๓. ธาตุ

๓๑. จกฺขุธาตุ กติหิ ขนฺเธหิ กติหายตเนหิ กติหิ ธาตูหิ สงฺคหิตา? จกฺขุธาตุ เอเกน ขนฺเธน เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา สงฺคหิตา. กติหิ อสงฺคหิตา? จตูหิ ขนฺเธหิ เอกาทสหายตเนหิ สตฺตรสหิ ธาตูหิ อสงฺคหิตา.

๓๒. โสตธาตุ… ฆานธาตุ… ชิวฺหาธาตุ… กายธาตุ… รูปธาตุ… สทฺทธาตุ… คนฺธธาตุ… รสธาตุ… โผฏฺฐพฺพธาตุ… จกฺขุวิญฺญาณธาตุ… โสตวิญฺญาณธาตุ… ฆานวิญฺญาณธาตุ… ชิวฺหาวิญฺญาณธาตุ… กายวิญฺญาณธาตุ… มโนธาตุ… มโนวิญฺญาณธาตุ เอเกน ขนฺเธน เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา สงฺคหิตา. กติหิ อสงฺคหิตา? จตูหิ ขนฺเธหิ เอกาทสหายตเนหิ สตฺตรสหิ ธาตูหิ อสงฺคหิตา.

๓๓. ธมฺมธาตุ อสงฺขตํ ขนฺธโต ฐเปตฺวา จตูหิ ขนฺเธหิ เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา สงฺคหิตา. กติหิ อสงฺคหิตา? เอเกน ขนฺเธน เอกาทสหายตเนหิ สตฺตรสหิ ธาตูหิ อสงฺคหิตา.

(เอกมูลกํ.)

๓๔. จกฺขุธาตุ จ โสตธาตุ จ เอเกน ขนฺเธน ทฺวีหายตเนหิ ทฺวีหิ ธาตูหิ สงฺคหิตา. กติหิ อสงฺคหิตา? จตูหิ ขนฺเธหิ ทสหายตเนหิ โสฬสหิ ธาตูหิ อสงฺคหิตา.

๓๕. จกฺขุธาตุ จ ฆานธาตุ จ… จกฺขุธาตุ จ ชิวฺหาธาตุ จ… จกฺขุธาตุ จ กายธาตุ จ… จกฺขุธาตุ จ รูปธาตุ จ… จกฺขุธาตุ จ สทฺทธาตุ จ… จกฺขุธาตุ จ คนฺธธาตุ จ… จกฺขุธาตุ จ รสธาตุ จ… จกฺขุธาตุ จ โผฏฺฐพฺพธาตุ จ เอเกน ขนฺเธน ทฺวีหายตเนหิ ทฺวีหิ ธาตูหิ สงฺคหิตา. กติหิ อสงฺคหิตา? จตูหิ ขนฺเธหิ ทสหายตเนหิ โสฬสหิ ธาตูหิ อสงฺคหิตา.

๓๖. จกฺขุธาตุ จ จกฺขุวิญฺญาณธาตุ จ ทฺวีหิ ขนฺเธหิ ทฺวีหายตเนหิ ทฺวีหิ ธาตูหิ สงฺคหิตา. กติหิ อสงฺคหิตา? ตีหิ ขนฺเธหิ ทสหายตเนหิ โสฬสหิ ธาตูหิ อสงฺคหิตา.

๓๗. จกฺขุธาตุ จ โสตวิญฺญาณธาตุ จ… จกฺขุธาตุ จ ฆานวิญฺญาณธาตุ จ… จกฺขุธาตุ จ ชิวฺหาวิญฺญาณธาตุ จ… จกฺขุธาตุ จ กายวิญฺญาณธาตุ จ… จกฺขุธาตุ จ มโนธาตุ จ… จกฺขุธาตุ จ มโนวิญฺญาณธาตุ จ ทฺวีหิ ขนฺเธหิ ทฺวีหายตเนหิ ทฺวีหิ ธาตูหิ สงฺคหิตา. กติหิ อสงฺคหิตา? ตีหิ ขนฺเธหิ ทสหายตเนหิ โสฬสหิ ธาตูหิ อสงฺคหิตา.

๓๘. จกฺขุธาตุ จ ธมฺมธาตุ จ อสงฺขตํ ขนฺธโต ฐเปตฺวา จตูหิ ขนฺเธหิ ทฺวีหายตเนหิ ทฺวีหิ ธาตูหิ สงฺคหิตา. กติหิ อสงฺคหิตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ โสฬสหิ ธาตูหิ อสงฺคหิตา.

(ทุกมูลกํ.)

๓๙. อฏฺฐารส ธาตุโย กติหิ ขนฺเธหิ กติหายตเนหิ กติหิ ธาตูหิ สงฺคหิตา? อฏฺฐารส ธาตุโย อสงฺขตํ ขนฺธโต ฐเปตฺวา ปญฺจหิ ขนฺเธหิ ทฺวาทสหายตเนหิ อฏฺฐารสหิ ธาตูหิ สงฺคหิตา. กติหิ อสงฺคหิตา? น เกหิจิ ขนฺเธหิ น เกหิจิ อายตเนหิ น กาหิจิ ธาตูหิ อสงฺคหิตา.

(อฏฺฐารสกํ.)