๑๖. มคฺคารมฺมณตฺติกํ

๑. ปฏิจฺจวาโร

๑. ปจฺจยานุโลมํ

๑. วิภงฺควาโร

เหตุปจฺจโย

๑. มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – มคฺคารมฺมณํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๑)

มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปติ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – มคฺคารมฺมณํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปตี ตโย ขนฺธา, ตโย ขนฺเธ ปฏิจฺจ เอโก ขนฺโธ. เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๒)

มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา – มคฺคารมฺมณํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมณา จ มคฺคาธิปตี จ ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๓)

๒. มคฺคเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – มคฺคเหตุกํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๑)

มคฺคเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปติ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – มคฺคเหตุกํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปตี ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๒)

มคฺคเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุโก จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา – มคฺคเหตุกํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุกา จ มคฺคาธิปตี จ ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๓)

๓. มคฺคาธิปตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปติ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – มคฺคาธิปตึ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๑)

มคฺคาธิปตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – มคฺคาธิปตึ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมณา ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๒)

มคฺคาธิปตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – มคฺคาธิปตึ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุกา ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๓)

มคฺคาธิปตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา – มคฺคาธิปตึ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมณา จ มคฺคาธิปตี จ ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๔)

มคฺคาธิปตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุโก จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา – มคฺคาธิปตึ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุกา จ มคฺคาธิปตี จ ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๕)

๔. มคฺคารมฺมณญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – มคฺคารมฺมณญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมณา ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๑)

มคฺคารมฺมณญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปติ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – มคฺคารมฺมณญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปตี ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๒)

มคฺคารมฺมณญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา – มคฺคารมฺมณญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมณา จ มคฺคาธิปตี จ ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๓)

๕. มคฺคเหตุกญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – มคฺคเหตุกญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุกา ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๑)

มคฺคเหตุกญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปติ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – มคฺคเหตุกญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปตี ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๒)

มคฺคเหตุกญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุโก จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา – มคฺคเหตุกญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุกา จ มคฺคาธิปตี จ ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๓)

อารมฺมณปจฺจยาทิ

๖. มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา… อธิปติปจฺจยา… อนนฺตรปจฺจยา… สมนนฺตรปจฺจยา… สหชาตปจฺจยา… อญฺญมญฺญปจฺจยา… นิสฺสยปจฺจยา… อุปนิสฺสยปจฺจยา… ปุเรชาตปจฺจยา… อาเสวนปจฺจยา… กมฺมปจฺจยา… อาหารปจฺจยา… อินฺทฺริยปจฺจยา… ฌานปจฺจยา… มคฺคปจฺจยา… สมฺปยุตฺตปจฺจยา… วิปฺปยุตฺตปจฺจยา… อตฺถิปจฺจยา… นตฺถิปจฺจยา… วิคตปจฺจยา… อวิคตปจฺจยา.

๑. ปจฺจยานุโลมํ

๒. สงฺขฺยาวาโร

๗. เหตุยา สตฺตรส, อารมฺมเณ อธิปติยา อนนฺตเร สมนนฺตเร สหชาเต อญฺญมญฺเญ นิสฺสเย อุปนิสฺสเย ปุเรชาเต อาเสวเน กมฺเม อาหาเร อินฺทฺริเย ฌาเน มคฺเค สมฺปยุตฺเต วิปฺปยุตฺเต อตฺถิยา นตฺถิยา วิคเต อวิคเต สตฺตรส (เอวํ คเณตพฺพํ).

อนุโลมํ.

๒. ปจฺจยปจฺจนียํ

๑. วิภงฺควาโร

นเหตุปจฺจโย

๘. มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา – อเหตุกํ มคฺคารมฺมณํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๑)

นอธิปติปจฺจโย

๙. มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา – มคฺคารมฺมณํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๑)

มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปติ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา – มคฺคารมฺมณํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปตี ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๒)

มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ นอธิปติปจฺจยา – มคฺคารมฺมณํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมณา จ มคฺคาธิปตี จ ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๓)

๑๐. มคฺคเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา – มคฺคเหตุเก ขนฺเธ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุกาธิปติ. (๑)

มคฺคเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปติ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา – มคฺคเหตุเก ขนฺเธ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปติ อธิปติ. (๒)

มคฺคเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุโก จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ นอธิปติปจฺจยา – มคฺคเหตุเก ขนฺเธ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุโก จ มคฺคาธิปติ จ อธิปติ. (๓)

