๔๙. อิตฺถิ
กฺลิกยกิจฺจตฺร กการพหุตฺตา กการาติ พหุวจนํ. ติติกฺขา อิจฺจาโท ติติกฺขนมิจฺจาทินา วิคฺคโห ‘‘อิตฺถิยมตฺวา’’ (๓-๒๖). อปริ ปฐิโตติ ธาตุปาเฐ อปริปฐิโต. ปาณิวิเสโสติ สตฺตวิเสโส. อิมินา จ ‘‘ยถากถญฺจิ นิปฺผตฺติ, รุฬฺหิยา อตฺถนิจฺฉโย’’ติ ทสฺเสติ.
อาสึ สายํ คมฺมมานายํ สญฺญาวิสเย ธาตูหิ ติปฺปจฺจโย กิจฺจปฺปจฺจโย จ ยถา สิยาติ ‘‘ติกิจฺจาสิฏฺเฐ’’ติ (๗-๒-๓) สุตฺติตํ กจฺจายเนน. ตมิห สามญฺเญน วิธานาว สิทฺธนฺติ นิรูปยิตุมาห- ‘กจฺจายเนน ปเน’จฺจาทิ. ตพฺพ อนียณฺย เตยฺย ริจฺจปฺปจฺจยานํ ‘‘เต กิจฺจา’’ติ (๗-๑-๒๒) กิจฺจสญฺญํ วิธาย เสสานํ ‘‘อญฺเญกิตี’’ติ (๗-๑-๒๓) กิตฺสญฺญา กตา กจฺจายเนน. เตนาห- ‘กิต สญฺโญ’ติ.
ตพฺพาทิปฺปจฺจโย จ วิหิโตติ สกิยโวหาเรนาห. สกิย สตฺเถ อวุตฺตโทสํ [สุตฺตโทสํ] ปริหริตฺวา วกฺขมานนเยน ยุตฺยภาวา ตถา วิธาเน อยุตฺตตํ ทสฺเสนฺโต ‘นจาสึ สาย’มิจฺจาทิมาห. คุหนํ, รุชนํ, โมทนนฺติ วิคฺคโห. สยนํ วา เสยฺยา. วชธาตุโน วสฺส พกาเรน ภวิตพฺพํ, โส กถํ ยกาเร ปรภูเต อสตีติ อาห- ‘จวคฺคพยญาติโยควิภาคา วสฺส โพ’ติ.