๘. วิปฺปยุตฺเตนสมฺปยุตฺตปทนิทฺเทโส

๓๑๗. รูปกฺขนฺเธน เย ธมฺมา วิปฺปยุตฺตา, เต ธมฺมา กติหิ ขนฺเธหิ กติหายตเนหิ กติหิ ธาตูหิ สมฺปยุตฺตาติ? นตฺถิ.

๓๑๘. เวทนากฺขนฺเธน เย ธมฺมา… สญฺญากฺขนฺเธน เย ธมฺมา… สงฺขารกฺขนฺเธน เย ธมฺมา… วิญฺญาณกฺขนฺเธน เย ธมฺมา…เป… สรเณหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา… อรเณหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา วิปฺปยุตฺตา, เต ธมฺมา กติหิ ขนฺเธหิ กติหายตเนหิ กติหิ ธาตูหิ สมฺปยุตฺตาติ? นตฺถิ.

ธมฺมายตนํ ธมฺมธาตุ, อถ ชีวิตํ นามรูปํ;

สฬายตนํ ชาติชรามตํ, เทฺว จ ติเก น ลพฺภเร.

ปฐมนฺตเร สตฺต จ, โคจฺฉเก ทส อปรนฺเต;

จุทฺทส ฉ จ มตฺถเก, อิจฺเจเต สตฺตจตฺตาลีส ธมฺมา;

สมุจฺเฉเท น ลพฺภนฺติ, โมฆปุจฺฉเกน จาติ.

วิปฺปยุตฺเตนสมฺปยุตฺตปทนิทฺเทโส อฏฺฐโม.