๘. อฏฺฐมวคฺโค

(๘๐) ๘. อรูเป รูปกถา

๕๒๔. อตฺถิ รูปํ อรูเปสูติ? อามนฺตา. รูปภโว รูปคติ รูปสตฺตาวาโส รูปสํสาโร รูปโยนิ รูปตฺตภาวปฏิลาโภติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป… นนุ อรูปภโว อรูปคติ อรูปสตฺตาวาโส อรูปสํสาโร อรูปโยนิ อรูปตฺตภาวปฏิลาโภติ? อามนฺตา. หญฺจิ อรูปภโว…เป… อรูปตฺตภาวปฏิลาโภ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ – ‘‘อตฺถิ รูปํ อรูเปสู’’ติ.

อตฺถิ รูปํ อรูเปสูติ? อามนฺตา. ปญฺจโวการภโว คติ สตฺตาวาโส สํสาโร โยนิ วิญฺญาณฏฺฐิติ อตฺตภาวปฏิลาโภติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป… นนุ จตุโวการภโว…เป… อตฺตภาวปฏิลาโภติ? อามนฺตา. หญฺจิ จตุโวการภโว คติ…เป… อตฺตภาวปฏิลาโภ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ – ‘‘อตฺถิ รูปํ อรูเปสู’’ติ.

๕๒๕. อตฺถิ รูปํ รูปธาตุยา, โส จ รูปภโว รูปคติ รูปสตฺตาวาโส รูปสํสาโร รูปโยนิ รูปตฺตภาวปฏิลาโภติ? อามนฺตา. อตฺถิ รูปํ อรูเปสุ, โส จ รูปภโว รูปคติ…เป… รูปตฺตภาวปฏิลาโภติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป… อตฺถิ รูปํ รูปธาตุยา, โส จ ปญฺจโวการภโว คติ…เป… อตฺตภาวปฏิลาโภติ? อามนฺตา. อตฺถิ รูปํ อรูเปสุ, โส จ ปญฺจโวการภโว คติ…เป… อตฺตภาวปฏิลาโภติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป…. อตฺถิ รูปํ อรูเปสุ, โส จ อรูปภโว อรูปคติ อรูปสตฺตาวาโส อรูปสํสาโร อรูปโยนิ อรูปตฺตภาวปฏิลาโภติ? อามนฺตา. อตฺถิ รูปํ รูปธาตุยา [อรูปธาตุยา (สพฺพตฺถ)], โส จ อรูปภโว อรูปคติ…เป… อรูปตฺตภาวปฏิลาโภติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป… อตฺถิ รูปํ อรูเปสุ, โส จ จตุโวการภโว คติ…เป… อตฺตภาวปฏิลาโภติ? อามนฺตา. อตฺถิ รูปํ รูปธาตุยา [อรูปธาตุยา (สพฺพตฺถ)], โส จ จตุโวการภโว คติ…เป… อตฺตภาวปฏิลาโภติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป….

๕๒๖. อตฺถิ รูปํ อรูเปสูติ? อามนฺตา. นนุ รูปานํ นิสฺสรณํ อรูปํ [อิติวุ. ๗๒; อ. นิ. ๕.๒๐๐; ที. นิ. ๓.๓๒๑] วุตฺตํ ภควตาติ? อามนฺตา. หญฺจิ รูปานํ นิสฺสรณํ อรูปํ [อิติวุ. ๗๒; อ. นิ. ๕.๒๐๐; ที. นิ. ๓.๓๒๑] วุตฺตํ ภควตา, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ – ‘‘อตฺถิ รูปํ อรูเปสู’’ติ.

รูปานํ นิสฺสรณํ อรูปํ วุตฺตํ ภควตา, อตฺถิ รูปํ อรูเปสูติ? อามนฺตา. กามานํ นิสฺสรณํ เนกฺขมฺมํ วุตฺตํ ภควตา, อตฺถิ เนกฺขมฺเมสุ กามา, อตฺถิ อนาสเวสุ อาสวา, อตฺถิ อปริยาปนฺเนสุ ปริยาปนฺนาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป….

อรูเป รูปกถา นิฏฺฐิตา.