๑. กามโภคีสุตฺตํ

๙๑. เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. อถ โข อนาถปิณฺฑิโก คหปติ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ ภควา เอตทโวจ –

‘‘ทสยิเม, คหปติ, กามโภคี สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม ทส? อิธ, คหปติ, เอกจฺโจ กามโภคี อธมฺเมน โภเค ปริเยสติ สาหเสน; อธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา สาหเสน น อตฺตานํ สุเขติ น ปีเณติ [น อตฺตานํ สุเขติ ปีเณติ (สี. สฺยา. ปี.) เอวมุปริปิ] น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรติ.

‘‘อิธ ปน, คหปติ, เอกจฺโจ กามโภคี อธมฺเมน โภเค ปริเยสติ สาหเสน; อธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา สาหเสน อตฺตานํ สุเขติ ปีเณติ, น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรติ.

‘‘อิธ ปน, คหปติ, เอกจฺโจ กามโภคี อธมฺเมน โภเค ปริเยสติ สาหเสน; อธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา สาหเสน อตฺตานํ สุเขติ ปีเณติ สํวิภชติ ปุญฺญานิ กโรติ.

‘‘อิธ ปน, คหปติ, เอกจฺโจ กามโภคี ธมฺมาธมฺเมน โภเค ปริเยสติ สาหเสนปิ อสาหเสนปิ; ธมฺมาธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา สาหเสนปิ อสาหเสนปิ น อตฺตานํ สุเขติ น ปีเณติ น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรติ.

‘‘อิธ ปน, คหปติ, เอกจฺโจ กามโภคี ธมฺมาธมฺเมน โภเค ปริเยสติ สาหเสนปิ อสาหเสนปิ; ธมฺมาธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา สาหเสนปิ อสาหเสนปิ อตฺตานํ สุเขติ ปีเณติ, น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรติ.

‘‘อิธ ปน, คหปติ, เอกจฺโจ กามโภคี ธมฺมาธมฺเมน โภเค ปริเยสติ สาหเสนปิ อสาหเสนปิ; ธมฺมาธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา สาหเสนปิ อสาหเสนปิ อตฺตานํ สุเขติ ปีเณติ สํวิภชติ ปุญฺญานิ กโรติ.

‘‘อิธ ปน, คหปติ, เอกจฺโจ กามโภคี ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสน; ธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา อสาหเสน น อตฺตานํ สุเขติ น ปีเณติ น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรติ.

‘‘อิธ ปน, คหปติ, เอกจฺโจ กามโภคี ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสน; ธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา อสาหเสน อตฺตานํ สุเขติ ปีเณติ, น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรติ.

‘‘อิธ ปน, คหปติ, เอกจฺโจ กามโภคี ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสน; ธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา อสาหเสน อตฺตานํ สุเขติ ปีเณติ สํวิภชติ ปุญฺญานิ กโรติ. เต จ โภเค คถิโต [คธิโต (ก.) อ. นิ. ๓.๑๒๔ ปสฺสิตพฺพํ] มุจฺฉิโต อชฺโฌสนฺโน [อชฺฌาปนฺโน (สพฺพตฺถ) อ. นิ. ๓.๑๒๔ สุตฺตวณฺณนา ฏีกา โอโลเกตพฺพา] อนาทีนวทสฺสาวี อนิสฺสรณปญฺโญ ปริภุญฺชติ.

‘‘อิธ ปน, คหปติ, เอกจฺโจ กามโภคี ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสน; ธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา อสาหเสน อตฺตานํ สุเขติ ปีเณติ สํวิภชติ ปุญฺญานิ กโรติ. เต จ โภเค อคถิโต อมุจฺฉิโต อนชฺโฌสนฺโน อาทีนวทสฺสาวี นิสฺสรณปญฺโญ ปริภุญฺชติ.

‘‘ตตฺร, คหปติ, ยฺวายํ กามโภคี อธมฺเมน โภเค ปริเยสติ สาหเสน, อธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา สาหเสน น อตฺตานํ สุเขติ น ปีเณติ น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรติ, อยํ, คหปติ, กามโภคี ตีหิ ฐาเนหิ คารโยฺห. ‘อธมฺเมน โภเค ปริเยสติ สาหเสนา’ติ, อิมินา ปฐเมน ฐาเนน คารโยฺห. ‘น อตฺตานํ สุเขติ น ปีเณตี’ติ, อิมินา ทุติเยน ฐาเนน คารโยฺห. ‘น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรตี’ติ, อิมินา ตติเยน ฐาเนน คารโยฺห. อยํ, คหปติ, กามโภคี อิเมหิ ตีหิ ฐาเนหิ คารโยฺห.

