๖. สกฺกจฺจสุตฺตํ

๗๐. อถ โข อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส รโหคตสฺส ปฏิสลฺลีนสฺส เอวํ เจตโส ปริวิตกฺโก อุทปาทิ – ‘‘กึ นุ โข, ภิกฺขุ, สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺยา’’ติ? อถ โข อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส เอตทโหสิ – ‘‘สตฺถารํ โข, ภิกฺขุ, สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺย. ธมฺมํ โข, ภิกฺขุ…เป… สงฺฆํ โข, ภิกฺขุ…เป… สิกฺขํ โข, ภิกฺขุ…เป… สมาธึ โข, ภิกฺขุ…เป… อปฺปมาทํ โข, ภิกฺขุ…เป… ปฏิสนฺถารํ โข, ภิกฺขุ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺยา’’ติ.

อถ โข อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส เอตทโหสิ – ‘‘อิเม โข เม ธมฺมา ปริสุทฺธา ปริโยทาตา, ยํนูนาหํ อิเม ธมฺเม คนฺตฺวา [คเหตฺวา (ก.)] ภควโต อาโรเจยฺยํ. เอวํ เม อิเม ธมฺมา ปริสุทฺธา เจว ภวิสฺสนฺติ ปริสุทฺธสงฺขาตตรา จ. เสยฺยถาปิ นาม ปุริโส สุวณฺณนิกฺขํ อธิคจฺเฉยฺย ปริสุทฺธํ ปริโยทาตํ. ตสฺส เอวมสฺส – ‘อยํ โข เม สุวณฺณนิกฺโข ปริสุทฺโธ ปริโยทาโต, ยํนูนาหํ อิมํ สุวณฺณนิกฺขํ คนฺตฺวา [คเหตฺวา (ก.)] กมฺมารานํ ทสฺเสยฺยํ. เอวํ เม อยํ สุวณฺณนิกฺโข สกมฺมารคโต ปริสุทฺโธ เจว ภวิสฺสติ ปริสุทฺธสงฺขาตตโร จ. เอวเมวํ [โข (ก.)] เม อิเม ธมฺมา ปริสุทฺธา ปริโยทาตา, ยํนูนาหํ อิเม ธมฺเม คนฺตฺวา [คเหตฺวา (ก.)] ภควโต อาโรเจยฺยํ. เอวํ เม อิเม ธมฺมา ปริสุทฺธา เจว ภวิสฺสนฺติ ปริสุทฺธสงฺขาตตรา จา’’’ติ.

อถ โข อายสฺมา สาริปุตฺโต สายนฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา สาริปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ –

‘‘อิธ มยฺหํ, ภนฺเต, รโหคตสฺส ปฏิสลฺลีนสฺส เอวํ เจตโส ปริวิตกฺโก อุทปาทิ – ‘กึ นุ โข, ภิกฺขุ, สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺยา’ติ? อถ โข ตสฺส มยฺหํ, ภนฺเต, เอตทโหสิ – ‘สตฺถารํ โข, ภิกฺขุ, สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺย. ธมฺมํ โข, ภิกฺขุ …เป… ปฏิสนฺถารํ โข, ภิกฺขุ สกฺกตฺวา…เป… กุสลํ ภาเวยฺยา’ติ. อถ โข ตสฺส มยฺหํ, ภนฺเต, เอตทโหสิ – ‘อิเม โข เม ธมฺมา ปริสุทฺธา ปริโยทาตา, ยํนูนาหํ อิเม ธมฺเม คนฺตฺวา ภควโต อาโรเจยฺยํ. เอวํ เม อิเม ธมฺมา ปริสุทฺธา เจว ภวิสฺสนฺติ ปริสุทฺธสงฺขาตตรา จ. เสยฺยถาปิ นาม ปุริโส สุวณฺณนิกฺขํ อธิคจฺเฉยฺย ปริสุทฺธํ ปริโยทาตํ. ตสฺส เอวมสฺส – อยํ โข เม สุวณฺณนิกฺโข ปริสุทฺโธ ปริโยทาโต, ยํนูนาหํ อิมํ สุวณฺณนิกฺขํ คนฺตฺวา กมฺมารานํ ทสฺเสยฺยํ. เอวํ เม อยํ สุวณฺณนิกฺโข สกมฺมารคโต ปริสุทฺโธ เจว ภวิสฺสติ ปริสุทฺธสงฺขาตตโร จ. เอวเมวํ เม อิเม ธมฺมา ปริสุทฺธา ปริโยทาตา, ยํนูนาหํ อิเม ธมฺเม คนฺตฺวา ภควโต อาโรเจยฺยํ. เอวํ เม อิเม ธมฺมา ปริสุทฺธา เจว ภวิสฺสนฺติ ปริสุทฺธสงฺขาตตรา จา’’’ติ.

‘‘สาธุ สาธุ, สาริปุตฺต! สตฺถารํ โข, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺย. ธมฺมํ โข, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺย. สงฺฆํ โข…เป… สิกฺขํ โข… สมาธึ โข… อปฺปมาทํ โข… ปฏิสนฺถารํ โข, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺยา’’ติ.

เอวํ วุตฺเต อายสฺมา สาริปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อิมสฺส โข อหํ, ภนฺเต, ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามิ. โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเมปิ โส อคารโว’’.

‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆปิ โส อคารโว.

‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขายปิ โส อคารโว.

‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมึ สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมิมฺปิ โส อคารโว.

‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมึ อคารโว อปฺปมาเท สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมึ อคารโว อปฺปมาเทปิ โส อคารโว.

‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมึ อคารโว อปฺปมาเท อคารโว ปฏิสนฺถาเร สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว…เป… อปฺปมาเท อคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ โส อคารโว.

‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเม อคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเมปิ โส สคารโว…เป….

‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว…เป. … อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเร อคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว…เป… อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ โส สคารโว.

‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเมปิ สคารโว ภวิสฺสตีติ ฐานเมตํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเมปิ โส สคารโว…เป….

‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว…เป… อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ สคารโว ภวิสฺสตีติ ฐานเมตํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเม สคารโว สงฺเฆ สคารโว สิกฺขาย สคารโว สมาธิสฺมึ สคารโว อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ โส สคารโว’’ติ.

‘‘อิมสฺส โข อหํ, ภนฺเต, ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามี’’ติ.

‘‘สาธุ สาธุ, สาริปุตฺต! สาธุ โข ตฺวํ, สาริปุตฺต, อิมสฺส มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานาสิ. โส วต, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ…เป… โย โส, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมึ อคารโว อปฺปมาเทปิ โส อคารโว.

‘‘โส วต, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมึ อคารโว อปฺปมาเท อคารโว ปฏิสนฺถาเร สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมึ อคารโว อปฺปมาเท อคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ โส อคารโว.

‘‘โส วต, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเม อคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ…เป… โย โส, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเมปิ โส สคารโว …เป….

‘‘โส วต, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเม สคารโว…เป… อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเร อคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว…เป… อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ โส สคารโว.

‘‘โส วต, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเมปิ สคารโว ภวิสฺสตีติ ฐานเมตํ วิชฺชติ. โย โส, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเมปิ โส สคารโว…เป….

‘‘โส วต, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว…เป… อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ โส สคารโว ภวิสฺสตีติ ฐานเมตํ วิชฺชติ. โย โส, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว…เป… อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ โส สคารโว’’ติ.

‘‘อิมสฺส โข, สาริปุตฺต, มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ’’ติ. ฉฏฺฐํ.