อวิตกฺกวิจารมตฺโต จ อวิตกฺกอวิจาโร จ ธมฺมา…เป… วิปากํ วิจารํ ปจฺจยา อวิตกฺกวิจารมตฺตา ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ, วตฺถุํ ปจฺจยา วิปากา อวิตกฺกวิจารมตฺตา ขนฺธา, มหาภูเต ปจฺจยา จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ, วตฺถุํ ปจฺจยา วิตกฺโก, มหาภูเต ปจฺจยา จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ, วตฺถุํ ปจฺจยา วิปากา อวิตกฺกวิจารมตฺตา ขนฺธา จ วิจาโร จ. ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป…. (๕)

อวิตกฺกอวิจารํ ธมฺมํ ปจฺจยา สวิตกฺกสวิจาโร จ อวิตกฺกวิจารมตฺโต จ ธมฺมา…เป… วตฺถุํ ปจฺจยา สวิตกฺกสวิจารา ขนฺธา จ วิตกฺโก จ. ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป…. (๖)

(ปฐมฆฏนายํ สมฺปุณฺณา สตฺต ปญฺหา กาตพฺพา.)

๕๒. อวิตกฺกวิจารมตฺตญฺจ อวิตกฺกอวิจารญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ…เป… วิตกฺกญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา สวิตกฺกสวิจารา ขนฺธา. ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป….

อวิตกฺกวิจารมตฺตญฺจ อวิตกฺกอวิจารญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา อวิตกฺกวิจารมตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ…เป… อวิตกฺกวิจารมตฺเต ขนฺเธ จ วิจารญฺจ ปจฺจยา อวิตกฺกวิจารมตฺตา อธิปติ, อวิตกฺกวิจารมตฺเต ขนฺเธ จ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา อวิตกฺกวิจารมตฺตา อธิปติ, วิปากํ อวิตกฺกวิจารมตฺตํ เอกํ ขนฺธญฺจ วิจารญฺจ ปจฺจยา…เป… วิปากํ อวิตกฺกวิจารมตฺตํ เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา…เป….

(ปฏิสนฺธิกฺขเณ ปญฺจ ปญฺหา กาตพฺพา. ยตฺถ อวิตกฺกวิจารมตฺตํ อาคจฺฉติ ตตฺถ วิปากํ กาตพฺพํ. นอธิปติมูลเก สตฺตตึส ปญฺหา กาตพฺพา.)

นอนนฺตรปจฺจยาทิ

๕๓. นอนนฺตรมฺปิ [นอนนฺตเรปิ (ก.)] นสมนนฺตรมฺปิ นอญฺญมญฺญมฺปิ นอุปนิสฺสยมฺปิ สตฺต ปญฺหา รูปํเยว. นปุเรชาเต สตฺตตึส ปฏิจฺจวารปจฺจนียสทิสํ. นปจฺฉาชาเต สตฺตตึส, นอาเสวเนปิ สทิสํ. ยตฺถ อวิตกฺกวิจารมตฺโตปิ อาคจฺฉติ, ตตฺถ วิปากา กาตพฺพา.

นกมฺมปจฺจโย

๕๔. สวิตกฺกสวิจารํ ธมฺมํ ปจฺจยา สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา – สวิตกฺกสวิจาเร ขนฺเธ ปจฺจยา สวิตกฺกสวิจารา เจตนา. (๑)

อวิตกฺกวิจารมตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา อวิตกฺกวิจารมตฺโต ธมฺโม…เป… อวิตกฺกวิจารมตฺเต ขนฺเธ ปจฺจยา อวิตกฺกวิจารมตฺตา เจตนา. สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม…เป… วิตกฺกํ ปจฺจยา สวิตกฺกสวิจารา เจตนา. (๒)

อวิตกฺกอวิจารํ ธมฺมํ ปจฺจยา อวิตกฺกอวิจาโร ธมฺโม…เป… อวิตกฺกอวิจารา เจตนา…เป… (ปริปุณฺณํ กาตพฺพํ) สวิตกฺกสวิจาโร…เป… วตฺถุํ ปจฺจยา สวิตกฺกสวิจารา เจตนา. อวิตกฺกวิจารมตฺโต…เป… วิจารํ ปจฺจยา อวิตกฺกวิจารมตฺตา เจตนา. วตฺถุํ ปจฺจยา อวิตกฺกวิจารมตฺตา เจตนา. (๓)

๕๕. สวิตกฺกสวิจารญฺจ อวิตกฺกอวิจารญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม…เป… สวิตกฺกสวิจาเร ขนฺเธ จ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา สวิตกฺกสวิจารา เจตนา. (๑)

อวิตกฺกวิจารมตฺตญฺจ อวิตกฺกอวิจารญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม…เป… วิตกฺกญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา สวิตกฺกสวิจารา เจตนา. (๑)

อวิตกฺกวิจารมตฺตญฺจ อวิตกฺกอวิจารญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา อวิตกฺกวิจารมตฺโต ธมฺโม…เป… อวิตกฺกวิจารมตฺเต ขนฺเธ จ วิจารญฺจ ปจฺจยา อวิตกฺกวิจารมตฺตา เจตนา. อวิตกฺกวิจารมตฺเต ขนฺเธ จ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา อวิตกฺกวิจารมตฺตา เจตนา. (๒)

สวิตกฺกสวิจารญฺจ อวิตกฺกวิจารมตฺตญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม…เป… สวิตกฺกสวิจาเร ขนฺเธ จ วิตกฺกญฺจ ปจฺจยา สวิตกฺกสวิจารา เจตนา. (๑)

สวิตกฺกสวิจารญฺจ อวิตกฺกวิจารมตฺตญฺจ อวิตกฺกอวิจารญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา – สวิตกฺกสวิจาเร ขนฺเธ จ วิตกฺกญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา สวิตกฺกสวิจารา เจตนา. (๑)

(นวิปาเก สตฺตตึส ปญฺหา กาตพฺพา. นอาหาร-นอินฺทฺริย-นฌาน-นมคฺค-นสมฺปยุตฺตนวิปฺปยุตฺต-โนนตฺถิ-โนวิคตปจฺจยา วิตฺถาเรตพฺพา.)