๓๔. สรมฺหา เทฺว

สรมฺหา ปรสฺส พฺยญฺชนสฺส กฺวจิ เทฺว รูปานิ โหนฺติ. เอตฺถ จ อาวุตฺติทฺวิวจนํ ฐาเนทฺวิวจนนฺติ ทฺวีสุ ฐาเนทฺวิวจนํ เวทิตพฺพํ.

ตานิ จ ป+ปติ+ปฏิ+กม+กุส+กุธ+กี+คห+ชุต+ญา+สิ+ สุ+สู+สมฺภู+สร+สสาทีนมาทิพฺยญฺชนานญฺจ โหติ. อิธ ปมาโท=อิธปฺปมาโท, เอวํ อปฺปมาโท, วิปฺปยุตฺโต, สุปฺปสนฺโน, สมฺมา ปธานํ=สมฺมปฺปธานํ รสฺสตฺตํ. อปฺปติวตฺติโย, อธิปฺปติปจฺจโย, สุปฺปติฏฺฐิโต,. อปฺปฏิปุคฺคโล, วิปฺปฏิสาโร, สุปฺปฏิปตฺติ. ปกฺกโม, ปฏิกฺกโม, เหตุกฺกโม, อากมติ=อกฺกมติ, เอวํ ปกฺกมติ, ยถากฺกมํ. อกฺโกสติ, ปฏิกฺโกสติ, อนุกฺโกสติ, อาโกสติ=อกฺโกสติ. อกฺกุทฺโธ, อภิกฺกุทฺโธ. ธนกฺกีโต, วิกฺกโย, อนุกฺกโย. ปคฺคโห, วิคฺคโห, อนุคฺคโห, จนฺทคฺคาโห, ทิฏฺฐิคฺคาโห. ปชฺโชโต, วิชฺโชโต, อุชฺโชโต. กตญฺญู, วิญฺญู, ปญฺญาณํ, วิญฺญาณํ, อนญฺญาณํ. อวสฺสโย, นิสฺสโย, สมุสฺสโย. อปฺปสฺสุโต, วิสฺสุโต, พหุสฺสุโต. อาสวา=อสฺสวา. ปสฺสมฺเภนฺโต, วิสฺสมฺเภนฺโต. อฏฺฏสฺสโร, วิสฺสรติ, อนุสฺสรติ, อนุสฺสติ. ปสฺสสนฺโต, วิสฺสสนฺโต, มุหุสฺสสนฺโต, อาสาโส=อสฺสาโส. อาทิสทฺเทน อวิสฺสเชนฺโต, วิสฺสเชนฺโต, อภิกฺกนฺตตโร, ปริจฺจเชนฺโต, อุปทฺทโว, อุปกฺกิเลโส, มิตฺตทฺทุโน, อายพฺยโย, อพฺพหิ อิจฺจาทิ.

ติก+ตย+ตึส+วตาทีน+มาทิพฺยญฺชนสฺส จ. กุสลตฺติกํ, ปีติตฺติกํ, เหตุตฺติกํ. โลกตฺตยํ, โพธิตฺตยํ, วตฺถุตฺตยํ. เอกตฺตึส, ทฺวตฺตึส, เตตฺตึส, จตุตฺตึส. สีลพฺพตํ, สุพฺพโต. สปฺปีติโก, สมนฺนาคโต, ปุนปฺปุนํ อิจฺจาทิ.

วตุ+วฏ+ทิสาน+มนฺเต, ยถา วตฺตติ, วฏฺฏติ, ทสฺสนํ, ผสฺโส อิจฺจาทิ.

อุ+ทุ+นิอุปสคฺค+ต+จตุ+ฉ+สนฺตสทฺทาเทสาทีหิ ปเรสญฺจ. อุกํโส=อุกฺกํโส, เอวํ ทุกฺกรํ, นิกฺกงฺโข, อุคฺคตํ, ทุจฺจริตํ, นิชฺชฏํ, อุชฺชหํ, อุจฺจงฺคํ, อุนฺนมติ, ทุกฺกโร, นิทฺทโร, อุนฺนโต, ทุปฺปญฺโญ, นิมฺมโล, อุยฺยุตฺโต, ทุลฺลโภ, นิพฺพตฺโต, อุสฺสาโห, นิสฺสาโร. ตกฺกโร, ตชฺโช, ตนฺนินฺโน, ตปฺปภโว, ตมฺมโย, จตุกฺกํ, จตุทฺทิสํ, จตุปฺปโท, จตุพฺพิธํ, จตุสฺสาลํ, ฉกฺกํ, ฉนฺนวุติ, ฉปฺปทิโก, ฉพฺพสฺสานิ. สกฺกาโร, สคฺคุโณ, สนฺทิฏฺฐิ, สปฺปุริโส, มหพฺพโล.

อปทนฺตอาการวชฺชิตทีฆโต ยการสฺส จ, นิยฺยาติ, สุยฺยติ, อภิภุยฺย, วิเจยฺย, วิเนยฺย, เธยฺยํ, เนยฺยํ, เสยฺโย, เชยฺโย, เวยฺยากรโณ. อาการวชฺชิตนฺติ กึ, มาลาย, โทลาย, สมาทาย.

ฉนฺทานุรกฺขเณ-นปฺปชเห วณฺณพลํ ปุราณํ, อุชฺชุคเตสุ เสยฺโย, คจฺฉนฺติ สุคฺคตึ. สรมฺหาติ กึ, ญาโย, ตํขณํ. กฺวจิเตฺวว, นิกาโย, นิทานํ, นิวาโส, ตโต, ฉสฏฺฐิ, อุปนียติ, สูยติ.