๑๑. มคฺคาธิปตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปติ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา – มคฺคาธิปตี ขนฺเธ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปติ อธิปติ. มคฺคาธิปตึ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๑)

มคฺคาธิปตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา – มคฺคาธิปตึ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมณา ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๒)

มคฺคาธิปตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา – มคฺคาธิปตี ขนฺเธ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุโก อธิปติ. (๓)

มคฺคาธิปตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ นอธิปติปจฺจยา – มคฺคาธิปตึ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมณา จ มคฺคาธิปตี จ ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๔)

มคฺคาธิปตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุโก จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ นอธิปติปจฺจยา – มคฺคาธิปตี ขนฺเธ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุโก จ มคฺคาธิปติ จ อธิปติ. (๕)

๑๒. มคฺคารมฺมณญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา – มคฺคารมฺมณญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมณา ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๑)

มคฺคารมฺมณญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปติ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา – มคฺคารมฺมณญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปตี ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๒)

มคฺคารมฺมณญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ นอธิปติปจฺจยา – มคฺคารมฺมณญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมณา จ มคฺคาธิปตี จ ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๓)

๑๓. มคฺคเหตุกญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา – มคฺคเหตุเก จ มคฺคาธิปตี จ ขนฺเธ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุโก อธิปติ. (๑)

มคฺคเหตุกญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปติ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา – มคฺคเหตุเก จ มคฺคาธิปตี จ ขนฺเธ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปติ อธิปติ. (๒)

มคฺคเหตุกญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุโก จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ นอธิปติปจฺจยา – มคฺคเหตุเก จ มคฺคาธิปตี จ ขนฺเธ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุโก จ มคฺคาธิปติ จ อธิปติ. (๓)

นปุเรชาตปจฺจยาทิ

๑๔. มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นปุเรชาตปจฺจยา… นปจฺฉาชาตปจฺจยา (ปริปุณฺณา เทฺวปิ).

นอาเสวนปจฺจโย

๑๕. มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอาเสวนปจฺจยา – มคฺคารมฺมณํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๑)

มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปติ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอาเสวนปจฺจยา – มคฺคารมฺมณํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปตี ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๒)

มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ นอาเสวนปจฺจยา – มคฺคารมฺมณํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมณา จ มคฺคาธิปตี จ ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๓)

๑๖. มคฺคาธิปตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปติ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอาเสวนปจฺจยา – มคฺคาธิปตึ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๑)

มคฺคาธิปตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอาเสวนปจฺจยา – มคฺคาธิปตึ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมณา ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๒)

มคฺคาธิปตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ นอาเสวนปจฺจยา – มคฺคาธิปตึ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมณา จ มคฺคาธิปตี จ ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๓)

๑๗. มคฺคารมฺมณญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอาเสวนปจฺจยา – มคฺคารมฺมณญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมณา ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๑)

มคฺคารมฺมณญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปติ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอาเสวนปจฺจยา – มคฺคารมฺมณญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปตี ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๒)

มคฺคารมฺมณญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ นอาเสวนปจฺจยา – มคฺคารมฺมณญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมณา จ มคฺคาธิปตี จ ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๓)

นกมฺมปจฺจโย

๑๘. มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา – มคฺคารมฺมเณ ขนฺเธ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมณา เจตนา. (๑)

มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปติ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา – มคฺคารมฺมเณ ขนฺเธ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปติ เจตนา. (๒)

มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ นกมฺมปจฺจยา – มคฺคารมฺมเณ ขนฺเธ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมณา จ มคฺคาธิปติ จ เจตนา. (๓)

๑๙. มคฺคเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา – มคฺคเหตุเก ขนฺเธ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุกา เจตนา. (๑)

มคฺคเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปติ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา – มคฺคเหตุเก ขนฺเธ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปติ เจตนา. (๒)

มคฺคเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุโก จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ นกมฺมปจฺจยา – มคฺคเหตุเก ขนฺเธ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุโก จ มคฺคาธิปติ จ เจตนา. (๓)

๒๐. มคฺคาธิปตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปติ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา – มคฺคาธิปตี ขนฺเธ ปฏิจฺจ มคฺคาธิปติ เจตนา (ปญฺจ ปญฺหา).

มคฺคารมฺมณญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา (ปฐมฆฏเน ตีณิ).

