๒. ปจฺจยปจฺจนียํ

๑. วิภงฺควาโร

นเหตุปจฺจโย

๒๓๙. อกุสลํ ธมฺมํ สหชาโต อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา – วิจิกิจฺฉาสหคเต อุทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ สหชาโต วิจิกิจฺฉาสหคโต อุทฺธจฺจสหคโต โมโห. (๑)

อพฺยากตํ ธมฺมํ สหชาโต อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา – อเหตุกํ วิปากาพฺยากตํ กิริยาพฺยากตํ เอกํ ขนฺธํ สหชาตา ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ, ตโย ขนฺเธ สหชาโต เอโก ขนฺโธ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ, เทฺว ขนฺเธ สหชาตา เทฺว ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ; อเหตุกปฏิสนฺธิกฺขเณ วิปากาพฺยากตํ เอกํ ขนฺธํ สหชาตา ตโย ขนฺธา กฏตฺตา จ รูปํ, ตโย ขนฺเธ สหชาโต เอโก ขนฺโธ กฏตฺตา จ รูปํ, เทฺว ขนฺเธ สหชาตา เทฺว ขนฺธา กฏตฺตา จ รูปํ, ขนฺเธ สหชาตํ วตฺถุ, วตฺถุํ สหชาตา ขนฺธา; เอกํ มหาภูตํ สหชาตา ตโย มหาภูตา, ตโย มหาภูเต สหชาตํ เอกํ มหาภูตํ, เทฺว มหาภูเต สหชาตา เทฺว มหาภูตา, มหาภูเต สหชาตํ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ; พาหิรํ… อาหารสมุฏฺฐานํ… อุตุสมุฏฺฐานํ… อสญฺญสตฺตานํ เอกํ มหาภูตํ สหชาตา ตโย มหาภูตา…เป… มหาภูเต สหชาตํ กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ. (๑)

(ยถา ปฏิจฺจวาเร, เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ.)