สติปฏฺฐานสํยุตฺต

สติสุตฺต

ปุจฺฉา – สติปฏฺฐานสํยุตฺเต อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหก มหาเถเรหิ ทุติยํ สํคีตํ สติสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ การพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

วิสฺสชฺชนา – เวสาลิยํ ภนฺเต อมฺพปาลิวเน สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘สโต ภิกฺขเว ภิกฺขุ วิหเรยฺย สมฺปชาโน อยํ โว อมฺหากํ อนุสาสนี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

สาลสุตฺต

ปุจฺฉา – ตตฺเถว อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ จตุตฺถํ สํคีตํ สาลสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

วิสฺสชฺชนา – โกสเลสุ ภนฺเต สาลายนาม เกสลานํ พฺราหฺมณคาเม สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘เย เต ภิกฺขเว ภิกฺขู นวา อจิรปพฺพชิตา อธุนาคตา อิมํ ธมฺมวินยํ, เต โว ภิกฺขเว ภิกฺขู จตุนฺนํ สติปฏฺฐานานํ ภาวนาย สมาทเปตพฺพา นิเวเสตพฺพา ปติฏฺฐาเปตพฺพา’’ติ เอวมาทินา ภนฺเต ภควตา ภาสิตํ.

สกุณคฺฆิสุตฺต

ปุจฺฉา – ตตฺเถว อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ฉฏฺฐํ สํคีตํ สกุณคฺฆิสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว สกุณคฺฆิ ลาปํ สกุณํ สหสา อชฺฌปฺปตฺตา อคฺคเหสิ. อถ โข ภิกฺขเว ลาโป สกุโณ สกุณคฺฆิยา หริยมาโน เอวํ ปริเทวสิ มยเมวมฺห อลกฺขิกา, มยํ อปฺปปุญฺญา, เย มยํ อโคจเร จริมฺห ปรวิสเย, สเจชฺช มยํ โคจเร จเรยฺยาม สเก เปตฺติเก วิสเย, น มฺยาหํ สกุณคฺฆิ อลํ อภวิสฺส ยทิทํ ยุทฺธายา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

มยเมวมฺห อลกฺขิกา, มยํ อปฺปปุญฺญา.

โก ปน เต ลาป โคจโร สโก เปตฺติโก วิสโย.

ยทิทํ นงฺคลกฏฺฐกรณํ เลฑฺฑุฏฺฐานํ.

เอหิ โข ทานิ เม สกุณคฺฆิ, เอหิ โข ทานิ เม สกุณคฺฆิ,

(ทารุคุโฬวิย วินิวตฺติตฺวา ตสฺเสว เลฑฺฑุสฺส อนฺตเร ปจฺจุปาทิ. อฏฺฐกถา)

เอวญฺหิ ตํ ภิกฺขเว โหติ โย อโคจเร จรติ ปรวิสเย.

ตสฺมาติห ภิกฺขเว มา อโคจเร จริตฺถ ปรวิสเย.

โคจเร ภิกฺขเว จรถ สเก เปตฺติเก วิสเย.

โคจเร ภิกฺขเว จรตํ สเก เปตฺติเก วิสเย น ลจฺฉติ มาโร โอตารํ, น ลจฺฉติ มาโร อารมฺมณํ.

ภิกฺขุนุปสฺสยสุตฺต

ปุจฺฉา – ตตฺเถว อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ทสมํ สํคีตํ ภิกฺขุนุปสฺสยสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํ อานนฺทตฺเถรํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต อานนฺโท ยาวตฺตโก อโหสิ ภิกฺขุนีหิ สทฺธึ กถาสลฺลาโป ตํ สพฺพํ ภควโต อาโรเจสิ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘เอวเมตํ อานนฺท, เอวเมตํ อานนฺท, โยหิ โกจิ อานนฺท ภิกฺขุ วา ภิกฺขุนี วา จตูสุ สติปฏฺฐาเนสุ สุปฺปติฏฺฐิตจิตฺโต วิหรติ, ตสฺเสตํ ปาฏิกงฺขํ อุฬารํ ปุพฺเพนาปรํ วิเสสํ สญฺชานิสฺสตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

จุนฺทสุตฺต

ปุจฺฉา – ตตฺเถว อาวุโส ทุติเย นาลนฺทวคฺเค โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ตติยํ สํคีตํ จุนฺทสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํเยว อานนฺทตฺเถรํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต อานนฺทตฺเถโร จุนฺเทน สมณุทฺเทเสน สทฺธึ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ. อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ภนฺเต อายสฺมา อานนฺโท ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘อยํ ภนฺเต จุนฺโท สมณุทฺเทโส เอวมาห ‘อายสฺมา ภนฺเต สาริปุตฺโต ปรินิพฺพุโต, อิทมสฺส ปตฺตจีวร’นฺติ. อปิ จ เม ภนฺเต มธุรกชาโต วิย กาโย, ทิสาปิ เม น ปกฺขายนฺติ, ธมฺมาปิ มํ นปฺปฏิภนฺติ ‘อายสฺมา สาริปุตฺโต ปรินิพฺพุโต’ติ สุตฺวา’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘กึ นุ โข เต อานนฺท สาริปุตฺโต สีลกฺขนฺธํ วา อาทาย ปรินิพฺพุโต, สมาธิกฺขนฺธํ วา, ปญฺญากฺขนฺธํวา, วิมุตฺติกฺขนฺธํวา, วิมุตฺติญาณทสฺสนกฺขนฺธํ วา อาทาย ปรินิพฺพุโต’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

อยํ ภนฺเต จุนฺโทสมณุทฺเทโส เอวมาห.

ตสฺมาติหานนฺท อตฺตทีปา วิหรถ อตฺตสรณา อนญฺญสรณา ธมฺมทีปา ธมฺมสรณา อนญฺญสรณา.

พาหิยสุตฺต

ปุจฺฉา – ตตฺเถว อาวุโส โปราณเกหิ ธมฺมสํคาหกมหาเถเรหิ ปญฺจมํ สํคีตํ พาหิยสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํ พาหิยํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต พาหิโย ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘สาธุ เม ภนฺเต ภควา สํขิตฺเตน ธมฺมํ เทเสตุ, ยมหํ ภควโต ธมฺมํ สุตฺวา เอโก วูปกฏฺโฐ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหเรยฺย’’นฺติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘ตสฺมาติห ตฺวํ พาหิย อาทิเมว วิโสเธหิ กุสเลสุ ธมฺเมสุ. โก จาทิกุสลานํ ธมฺมานํ, สีลญฺจ สุวิสุทฺธํ ทิฏฺฐิจ อุชุกา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.