มคฺคเหตุกญฺจ มคฺคาธิปติญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา (ทุติยฆฏเน ตีณิ ปญฺหา).

นวิปากปจฺจโย

๒๑. มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นวิปากปจฺจยา (ปริปุณฺณํ).

นมคฺคปจฺจโย

๒๒. มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นมคฺคปจฺจยา – อเหตุกํ มคฺคารมฺมณํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๑)

นวิปฺปยุตฺตปจฺจโย

๒๓. มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นวิปฺปยุตฺตปจฺจยา (ปริปุณฺณํ, อรูปนฺติ นิยาเมตพฺพํ).

๒. ปจฺจยปจฺจนียํ

๒. สงฺขฺยาวาโร

๒๔. นเหตุยา เอกํ, นอธิปติยา สตฺตรส, นปุเรชาเต สตฺตรส, นปจฺฉาชาเต สตฺตรส, นอาเสวเน นว, นกมฺเม สตฺตรส, นวิปาเก สตฺตรส, นมคฺเค เอกํ, นวิปฺปยุตฺเต สตฺตรส (เอวํ คเณตพฺพํ).

ปจฺจนียํ.

๓. ปจฺจยานุโลมปจฺจนียํ

เหตุทุกํ

๒๕. เหตุปจฺจยา นอธิปติยา สตฺตรส, นปุเรชาเต สตฺตรส, นปจฺฉาชาเต สตฺตรส, นอาเสวเน นว, นกมฺเม สตฺตรส, นวิปาเก นวิปฺปยุตฺเต สตฺตรส (เอวํ คเณตพฺพํ).

อนุโลมปจฺจนียํ.

๔. ปจฺจยปจฺจนียานุโลมํ

นเหตุทุกํ

๒๖. นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ, อนนฺตเร เอกํ, สมนนฺตเร เอกํ…เป… ฌาเน สมฺปยุตฺเต วิปฺปยุตฺเต อตฺถิยา นตฺถิยา วิคเต อวิคเต เอกํ (เอวํ คเณตพฺพํ).

ปจฺจยานุโลมํ.

ปฏิจฺจวาโร.

๒-๖. สหชาต-ปจฺจย-นิสฺสย-สํสฏฺฐ-สมฺปยุตฺตวาโร

(สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิโส.)

๗. ปญฺหาวาโร

๑. ปจฺจยานุโลมํ

๑. วิภงฺควาโร

เหตุปจฺจโย

๒๗. มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย – มคฺคารมฺมณา เหตู สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม มคฺคาธิปติสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย – มคฺคารมฺมณา เหตู สมฺปยุตฺตกานํ มคฺคาธิปตีนํ ขนฺธานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม มคฺคารมฺมณสฺส จ มคฺคาธิปติสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย (อิมินา การเณน สตฺตรส ปญฺหา กาตพฺพา).

อารมฺมณปจฺจโย

๒๘. มคฺคเหตุโก ธมฺโม มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย – อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ปจฺจเวกฺขนฺติ, เจโตปริยญาเณน มคฺคเหตุกจิตฺตสมงฺคิสฺส จิตฺตํ ชานนฺติ, มคฺคเหตุกา ขนฺธา เจโตปริยญาณสฺส, ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณสฺส, อนาคตํสญาณสฺส, อาวชฺชนาย อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

มคฺคเหตุโก ธมฺโม มคฺคาธิปติสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย – อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขนฺติ. (๒)

มคฺคเหตุโก ธมฺโม มคฺคารมฺมณสฺส จ มคฺคาธิปติสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย – อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขนฺติ. (๓)

๒๙. มคฺคาธิปติ ธมฺโม มคฺคาธิปติสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย – อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขนฺติ. (๑)

มคฺคาธิปติ ธมฺโม มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย – อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ปจฺจเวกฺขนฺติ, เจโตปริยญาเณน มคฺคาธิปติจิตฺตสมงฺคิสฺส จิตฺตํ ชานนฺติ, มคฺคาธิปตี ขนฺธา เจโตปริยญาณสฺส, ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณสฺส, อนาคตํสญาณสฺส, อาวชฺชนาย อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

มคฺคาธิปติ ธมฺโม มคฺคารมฺมณสฺส จ มคฺคาธิปติสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย – อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขนฺติ. (๓)

