๕. คณฺฑสุตฺตํ
๑๕. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, คณฺโฑ อเนกวสฺสคณิโก. ตสฺสสฺสุ คณฺฑสฺส นว วณมุขานิ นว อเภทนมุขานิ. ตโต ยํ กิญฺจิ ปคฺฆเรยฺย – อสุจิเยว ปคฺฆเรยฺย, ทุคฺคนฺธํเยว ปคฺฆเรยฺย, เชคุจฺฉิยํเยว [เชคุจฺฉิเยว (ก.)] ปคฺฆเรยฺย; ยํ กิญฺจิ ปสเวยฺย – อสุจิเยว ปสเวยฺย, ทุคฺคนฺธํเยว ปสเวยฺย, เชคุจฺฉิยํเยว ปสเวยฺย.
‘‘คณฺโฑติ โข, ภิกฺขเว, อิมสฺเสตํ จาตุมหาภูติกสฺส [จาตุมฺมหาภูติกสฺส (สี. สฺยา. ปี.)] กายสฺส อธิวจนํ มาตาเปตฺติกสมฺภวสฺส โอทนกุมฺมาสูปจยสฺส อนิจฺจุจฺฉาทนปริมทฺทนเภทนวิทฺธํสนธมฺมสฺส. ตสฺสสฺสุ คณฺฑสฺส นว วณมุขานิ นว อเภทนมุขานิ. ตโต ยํ กิญฺจิ ปคฺฆรติ – อสุจิเยว ปคฺฆรติ, ทุคฺคนฺธํเยว ปคฺฆรติ, เชคุจฺฉิยํเยว ปคฺฆรติ; ยํ กิญฺจิ ปสวติ – อสุจิเยว ปสวติ, ทุคฺคนฺธํเยว ปสวติ, เชคุจฺฉิยํเยว ปสวติ. ตสฺมาติห, ภิกฺขเว, อิมสฺมึ กาเย นิพฺพินฺทถา’’ติ. ปญฺจมํ.