ทุมูลกาทิ

เหตุมูลกํ

๓๕. สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย เหตุปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา…เป… สิยา กุสลญฺจ อกุสลญฺจ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล จ อกุสโล จ อพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺเชยฺยุํ เหตุปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา.

๓๖. สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย เหตุปจฺจยา อธิปติปจฺจยา …เป… เหตุปจฺจยา อนนฺตรปจฺจยา… เหตุปจฺจยา สมนนฺตรปจฺจยา…เป… เหตุปจฺจยา อวิคตปจฺจยา.

ทุมูลกํ.

๓๗. สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย เหตุปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา อธิปติปจฺจยา…เป… เหตุปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา อนนฺตรปจฺจยา…เป… เหตุปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา อวิคตปจฺจยา.

ติมูลกํ.

๓๘. สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย เหตุปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา อธิปติปจฺจยา อนนฺตรปจฺจยา…เป… เหตุปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา อธิปติปจฺจยา อวิคตปจฺจยา.

จตุมูลกํ.

(ปญฺจมูลกาทิกา สํขิตฺตา. เอกมูลกํ, ทุมูลกํ, ติมูลกํ, จตุมูลกํ, ปญฺจมูลกํ, สพฺพมูลกํ อสมฺมุยฺหนฺเตน วิตฺถาเรตพฺพํ.)

เหตุมูลกํ.

อารมฺมณมูลกาทิ

๓๙. สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย อารมฺมณปจฺจยา เหตุปจฺจยา… อารมฺมณปจฺจยา อธิปติปจฺจยา…เป… อารมฺมณปจฺจยา อวิคตปจฺจยา.

สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย อธิปติปจฺจยา… อนนฺตรปจฺจยา… สมนนฺตรปจฺจยา… สหชาตปจฺจยา… อญฺญมญฺญปจฺจยา…เป… อวิคตปจฺจยา เหตุปจฺจยา… อวิคตปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา… อวิคตปจฺจยา อธิปติปจฺจยา…เป… อวิคตปจฺจยา วิคตปจฺจยา.

ทุมูลกํ.

๔๐. สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย อวิคตปจฺจยา เหตุปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา… อวิคตปจฺจยา เหตุปจฺจยา อธิปติปจฺจยา… อวิคตปจฺจยา เหตุปจฺจยา อนนฺตรปจฺจยา…เป… อวิคตปจฺจยา เหตุปจฺจยา วิคตปจฺจยา.

๔๑. สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย อวิคตปจฺจยา เหตุปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา อธิปติปจฺจยา… อวิคตปจฺจยา เหตุปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา อนนฺตรปจฺจยา…เป… วิคตปจฺจยา.

(เอเกกสฺส ปทสฺส เอกมูลกํ, ทุมูลกํ, ติมูลกํ, จตุมูลกํ, ปญฺจมูลกํ, สพฺพมูลกํ อสมฺมุยฺหนฺเตน วิตฺถาเรตพฺพํ. )

(ก) ติกญฺจ ปฏฺฐานวรํ ทุกุตฺตมํ,

ทุกํ ติกญฺเจว ติกํ ทุกญฺจ;

ติกํ ติกญฺเจว ทุกํ ทุกญฺจ,

ฉ อนุโลมมฺหิ นยา สุคมฺภีราติ.

๒. ปจฺจยปจฺจนียํ

๔๒. สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย นเหตุปจฺจยา.

(ยถา อนุโลเม เหตุปจฺจโย วิตฺถาริโต, เอวํ ปจฺจนีเยปิ นเหตุปจฺจโย วิตฺถาเรตพฺโพ.)

๔๓. สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย นอารมฺมณปจฺจยา… นอธิปติปจฺจยา… นอนนฺตรปจฺจยา… นสมนนฺตรปจฺจยา… นสหชาตปจฺจยา… นอญฺญมญฺญปจฺจยา… นนิสฺสยปจฺจยา… นอุปนิสฺสยปจฺจยา… นปุเรชาตปจฺจยา… นปจฺฉาชาตปจฺจยา … นอาเสวนปจฺจยา… นกมฺมปจฺจยา… นวิปากปจฺจยา… นอาหารปจฺจยา… นอินฺทฺริยปจฺจยา… นฌานปจฺจยา… นมคฺคปจฺจยา… นสมฺปยุตฺตปจฺจยา… นวิปฺปยุตฺตปจฺจยา… โนอตฺถิปจฺจยา… โนนตฺถิปจฺจยา… โนวิคตปจฺจยา… โนอวิคตปจฺจยา.

๔๔. สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย นเหตุปจฺจยา นอารมฺมณปจฺจยา….

(ยถา อนุโลเม เอเกกสฺส ปทสฺส เอกมูลกํ, ทุมูลกํ, ติมูลกํ, จตุมูลกํ, ยาว เตวีสติมูลกํ เอวํ ปจฺจนีเยปิ วิตฺถาเรตพฺพํ. )

(ข) ติกญฺจ ปฏฺฐานวรํ ทุกุตฺตมํ,

ทุกํ ติกญฺเจว ติกํ ทุกญฺจ;

ติกํ ติกญฺเจว ทุกํ ทุกญฺจ,

ฉ ปจฺจนียมฺหิ นยา สุคมฺภีราติ.

๓. ปจฺจยานุโลมปจฺจนียํ

๔๕. สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย เหตุปจฺจยา นอารมฺมณปจฺจยา… สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย เหตุปจฺจยา นอารมฺมณปจฺจยา.

