(๑๕๖) ๑. นิคฺคหกถา

๗๔๓. ปโร ปรสฺส จิตฺตํ นิคฺคณฺหาตีติ? อามนฺตา. ปโร ปรสฺส จิตฺตํ ‘‘มา รชฺชิ’’, ‘‘มา ทุสฺสิ’’, ‘‘มา มุยฺหิ’’, ‘‘มา กิลิสฺสี’’ติ นิคฺคณฺหาตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป… ปโร ปรสฺส จิตฺตํ นิคฺคณฺหาตีติ? อามนฺตา. ปโร ปรสฺส อุปฺปนฺโน ผสฺโส ‘‘มา นิรุชฺฌี’’ติ นิคฺคณฺหาตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป… ปโร ปรสฺส อุปฺปนฺนา เวทนา…เป… อุปฺปนฺนา สญฺญา… อุปฺปนฺนา เจตนา… อุปฺปนฺนํ จิตฺตํ… อุปฺปนฺนา สทฺธา… อุปฺปนฺนํ วีริยํ … อุปฺปนฺนา สติ… อุปฺปนฺโน สมาธิ…เป… อุปฺปนฺนา ปญฺญา ‘‘มา นิรุชฺฌี’’ติ นิคฺคณฺหาตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป….

ปโร ปรสฺส จิตฺตํ นิคฺคณฺหาตีติ? อามนฺตา. ปโร ปรสฺส อตฺถาย ราคํ ปชหติ… โทสํ ปชหติ…เป… อโนตฺตปฺปํ ปชหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป….

ปโร ปรสฺส จิตฺตํ นิคฺคณฺหาตีติ? อามนฺตา. ปโร ปรสฺส อตฺถาย มคฺคํ ภาเวติ… สติปฏฺฐานํ ภาเวติ…เป… โพชฺฌงฺคํ ภาเวตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป….

ปโร ปรสฺส จิตฺตํ นิคฺคณฺหาตีติ? อามนฺตา. ปโร ปรสฺส อตฺถาย ทุกฺขํ ปริชานาติ, สมุทยํ ปชหติ, นิโรธํ สจฺฉิกโรติ, มคฺคํ ภาเวตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป….

ปโร ปรสฺส จิตฺตํ นิคฺคณฺหาตีติ? อามนฺตา. อญฺโญ อญฺญสฺส การโก, ปรงฺกตํ สุขํ ทุกฺขํ อญฺโญ กโรติ อญฺโญ ปฏิสํเวเทตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป….

ปโร ปรสฺส จิตฺตํ นิคฺคณฺหาตีติ? อามนฺตา. นนุ วุตฺตํ ภควตา –

‘‘อตฺตนาว กตํ ปาปํ, อตฺตนา สํกิลิสฺสติ;

อตฺตนา อกตํ ปาปํ, อตฺตนาว วิสุชฺฌติ;

สุทฺธิ อสุทฺธิ ปจฺจตฺตํ, นาญฺโญ อญฺญํ วิโสธเย’’ติ [ธ. ป. ๑๖๕].

อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ? อามนฺตา. เตน หิ น วตฺตพฺพํ – ‘‘ปโร ปรสฺส จิตฺตํ นิคฺคณฺหาตี’’ติ.

๗๔๔. น วตฺตพฺพํ – ‘‘ปโร ปรสฺส จิตฺตํ นิคฺคณฺหาตี’’ติ? อามนฺตา. นนุ อตฺถิ พลปฺปตฺตา, อตฺถิ วสีภูตาติ? อามนฺตา. หญฺจิ อตฺถิ พลปฺปตฺตา, อตฺถิ วสีภูตา, เตน วต เร วตฺตพฺเพ – ‘‘ปโร ปรสฺส จิตฺตํ นิคฺคณฺหาตี’’ติ.

นิคฺคหกถา นิฏฺฐิตา.