๓๐. มคฺคเหตุโก จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย – อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ปจฺจเวกฺขนฺติ, เจโตปริยญาเณน มคฺคเหตุกมคฺคาธิปติจิตฺตสมงฺคิสฺส จิตฺตํ ชานนฺติ, มคฺคเหตุกา จ มคฺคาธิปตี จ ขนฺธา เจโตปริยญาณสฺส, ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณสฺส, อนาคตํสญาณสฺส, อาวชฺชนาย อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

มคฺคเหตุโก จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา มคฺคาธิปติสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย – อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขนฺติ. (๒)

มคฺคเหตุโก จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา มคฺคารมฺมณสฺส จ มคฺคาธิปติสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย – อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขนฺติ. (๓)

อธิปติปจฺจโย

๓๑. มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตาธิปติ – มคฺคารมฺมณาธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม มคฺคาธิปติสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตาธิปติ – มคฺคารมฺมณาธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ มคฺคาธิปตีนํ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม มคฺคารมฺมณสฺส จ มคฺคาธิปติสฺส จ ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตาธิปติ – มคฺคารมฺมณาธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ มคฺคารมฺมณานญฺจ มคฺคาธิปตีนญฺจ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

๓๒. มคฺคเหตุโก ธมฺโม มคฺคเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตาธิปติ – มคฺคเหตุกาธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

มคฺคเหตุโก ธมฺโม มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณาธิปติ – อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขนฺติ. (๒)

มคฺคเหตุโก ธมฺโม มคฺคาธิปติสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณาธิปติ, สหชาตาธิปติ. อารมฺมณาธิปติ – อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขนฺติ. สหชาตาธิปติ – มคฺคเหตุกาธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ มคฺคาธิปตีนํ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

มคฺคเหตุโก ธมฺโม มคฺคารมฺมณสฺส จ มคฺคาธิปติสฺส จ ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณาธิปติ – อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขนฺติ. (๔)

มคฺคเหตุโก ธมฺโม มคฺคเหตุกสฺส จ มคฺคาธิปติสฺส จ ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตาธิปติ – มคฺคเหตุกาธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ มคฺคเหตุกานญฺจ มคฺคาธิปตีนญฺจ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๕)

๓๓. มคฺคาธิปติ ธมฺโม มคฺคาธิปติสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณาธิปติ, สหชาตาธิปติ. อารมฺมณาธิปติ – อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขนฺติ. สหชาตาธิปติ – มคฺคาธิปติ อธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

มคฺคาธิปติ ธมฺโม มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณาธิปติ, สหชาตาธิปติ. อารมฺมณาธิปติ – อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขนฺติ. สหชาตาธิปติ – มคฺคาธิปติ อธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ มคฺคารมฺมณานํ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

มคฺคาธิปติ ธมฺโม มคฺคเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตาธิปติ – มคฺคาธิปติ อธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ มคฺคเหตุกานํ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

มคฺคาธิปติ ธมฺโม มคฺคารมฺมณสฺส จ มคฺคาธิปติสฺส จ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณาธิปติ, สหชาตาธิปติ. อารมฺมณาธิปติ – อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขนฺติ. สหชาตาธิปติ – มคฺคาธิปติ อธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ มคฺคารมฺมณานญฺจ มคฺคาธิปตีนญฺจ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๔)

มคฺคาธิปติ ธมฺโม มคฺคเหตุกสฺส จ มคฺคาธิปติสฺส จ ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตาธิปติ – มคฺคาธิปติ อธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ มคฺคาเหตุกานญฺจ มคฺคาธิปตีนญฺจ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๕)

๓๔. มคฺคารมฺมโณ จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตาธิปติ – มคฺคารมฺมณา จ มคฺคาธิปตี จ อธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ มคฺคารมฺมณานํ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

มคฺคารมฺมโณ จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา มคฺคาธิปติสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตาธิปติ – มคฺคารมฺมณา จ มคฺคาธิปตี จ อธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ มคฺคาธิปตีนํ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

มคฺคารมฺมโณ จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา มคฺคารมฺมณสฺส จ มคฺคาธิปติสฺส จ ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตาธิปติ – มคฺคารมฺมณา จ มคฺคาธิปตี จ อธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ มคฺคารมฺมณานญฺจ มคฺคาธิปตีนญฺจ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

๓๕. มคฺคเหตุโก จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณาธิปติ – อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขนฺติ. (๑)

มคฺคเหตุโก จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา มคฺคเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตาธิปติ – มคฺคเหตุกา จ มคฺคาธิปตี จ อธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ มคฺคเหตุกานํ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

