(๑๒๖) ๑. กปฺปฏฺฐกถา

๖๕๔. กปฺปฏฺโฐ กปฺปํ ติฏฺเฐยฺยาติ? อามนฺตา. กปฺโป จ สณฺฐาติ พุทฺโธ จ โลเก อุปฺปชฺชตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป…. กปฺปฏฺโฐ กปฺปํ ติฏฺเฐยฺยาติ? อามนฺตา. กปฺโป จ สณฺฐาติ สงฺโฆ จ ภิชฺชตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป… กปฺปฏฺโฐ กปฺปํ ติฏฺเฐยฺยาติ? อามนฺตา. กปฺโป จ สณฺฐาติ กปฺปฏฺโฐ จ กปฺปฏฺฐิยํ กมฺมํ กโรตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป… กปฺปฏฺโฐ กปฺปํ ติฏฺเฐยฺยาติ? อามนฺตา. กปฺโป จ สณฺฐาติ กปฺปฏฺโฐ จ ปุคฺคโล กาลํ กโรตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป….

๖๕๕. กปฺปฏฺโฐ กปฺปํ ติฏฺเฐยฺยาติ? อามนฺตา. อตีตํ กปฺปํ ติฏฺเฐยฺย, อนาคตํ กปฺปํ ติฏฺเฐยฺยาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป… กปฺปฏฺโฐ กปฺปํ ติฏฺเฐยฺยาติ? อามนฺตา. เทฺว กปฺเป ติฏฺเฐยฺย… ตโย กปฺเป ติฏฺเฐยฺย… จตฺตาโร กปฺเป ติฏฺเฐยฺยาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป….

๖๕๖. กปฺปฏฺโฐ กปฺปํ ติฏฺเฐยฺยาติ? อามนฺตา. กปฺปฏฺโฐ กปฺเป ฑยฺหนฺเต กตฺถ คจฺฉตีติ? อญฺญํ โลกธาตุํ คจฺฉตีติ. มโต คจฺฉติ, เวหาสํ คจฺฉตีติ? มโต คจฺฉตีติ. กปฺปฏฺฐิยํ กมฺมํ อปราปริยเวปกฺกนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป… [เวหาสํ คจฺฉตีติ (?) อยํ หิ ปรวาทิสฺส ปฏิญฺญาเยว, กถา. ๖๒๑-๖๒๓ นวมปนฺติยํ วิย] เวหาสํ คจฺฉตีติ? อามนฺตา [เวหาสํ คจฺฉตีติ (?) อยํ หิ ปรวาทิสฺส ปฏิญฺญาเยว, กถา. ๖๒๑-๖๒๓ นวมปนฺติยํ วิย]. กปฺปฏฺโฐ อิทฺธิมาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป… กปฺปฏฺโฐ อิทฺธิมาติ? อามนฺตา. กปฺปฏฺเฐน ฉนฺทิทฺธิปาโท ภาวิโต วีริยิทฺธิปาโท ภาวิโต จิตฺติทฺธิปาโท ภาวิโต วีมํสิทฺธิปาโท ภาวิโตติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป….

๖๕๗. น วตฺตพฺพํ – ‘‘กปฺปฏฺโฐ กปฺปํ ติฏฺเฐยฺยา’’ติ? อามนฺตา. นนุ วุตฺตํ ภควตา –

‘‘อาปายิโก เนรยิโก, กปฺปฏฺโฐ สงฺฆเภทโก;

วคฺครโต อธมฺมฏฺโฐ, โยคกฺเขมา ปธํสติ;

สงฺฆํ สมคฺคํ เภตฺวาน [ภินฺทิตฺวา (สี. ก.)], กปฺปํ นิรยมฺหิ ปจฺจตี’’ติ [จูฬว. ๓๕๔; อ. นิ. ๑๐.๓๙; อิติวุ. ๑๘].

อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ? อามนฺตา. เตน หิ กปฺปฏฺโฐ กปฺปํ ติฏฺเฐยฺยาติ.

กปฺปฏฺฐกถา นิฏฺฐิตา.