๒. ปญฺหพฺยากรณสุตฺตํ

๔๒. ‘‘จตฺตาริมานิ, ภิกฺขเว, ปญฺหพฺยากรณานิ [ปญฺหาพฺยากรณานิ (ก.)]. กตมานิ จตฺตาริ? อตฺถิ, ภิกฺขเว, ปโญฺห เอกํสพฺยากรณีโย; อตฺถิ, ภิกฺขเว, ปโญฺห วิภชฺชพฺยากรณีโย; อตฺถิ, ภิกฺขเว, ปโญฺห ปฏิปุจฺฉาพฺยากรณีโย; อตฺถิ, ภิกฺขเว, ปโญฺห ฐปนีโย. อิมานิ โข, ภิกฺขเว, จตฺตาริ ปญฺหพฺยากรณานี’’ติ.

‘‘เอกํสวจนํ เอกํ, วิภชฺชวจนาปรํ;

ตติยํ ปฏิปุจฺเฉยฺย, จตุตฺถํ ปน ฐาปเย.

‘‘โย จ เตสํ [เนสํ (สี. สฺยา. กํ.)] ตตฺถ ตตฺถ, ชานาติ อนุธมฺมตํ;

จตุปญฺหสฺส กุสโล, อาหุ ภิกฺขุํ ตถาวิธํ.

‘‘ทุราสโท ทุปฺปสโห, คมฺภีโร ทุปฺปธํสิโย;

อโถ อตฺเถ อนตฺเถ จ, อุภยสฺส โหติ โกวิโท [อุภยตฺถสฺส โกวิโท (สฺยา. กํ.)].

‘‘อนตฺถํ ปริวชฺเชติ, อตฺถํ คณฺหาติ ปณฺฑิโต;

อตฺถาภิสมยา ธีโร, ปณฺฑิโตติ ปวุจฺจตี’’ติ. ทุติยํ;