พาลทุชฺชนกณฺฑ

๒๐๖. กายทุจฺจริตาทีหิ, สมฺปนฺโน ปาปมานุโช;

พาโลติ โลกนาเถน, กิตฺติโต ธมฺมสามินา.

๒๐๗. ทุจินฺติตจินฺตี เจว, ทุพฺภาสิตภาสีปิ จ;

ทุกฺกฏกมฺมการี จ, ปาปโก พาลมานุโช.

๒๐๘. อติปิโย น กาตพฺโพ, ขโล โกตุหลํ กโร;

สิรสา วหมาโนปิ, อฑฺฒปูโร ฆโฏ ยถา.

๒๐๙. สปฺโป ทุฏฺโฐ ขโล ทุฏฺโฐ, สปฺปา ทุฏฺฐตโร ขโล;

มนฺโตสเธหิ ตํ สปฺปํ, ขลํ เกนุปสมฺมติ.

๒๑๐. โย พาโล มญฺญติ พาลฺยํ, ปณฺฑิโต วาปิ เตนโส;

พาโล จ ปณฺฑิตมานี, ส เว พาโลติ วุจฺจติ.

๒๑๑. มธูว มญฺญติ พาโล, ยาว ปาปํ น ปจฺจติ;

ยทา จ ปจฺจติ ปาปํ, อถ ทุกฺขํ นิคจฺฉติ.

๒๑๒. น สาธุ พลวา พาโล, สาหสา วินฺทเต ธนํ;

กายสฺส เภทา ทุปฺปญฺโญ, นิรยํ โสปปชฺชติ.

๒๑๓. ฆเร ทุฏฺโฐ มูสิโก จ, วเน ทุฏฺโฐ จ วานโร;

สกุเณ จ ทุฏฺโฐ กาโก, นเรทุฏฺโฐ จ พฺราหฺมโณ.

๒๑๔. ทีฆา ชาครโต รตฺติ, ทีฆํ สนฺตสฺส โยชนํ;

ทีโฆ พาลานสํสาโร, สทฺธมฺมํ อวิชานตํ.

๒๑๕. ติลมตฺตํ ปเรสญฺจ, อปฺปโทสญฺจ ปสฺสติ;

นาฬิเกรมฺปิ สโทสํ, ขลชาโต น ปสฺสติ.

๒๑๖. นตฺตโทสํ ปเร ชญฺญา, ชญฺญา โทสํ ปรสฺสตุ;

คุโยฺห กุมฺมาว องฺคานิ, ปรโทสญฺจ ลกฺขเย.

๒๑๗. ลุทฺธํ อตฺเถน คเณฺหยฺย, ถทฺธํ อญฺชลิกมฺมุนา;

ฉนฺทานุวตฺติยา มูฬฺหํ, ยถาภูเตน ปณฺฑิตํ.

๒๑๘. ยถา อุทุมฺพรปกฺกา, พหิ รตฺตกา เอว จ;

อนฺโตกิมิล สมฺปุณฺณา, เอวํ ทุชฺชนหทยา.

๒๑๙. ยาวชีวมฺปิ เจ พาโล, ปณฺฑิตํ ปยิรุปาสติ;

น โส ธมฺมํ วิชานาติ, ทพฺพี สูปรสํ ยถา.

๒๒๐. จรญฺเจ นาธิคจฺเฉยฺย, เสยฺยํ สทิสมตฺตโน;

เอกจริยํ ทฬฺหํ กยิรา, นตฺถิ พาเล สหายตา.

๒๒๑. อชาตมตมูฬฺหานํ, วรมาทโย น จนฺติโม;

สกึ ทุกฺขกราวาท-โยนฺติโม ตุ ปเท ปเท.

๒๒๒. ทุชฺชเนน สมํ เวรํ, สขฺยญฺจาปิ น การเย;

อุโณฺห ทหติ จงฺคาโร, สีโต กณฺหายเต กรํ.

