๑. วิภงฺควาโร

นเหตุปจฺจโย

๑๓. อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา – อเหตุกํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา, เทฺว ขนฺเธ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา, อเหตุกปฏิสนฺธิกฺขเณ อุปาทินฺนุปาทานิยํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา กฏตฺตา จ รูปํ…เป… เทฺว ขนฺเธ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา กฏตฺตา จ รูปํ; ขนฺเธ ปฏิจฺจ วตฺถุ, วตฺถุํ ปฏิจฺจ ขนฺธา; เอกํ มหาภูตํ ปฏิจฺจ ตโย มหาภูตา…เป… มหาภูเต ปฏิจฺจ กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ; อสญฺญสตฺตานํ เอกํ มหาภูตํ ปฏิจฺจ…เป… มหาภูเต ปฏิจฺจ กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ. (๑)

อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา – อเหตุเก อุปาทินฺนุปาทานิเย ขนฺเธ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ. (๒)

อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทินฺนุปาทานิโย จ อนุปาทินฺนุปาทานิโย จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ นเหตุปจฺจยา – อเหตุกํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ…เป… เทฺว ขนฺเธ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ. (๓)

อนุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา – อเหตุกํ อนุปาทินฺนุปาทานิยํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ…เป… เทฺว ขนฺเธ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ. อนุปาทินฺนุปาทานิยํ เอกํ มหาภูตํ…เป… มหาภูเต ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ อุปาทารูปํ. พาหิรํ… อาหารสมุฏฺฐานํ… อุตุสมุฏฺฐานํ เอกํ มหาภูตํ ปฏิจฺจ…เป… มหาภูเต ปฏิจฺจ อุปาทารูปํ. วิจิกิจฺฉาสหคเต อุทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ ปฏิจฺจ วิจิกิจฺฉาสหคโต อุทฺธจฺจสหคโต โมโห. (๑)

อุปาทินฺนุปาทานิยญฺจ อนุปาทินฺนุปาทานิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา – อเหตุเก อุปาทินฺนุปาทานิเย ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ. (๑)

นอารมฺมณปจฺจโย

๑๔. อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา – ปฏิสนฺธิกฺขเณ อุปาทินฺนุปาทานิเย ขนฺเธ ปฏิจฺจ กฏตฺตารูปํ, ขนฺเธ ปฏิจฺจ วตฺถุ, เอกํ มหาภูตํ ปฏิจฺจ…เป… อสญฺญสตฺตานํ เอกํ มหาภูตํ ปฏิจฺจ…เป…. (๑)

อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา – อุปาทินฺนุปาทานิเย ขนฺเธ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ. (๒)

อนุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา – อนุปาทินฺนุปาทานิเย ขนฺเธ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ, เอกํ มหาภูตํ ปฏิจฺจ …เป… พาหิรํ… อาหารสมุฏฺฐานํ… อุตุสมุฏฺฐานํ เอกํ มหาภูตํ ปฏิจฺจ…เป…. (๑)

อนุปาทินฺนอนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา – อนุปาทินฺนอนุปาทานิเย ขนฺเธ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ. (๑)

อนุปาทินฺนุปาทานิยญฺจ อนุปาทินฺนอนุปาทานิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา – อนุปาทินฺนอนุปาทานิเย ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ. (๑)

อุปาทินฺนุปาทานิยญฺจ อนุปาทินฺนุปาทานิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา – อุปาทินฺนุปาทานิเย ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ. (๑)

นอธิปติปจฺจโย

๑๕. อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา (ปฏิสนฺธิ ปริปุณฺณํ)… ตีณิ.

อนุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ… เอกา.

อนุปาทินฺนอนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนอนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา – อนุปาทินฺนอนุปาทานิเย ขนฺเธ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนอนุปาทานิยา อธิปติ. (๑)

อุปาทินฺนุปาทานิยญฺจ อนุปาทินฺนุปาทานิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา – อุปาทินฺนุปาทานิเย ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ.

นอนนฺตรปจฺจยาทิ

๑๖. อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอนนฺตรปจฺจยา…เป… นสมนนฺตรปจฺจยา…. นอญฺญมญฺญปจฺจยา… นอุปนิสฺสยปจฺจยา… นปุเรชาตปจฺจยา… นปจฺฉาชาตปจฺจยา… นอาเสวนปจฺจยา…เป….

อนุปาทินฺนอนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนอนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอาเสวนปจฺจยา – วิปากํ อนุปาทินฺนอนุปาทานิยํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา (สํขิตฺตํ).

นกมฺมปจฺจโย

๑๗. อนุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา – อนุปาทินฺนุปาทานิเย ขนฺเธ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนุปาทานิยา เจตนา. พาหิรํ… อาหารสมุฏฺฐานํ… อุตุสมุฏฺฐานํ เอกํ มหาภูตํ ปฏิจฺจ…เป…. (๑)

อนุปาทินฺนอนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนอนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา – กุสเล อนุปาทินฺนอนุปาทานิเย ขนฺเธ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนอนุปาทานิยา เจตนา. (๒)

นวิปากปจฺจโย

๑๘. อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นวิปากปจฺจยา – อสญฺญสตฺตานํ เอกํ มหาภูตํ ปฏิจฺจ…เป… มหาภูเต ปฏิจฺจ กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ. (๑)

อนุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นวิปากปจฺจยา… เอกา.

อนุปาทินฺนอนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนอนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นวิปากปจฺจยา – กุสลํ อนุปาทินฺนอนุปาทานิยํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา… ตีณิ.

อนุปาทินฺนุปาทานิยญฺจ อนุปาทินฺนอนุปาทานิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นวิปากปจฺจยา – กุสเล อนุปาทินฺนอนุปาทานิเย ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ. (๑)

นอาหารปจฺจโย

๑๙. อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอาหารปจฺจยา – อสญฺญสตฺตานํ เอกํ มหาภูตํ ปฏิจฺจ…เป…. (๑)

อนุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอาหารปจฺจยา – พาหิรํ… อุตุสมุฏฺฐานํ เอกํ มหาภูตํ ปฏิจฺจ…เป…. (๑)

นอินฺทฺริยปจฺจโย

๒๐. อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอินฺทฺริยปจฺจยา – อสญฺญสตฺตานํ มหาภูเต ปฏิจฺจ รูปชีวิตินฺทฺริยํ. (๑)

อนุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอินฺทฺริยปจฺจยา – พาหิรํ… อาหารสมุฏฺฐานํ… อุตุสมุฏฺฐานํ เอกํ มหาภูตํ ปฏิจฺจ…เป…. (๑)

นฌานปจฺจโย

๒๑. อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นฌานปจฺจยา – ปญฺจวิญฺญาณสหคตํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา…เป… อสญฺญสตฺตานํ เอกํ มหาภูตํ ปฏิจฺจ …เป…. (๑)

อนุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นฌานปจฺจยา – พาหิรํ… อาหารสมุฏฺฐานํ… อุตุสมุฏฺฐานํ เอกํ มหาภูตํ ปฏิจฺจ…เป…. (๑)

นมคฺคปจฺจโย

๒๒. อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นมคฺคปจฺจยา – อเหตุกํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา… ปญฺจ.

นสมฺปยุตฺตปจฺจโย

๒๓. อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นสมฺปยุตฺตปจฺจยา (นอารมฺมณปจฺจยสทิสํ).

นวิปฺปยุตฺตปจฺจโย

๒๔. อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นวิปฺปยุตฺตปจฺจยา – อรูเป อุปาทินฺนุปาทานิยํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา…เป… อสญฺญสตฺตานํ เอกํ มหาภูตํ ปฏิจฺจ…เป…. (๑)

อนุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นวิปฺปยุตฺตปจฺจยา – อรูเป อนุปาทินฺนุปาทานิยํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโยขนฺธา…เป… พาหิรํ… อาหารสมุฏฺฐานํ… อุตุสมุฏฺฐานํ เอกํ มหาภูตํ ปฏิจฺจ…เป…. (๑)

อนุปาทินฺนอนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺนอนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นวิปฺปยุตฺตปจฺจยา – อรูเป อนุปาทินฺนอนุปาทานิยํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา…เป… เทฺว ขนฺเธ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา. (๑)

โนนตฺถิ-โนวิคตปจฺจยา

๒๕. อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ โนนตฺถิปจฺจยา… โนวิคตปจฺจยา.

(ยถา กุสลตฺติเก ปจฺจนียวาโร วิตฺถาริโต, เอวํ วิตฺถาเรตพฺโพ.)