(ยถา อนุโลเม เหตุปจฺจโย วิตฺถาริโต, เอวํ อนุโลมปจฺจนีเยปิ ปทํ วิตฺถาเรตพฺพํ.)

๔๖. สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย เหตุปจฺจยา นอธิปติปจฺจยา… เหตุปจฺจยา นอนนฺตรปจฺจยา…เป… เหตุปจฺจยา โนอวิคตปจฺจยา.

๔๗. สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย เหตุปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา นอธิปติปจฺจยา… เหตุปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา นอนนฺตรปจฺจยา…เป… เหตุปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา โนอวิคตปจฺจยา.

เหตุปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา อธิปติปจฺจยา นอนนฺตรปจฺจยา…เป… เหตุปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา อธิปติปจฺจยา โนอวิคตปจฺจยา.

เหตุปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา อธิปติปจฺจยา อนนฺตรปจฺจยา นสมนนฺตรปจฺจยา…เป… เหตุปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา อธิปติปจฺจยา อนนฺตรปจฺจยา โนอวิคตปจฺจยา…เป….

เหตุปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา อธิปติปจฺจยา อนนฺตรปจฺจยา สมนนฺตรปจฺจยา สหชาตปจฺจยา อญฺญมญฺญปจฺจยา นิสฺสยปจฺจยา อุปนิสฺสยปจฺจยา ปุเรชาตปจฺจยา ปจฺฉาชาตปจฺจยา อาเสวนปจฺจยา กมฺมปจฺจยา วิปากปจฺจยา อาหารปจฺจยา อินฺทฺริยปจฺจยา ฌานปจฺจยา มคฺคปจฺจยา สมฺปยุตฺตปจฺจยา วิปฺปยุตฺตปจฺจยา อตฺถิปจฺจยา นตฺถิปจฺจยา วิคตปจฺจยา โนอวิคตปจฺจยา.

๔๘. สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย อารมฺมณปจฺจยา… อธิปติปจฺจยา… อนนฺตรปจฺจยา…เป… อวิคตปจฺจยา นเหตุปจฺจยา … อวิคตปจฺจยา นอารมฺมณปจฺจยา…เป… อวิคตปจฺจยา โนวิคตปจฺจยา.

อวิคตปจฺจยา เหตุปจฺจยา นอารมฺมณปจฺจยา…เป… อวิคตปจฺจยา เหตุปจฺจยา โนวิคตปจฺจยา.

อวิคตปจฺจยา เหตุปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา นอธิปติปจฺจยา…เป… อวิคตปจฺจยา เหตุปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา โนวิคตปจฺจยา.

อวิคตปจฺจยา เหตุปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา อธิปติปจฺจยา อนนฺตรปจฺจยา สมนนฺตรปจฺจยา สหชาตปจฺจยา…เป… โนวิคตปจฺจยา.

(ค) ติกญฺจ ปฏฺฐานวรํ ทุกุตฺตมํ,

ทุกํ ติกญฺเจว ติกํ ทุกญฺจ;

ติกํ ติกญฺเจว ทุกํ ทุกญฺจ,

ฉ อนุโลมปจฺจนียมฺหิ นยา สุคมฺภีราติ.

๔. ปจฺจยปจฺจนียานุโลมํ

๔๙. สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย นเหตุปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา. สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย นเหตุปจฺจยา อธิปติปจฺจยา…เป… นเหตุปจฺจยา อวิคตปจฺจยา.

๕๐. สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย นเหตุปจฺจยา นอารมฺมณปจฺจยา อธิปติปจฺจยา…เป… อวิคตปจฺจยา.

นเหตุปจฺจยา นอารมฺมณปจฺจยา นอธิปติปจฺจยา…เป… อวิคตปจฺจยา.

นเหตุปจฺจยา นอารมฺมณปจฺจยา นอธิปติปจฺจยา นอนนฺตรปจฺจยา นสมนนฺตรปจฺจยา…เป… โนอตฺถิปจฺจยา โนนตฺถิปจฺจยา โนวิคตปจฺจยา อวิคตปจฺจยา.

๕๑. สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย นอารมฺมณปจฺจยา เหตุปจฺจยา.

๕๒. สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย นอารมฺมณปจฺจยา อธิปติปจฺจยา…เป… นอารมฺมณปจฺจยา อวิคตปจฺจยา…เป… โนอวิคตปจฺจยา เหตุปจฺจยา… โนอวิคตปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา…เป… โนอวิคตปจฺจยา วิคตปจฺจยา.

โนอวิคตปจฺจยา นเหตุปจฺจยา อารมฺมณปจฺจยา…เป… โนอวิคตปจฺจยา นเหตุปจฺจยา วิคตปจฺจยา.

โนอวิคตปจฺจยา นเหตุปจฺจยา นอารมฺมณปจฺจยา นอธิปติปจฺจยา…เป… โนอตฺถิปจฺจยา โนนตฺถิปจฺจยา วิคตปจฺจยา.

(ฆ) ติกญฺจ ปฏฺฐานวรํ ทุกุตฺตมํ,

ทุกํ ติกญฺเจว ติกํ ทุกญฺจ;

ติกํ ติกญฺเจว ทุกํ ทุกญฺจ,

ฉ ปจฺจนียานุโลมมฺหิ นยา สุคมฺภีราติ.

ปุจฺฉาวาโร.

นิทฺเทสวาเร เตวีสติปจฺจยา.