มคฺคเหตุโก จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา มคฺคาธิปติสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณาธิปติ, สหชาตาธิปติ. อารมฺมณาธิปติ – อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขนฺติ. สหชาตาธิปติ – มคฺคเหตุกา จ มคฺคาธิปตี จ อธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ มคฺคาธิปตีนํ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

มคฺคเหตุโก จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา มคฺคารมฺมณสฺส จ มคฺคาธิปติสฺส จ ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณาธิปติ – อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขนฺติ. (๔)

มคฺคเหตุโก จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา มคฺคเหตุกสฺส จ มคฺคาธิปติสฺส จ ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตาธิปติ – มคฺคเหตุกา จ มคฺคาธิปตี จ อธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ มคฺคเหตุกานญฺจ มคฺคาธิปตีนญฺจ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๕)

อนนฺตรปจฺจโย

๓๖. มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย – ปุริมา ปุริมา มคฺคารมฺมณา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ มคฺคารมฺมณานํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. อาวชฺชนา มคฺคารมฺมณานํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม มคฺคาธิปติสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย – ปุริมา ปุริมา มคฺคารมฺมณา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ มคฺคาธิปตีนํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. อาวชฺชนา มคฺคาธิปตีนํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม มคฺคารมฺมณสฺส จ มคฺคาธิปติสฺส จ ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย – ปุริมา ปุริมา มคฺคารมฺมณา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ มคฺคารมฺมณานญฺจ มคฺคาธิปตีนญฺจ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. อาวชฺชนา มคฺคารมฺมณานญฺจ มคฺคาธิปตีนญฺจ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

๓๗. มคฺคาธิปติ ธมฺโม มคฺคาธิปติสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย – ปุริมา ปุริมา มคฺคาธิปตี ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ มคฺคาธิปตีนํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

มคฺคาธิปติ ธมฺโม มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย – ปุริมา ปุริมา มคฺคาธิปตี ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ มคฺคารมฺมณานํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

มคฺคาธิปติ ธมฺโม มคฺคารมฺมณสฺส จ มคฺคาธิปติสฺส จ ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย – ปุริมา ปุริมา มคฺคาธิปตี ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ มคฺคารมฺมณานญฺจ มคฺคาธิปตีนญฺจ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

๓๘. มคฺคารมฺมโณ จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย – ปุริมา ปุริมา มคฺคารมฺมณา จ มคฺคาธิปตี จ ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ มคฺคารมฺมณานํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

มคฺคารมฺมโณ จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา มคฺคาธิปติสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย – ปุริมา ปุริมา มคฺคารมฺมณา จ มคฺคาธิปตี จ ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ มคฺคาธิปตีนํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

มคฺคารมฺมโณ จ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา มคฺคารมฺมณสฺส จ มคฺคาธิปติสฺส จ ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย – ปุริมา ปุริมา มคฺคารมฺมณา จ มคฺคาธิปตี จ ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ มคฺคารมฺมณานญฺจ มคฺคาธิปตีนญฺจ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

สมนนฺตรปจฺจยาทิ

๓๙. มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย…เป… (อนนฺตรสทิสํ) สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย… อญฺญมญฺญปจฺจเยน ปจฺจโย… นิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย… (ตีสุปิ สตฺตรส ปญฺหา กาตพฺพา).

อุปนิสฺสยปจฺจโย

๔๐. มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย – อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย…เป…. ปกตูปนิสฺสโย – ปจฺจเวกฺขณา ปจฺจเวกฺขณาย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม มคฺคาธิปติสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย – อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย…เป…. ปกตูปนิสฺสโย – ปจฺจเวกฺขณา ปจฺจเวกฺขณาย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม มคฺคารมฺมณสฺส จ มคฺคาธิปติสฺส จ ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย – อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย…เป…. ปกตูปนิสฺสโย – ปจฺจเวกฺขณา ปจฺจเวกฺขณาย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

๔๑. มคฺคเหตุโก ธมฺโม มคฺคเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. ปกตูปนิสฺสโย – ปฐโม มคฺโค ทุติยสฺส มคฺคสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย…เป… ตติโย มคฺโค จตุตฺถสฺส มคฺคสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

มคฺคเหตุโก ธมฺโม มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณูปนิสฺสโย – อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขนฺติ. (๒)