มิคชาลวคฺค

ปฐม มิคชาลสุตฺต

ปุจฺฉา – มิคชาลวคฺเค อาวุโส ปฐมมิคชาลสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ กถญฺจ ภาสิตํ.

วิสฺสชฺชนา – สาวตฺถิยํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํ มิคชาลตฺเถรํ อารพฺภ ภาสิตํ. อายสฺมา ภนฺเต มิคชาลตฺเถโร ภควนฺตํ เอตทโวจ ‘‘เอกวิหารี เอกวิหารีติ ภนฺเต วุจฺจติ, กิตฺตาวตานุโข ภนฺเต เอกวิหารี โหติ, กิตฺตาวตาจ ปน สทุติยวิหารี โหตี’’ติ. ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ‘‘สนฺติ โข มิคชาล จกฺขุวิญฺเญยา รูปา อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ปิยรูปา กามูปสํหิตา รชนียา, ตญฺเจ ภิกฺขุ อภินนฺทติ อภิวทติ อชฺโฌสาย ติฏฺฐติ, ตสฺส ตํ อภินนฺทโต อภิวทโต อชฺโฌสาย ติฏฺฐโต อุปฺปชฺชติ นนฺที, นนฺทิยา สติ สาราโค โหติ, สาราเค สติ สํโยโค โหติ, นนฺทิสํโยชนสํยุตฺโต โข มิคชาล ภิกฺขุ สทุติยวิหารีติ วุจฺจตี’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

ปฐม ฉผสฺสายตนสุตฺต

ปุจฺฉา – ตตฺเถว นวมํ สํคีตํ ปฐมฉผสฺสายตนสุตฺตํ ภควตา กตฺถ กํ อารพฺภ กถญฺจ ภาสิตํ.

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ‘‘โย หิ โกจิ วิกฺขเว ภิกฺขุ ฉนฺนํ ผสฺสายตนานํ สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ, อวุสิตํ เตน พฺรหฺมจริยํ, อารกา โส อิมสฺมา ธมฺมวินยา’’ติ เอวมาทินา ภควตา ภาสิตํ.

อหํ หิ ภนฺเต ฉนฺนํ ผสฺสายตนานํ สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ นปฺปชานามิ.

จกฺขุํ เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตาติ สมนุปสฺสสิ.

โน เหตํ ภนฺเต.

เอตฺถ จ เต ภิกฺขุ จกฺขุ เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตาติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย สุทิฏฺฐํ ภวิสฺสติ, เอเสวนฺโต ทุกฺขสฺส.