๒๒๓. ทุชฺชโน ปิยวาที จ, เนตํ วิสฺสาสการณํ;

มธุ ติฏฺฐติ ชิวฺหคฺเค, หทเย หลาหลํ วิสํ.

๒๒๔. ทุชฺชโน ปริหาตพฺโพ, วิชฺชายาลงฺกโตปิ จ;

มณินา ภูสิโต สปฺโป, กิเมโส น ภยงฺกโร.

๒๒๕. นาฬิเกรสมาการา, ทิสฺสนฺเตปิ หิ สชฺชนา;

อญฺเญ พทริกาการา, พหิเรว มโนหรา.

ยถาปิ ปน สปกฺกา, พหิ กณฺฏกเมว จ;

อนฺโต อมตสมฺปุณฺณา, เอวํ สุชนหทยา.

ยถา อุทุมฺพรปกฺกา, พหิ รตฺตกเมว จ;

เอวํ กิมิลสมฺปุณา, เอวํ ทุชฺชนหทยา.

๒๒๖. โทสภีโต อนารมฺโภ, ตํ กา ปุริสลกฺขณํ;

โกหฺยชิณฺณภยา นนุ, โภชนํ ปริหียเต.

๒๒๗. ปโยปานํ ภุชงฺคานํ, เกวลํ วิสวฑฺฒนํ;

อุปเทโส หิ มูฬฺหานํ, ปโกปาย น สนฺติยา.

๒๒๘. น ฐาตพฺพํ น คนฺตพฺพํ, ทุชฺชเนน สมํ กฺวจิ;

ทุชฺชโน หิ ทุกฺขํ เทติ, น โส สุขํ กทาจิปิ.

๒๒๙. อพทฺธา ตตฺถ พชฺฌนฺติ, ยตฺถ พาลา ปภาสเร;

พทฺธาปิ ตตฺถ มุจฺจนฺติ, ยตฺถ ธีรา ปภาสเร.

๒๓๐. ปริตฺตํ ทารุมารุยฺห, ยถา สีเท มหณฺณเว;

เอวํ กุสิตมาคมฺม, สาธุ ชีวิปิ สีทติ;

ตสฺมา ตํ ปริวชฺเชยฺย, กุสีตํ หีนวีริยํ.

๒๓๑. สทฺธาสีลาทิสมฺปนฺโน, สุมิตฺโต สาธุมานุโส;

ตาทิสํ มิตฺตํ เสเวยฺย, วุทฺธิกาโม วิจกฺขโณ.

๒๓๒. ทานาทิคุณเสฏฺเฐหิ, มิทิตพฺโพ มิตฺโต หิ โข;

ตาทิสํ อวงฺเกเนว, มนสา ภเชยฺย สุธี.

๓๓๓. หิตกฺกโร ปโร พนฺธุ, พนฺธุปิ อหิโต ปโร;

อหิโต เทหโช พฺยาธิ, หิตํ อรญฺญโมสธํ.

๒๓๔. ปโรกฺเข กิจฺจหนฺตารํ, ปจฺจกฺเข ปิยวาทินํ;

วชฺชเย ตาทิสํ มิตฺตํ, วิสกุมฺภํ ปโยมุขํ.

๑๓๕. ธนหีเน จเช มิตฺโต, ปุตฺตทารา สโหทรา;

ธนวนฺเตว เสวนฺติ, ธนํ โลเก มหาสขา.

๒๓๖. ชานิยา เปสเน ภจฺเจ, พนฺธเว พฺยสนาคเม;

มิตฺตญฺจ อาปทิกาเล, ภริยญฺจ วิภวกฺขเย.

๒๓๗. อุสฺสเว พฺยสเน เจว, ทุพฺภิกฺเข สตฺตุวิคฺคเห;

ราชทฺวาเร สุสาเน จ, โย ติฏฺฐติ โส พนฺธวา.

