๑๐. ขตฺติยสุตฺตํ

๕๒. อถ โข ชาณุสฺโสณิ [ชาณุโสณิ (ก.)] พฺราหฺมโณ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควตา สทฺธึ สมฺโมทิ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ชาณุสฺโสณิ พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ –

‘‘ขตฺติยา, โภ โคตม, กึอธิปฺปายา, กึอุปวิจารา, กึอธิฏฺฐานา, กึอภินิเวสา, กึปริโยสานา’’ติ? ‘‘ขตฺติยา โข, พฺราหฺมณ, โภคาธิปฺปายา ปญฺญูปวิจารา พลาธิฏฺฐานา ปถวีภินิเวสา อิสฺสริยปริโยสานา’’ติ.

‘‘พฺราหฺมณา ปน, โภ โคตม, กึอธิปฺปายา, กึอุปวิจารา, กึอธิฏฺฐานา, กึอภินิเวสา, กึปริโยสานา’’ติ? ‘‘พฺราหฺมณา โข, พฺราหฺมณ, โภคาธิปฺปายา ปญฺญูปวิจารา มนฺตาธิฏฺฐานา ยญฺญาภินิเวสา พฺรหฺมโลกปริโยสานา’’ติ.

‘‘คหปติกา ปน, โภ โคตม, กึอธิปฺปายา, กึอุปวิจารา, กึอธิฏฺฐานา, กึอภินิเวสา, กึปริโยสานา’’ติ? ‘‘คหปติกา โข, พฺราหฺมณ, โภคาธิปฺปายา ปญฺญูปวิจารา สิปฺปาธิฏฺฐานา กมฺมนฺตาภินิเวสา นิฏฺฐิตกมฺมนฺตปริโยสานา’’ติ.

‘‘อิตฺถี ปน, โภ โคตม, กึอธิปฺปายา, กึอุปวิจารา, กึอธิฏฺฐานา, กึอภินิเวสา, กึปริโยสานา’’ติ? ‘‘อิตฺถี โข, พฺราหฺมณ, ปุริสาธิปฺปายา อลงฺการูปวิจารา ปุตฺตาธิฏฺฐานา อสปตีภินิเวสา อิสฺสริยปริโยสานา’’ติ.

‘‘โจรา ปน, โภ โคตม, กึอธิปฺปายา, กึอุปวิจารา, กึอธิฏฺฐานา, กึอภินิเวสา, กึปริโยสานา’’ติ? ‘‘โจรา โข, พฺราหฺมณ, อาทานาธิปฺปายา คหนูปวิจารา สตฺถาธิฏฺฐานา อนฺธการาภินิเวสา อทสฺสนปริโยสานา’’ติ.

‘‘สมณา ปน, โภ โคตม, กึอธิปฺปายา, กึอุปวิจารา, กึอธิฏฺฐานา, กึอภินิเวสา, กึปริโยสานา’’ติ? ‘‘สมณา โข, พฺราหฺมณ, ขนฺติโสรจฺจาธิปฺปายา ปญฺญูปวิจารา สีลาธิฏฺฐานา อากิญฺจญฺญาภินิเวสา [อกิญฺจนาภินิเวสา (สฺยา. ก.)] นิพฺพานปริโยสานา’’ติ.

‘‘อจฺฉริยํ, โภ โคตม, อพฺภุตํ, โภ โคตม! ขตฺติยานมฺปิ ภวํ โคตโม ชานาติ อธิปฺปายญฺจ อุปวิจารญฺจ อธิฏฺฐานญฺจ อภินิเวสญฺจ ปริโยสานญฺจ. พฺราหฺมณานมฺปิ ภวํ โคตโม ชานาติ…เป… คหปตีนมฺปิ ภวํ โคตโม ชานาติ… อิตฺถีนมฺปิ ภวํ โคตโม ชานาติ… โจรานมฺปิ ภวํ โคตโม ชานาติ … สมณานมฺปิ ภวํ โคตโม ชานาติ อธิปฺปายญฺจ อุปวิจารญฺจ อธิฏฺฐานญฺจ อภินิเวสญฺจ ปริโยสานญฺจ. อภิกฺกนฺตํ, โภ โคตม…เป… อุปาสกํ มํ ภวํ โคตโม ธาเรตุ อชฺชตคฺเค ปาณุเปตํ สรณํ คต’’นฺติ. ทสมํ.