๒๓๘. น ๒ วิสฺสเส อมิตฺตสฺส, มิตฺตญฺจาปิ น วิสฺสเส;

กทาจิ กุปิเต มิตฺเต, สพฺพโทสํ ปกาสติ.

๒๓๙. มาตา มิตฺตํ ปิตา เจติ, สภาวา ตํ ตยํ หิตํ;

กมฺมกรณโต จญฺเญ, ภวนฺติ หิตพุทฺธิโย.

๒๔๐. อาปทาสุ มิตฺตํ ชญฺญา, ยุทฺเธ สูรํ อิเณ สุจึ;

ภริยํ ขีเณสุ วิตฺเตสุ, พฺยสเนสุ จ พนฺธวํ.

๒๔๑. สกึ ทุฏฺฐญฺจ โย มิตฺตํ, ปุน สนฺธาตุมิจฺฉติ;

ส มจฺจุมุปคณฺหาติ, คพฺภํ อสฺสตรี ยถา.

๒๔๒. อิณเสโส อคฺคิเสโส, โรคเสโส ตเถว จ;

ปุนปฺปุนํ วิวฑฺฒนฺติ, ตสฺมา เสสํ น การเย.

๒๔๓. ปทุมํว มุขํ ยสฺส, วาจา จนฺทนสีตลา;

ตาทิสํ โน ปเสเวยฺย, หทเย ตุ หลาหลํ.

๒๔๔. น เสเว ผรุสํ สามึ, น จ เสเวยฺย มจฺฉรึ;

ตโต อปคฺคณฺห สามึ, เนว นิคฺคหิตํ ตโต.

๒๔๕. กุเทสญฺจ กุมิตฺตญฺจ, กุกุลญฺจ กุพนฺธวํ;

กุทารญฺจ กุทาสญฺจ, ทูรโต ปริวชฺชเย.

๒๔๖. สีตวาโจ พหุมิตฺโต, ผรุโส อปฺปมิตฺตโก;

อุปมา เอตฺถ ญาตพฺพา, สูริยจนฺทราชูนํ.

๒๔๗. อหิตา ปฏิเสโธ จ, หิเตสุ จ ปโยชนํ;

พฺยสเน อปริจฺจาโค, อิติทํ มิตฺตลกฺขณํ.

๒๔๘. ปิโย ครุ ภาวนีโย, วตฺตา จ วจนกฺขโม;

คมฺภีรญฺจ กถํ กตฺตา, โน จฏฺฐาเน นิโยชโก;

ตาทิสํ มิตฺตํ เสเวยฺย, ภูติกาโม วิจกฺขโณ.

ปิโย ครุ ภาว นีโย, วตฺตา จ วจนกฺขโม;

คมฺภิรญฺจ กถํ กตฺตา, โน จฏฺฐาเน นิโยชโก.

ยมฺหิ เอตานิ ฐานานิ, สํวิชฺชนฺติธ ปุคฺคเล;

โส มิตฺโต มิตฺตกาเมน, อตฺถกามานุกมฺปโต;

อปิ นาสิยมาเนน, ภชิตพฺโพ ตถาวิโธ.

๒๔๙. โอรสํ กตสมฺพนฺธํ, ตถา วํสกฺกมาคตํ;

รกฺขโก พฺยสเนหิ, มิตฺตํ เญยฺยํ จตุพฺพิธํ.

๒๕๐. ปิโย ครุ ภาวนิโย, วตฺตา จ วจนกฺขโม;

คมฺภิรญฺจ กถํ กตฺตา, น จฏฺฐาเน นิโยชโก;

ตํ มิตฺตํ มิตฺตกาเมน, ยาวชีวมฺปิ เสวิยํ.

ปิโย ครุ ภาวนีโย, วตฺตา จ วจนกฺขโม;

คมฺภิรญฺจ กถํ กตฺตา, โน จฏฺฐาเน นิโยชโก;

ตาทิสํ มิตฺตํ เสเวยฺย, ภูติกาโม วิจกฺขโณ.