‘‘ตตฺร, คหปติ, ยฺวายํ กามโภคี อธมฺเมน โภเค ปริเยสติ สาหเสน, อธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา สาหเสน อตฺตานํ สุเขติ ปีเณติ น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรติ, อยํ, คหปติ, กามโภคี ทฺวีหิ ฐาเนหิ คารโยฺห เอเกน ฐาเนน ปาสํโส. ‘อธมฺเมน โภเค ปริเยสติ สาหเสนา’ติ, อิมินา ปฐเมน ฐาเนน คารโยฺห. ‘อตฺตานํ สุเขติ ปีเณตี’ติ, อิมินา เอเกน ฐาเนน ปาสํโส. ‘น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรตี’ติ อิมินา ทุติเยน ฐาเนน คารโยฺห. อยํ, คหปติ, กามโภคี อิเมหิ ทฺวีหิ ฐาเนหิ คารโยฺห อิมินา เอเกน ฐาเนน ปาสํโส.

‘‘ตตฺร, คหปติ, ยฺวายํ กามโภคี อธมฺเมน โภเค ปริเยสติ สาหเสน, อธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา สาหเสน อตฺตานํ สุเขติ ปีเณติ สํวิภชติ ปุญฺญานิ กโรติ, อยํ, คหปติ, กามโภคี เอเกน ฐาเนน คารโยฺห ทฺวีหิ ฐาเนหิ ปาสํโส. ‘อธมฺเมน โภเค ปริเยสติ สาหเสนา’ติ, อิมินา เอเกน ฐาเนน คารโยฺห. ‘อตฺตานํ สุเขติ ปีเณตี’ติ, อิมินา ปฐเมน ฐาเนน ปาสํโส. ‘สํวิภชติ ปุญฺญานิ กโรตี’ติ, อิมินา ทุติเยน ฐาเนน ปาสํโส. อยํ, คหปติ, กามโภคี อิมินา เอเกน ฐาเนน คารโยฺห, อิเมหิ ทฺวีหิ ฐาเนหิ ปาสํโส.

‘‘ตตฺร, คหปติ, ยฺวายํ กามโภคี ธมฺมาธมฺเมน โภเค ปริเยสติ สาหเสนปิ อสาหเสนปิ, ธมฺมาธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา สาหเสนปิ อสาหเสนปิ น อตฺตานํ สุเขติ น ปีเณติ น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรติ, อยํ, คหปติ, กามโภคี เอเกน ฐาเนน ปาสํโส ตีหิ ฐาเนหิ คารโยฺห. ‘ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสนา’ติ, อิมินา เอเกน ฐาเนน ปาสํโส. ‘อธมฺเมน โภเค ปริเยสติ สาหเสนา’ติ, อิมินา ปฐเมน ฐาเนน คารโยฺห. ‘น อตฺตานํ สุเขติ น ปีเณตี’ติ, อิมินา ทุติเยน ฐาเนน คารโยฺห. ‘น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรตี’ติ, อิมินา ตติเยน ฐาเนน คารโยฺห. อยํ, คหปติ, กามโภคี อิมินา เอเกน ฐาเนน ปาสํโส อิเมหิ ตีหิ ฐาเนหิ คารโยฺห.

‘‘ตตฺร, คหปติ, ยฺวายํ กามโภคี ธมฺมาธมฺเมน โภเค ปริเยสติ สาหเสนปิ อสาหเสนปิ, ธมฺมาธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา สาหเสนปิ อสาหเสนปิ อตฺตานํ สุเขติ ปีเณติ น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรติ, อยํ, คหปติ, กามโภคี ทฺวีหิ ฐาเนหิ ปาสํโส ทฺวีหิ ฐาเนหิ คารโยฺห. ‘ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสนา’ติ, อิมินา ปฐเมน ฐาเนน ปาสํโส. ‘อธมฺเมน โภเค ปริเยสติ สาหเสนา’ติ, อิมินา ปฐเมน ฐาเนน คารโยฺห. ‘อตฺตานํ สุเขติ ปีเณตี’ติ, อิมินา ทุติเยน ฐาเนน ปาสํโส. ‘น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรตี’ติ, อิมินา ทุติเยน ฐาเนน คารโยฺห. อยํ, คหปติ, กามโภคี อิเมหิ ทฺวีหิ ฐาเนหิ ปาสํโส อิเมหิ ทฺวีหิ ฐาเนหิ คารโยฺห.

‘‘ตตฺร, คหปติ, ยฺวายํ กามโภคี ธมฺมาธมฺเมน โภเค ปริเยสติ สาหเสนปิ อสาหเสนปิ, ธมฺมาธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา สาหเสนปิ อสาหเสนปิ อตฺตานํ สุเขติ ปีเณติ สํวิภชติ ปุญฺญานิ กโรติ, อยํ, คหปติ, กามโภคี ตีหิ ฐาเนหิ ปาสํโส เอเกน ฐาเนน คารโยฺห. ‘ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสนา’ติ, อิมินา ปฐเมน ฐาเนน ปาสํโส. ‘อธมฺเมน โภเค ปริเยสติ สาหเสนา’ติ, อิมินา เอเกน ฐาเนน คารโยฺห. ‘อตฺตานํ สุเขติ ปีเณตี’ติ, อิมินา ทุติเยน ฐาเนน ปาสํโส. ‘สํวิภชติ ปุญฺญานิ กโรตี’ติ, อิมินา ตติเยน ฐาเนน ปาสํโส. อยํ, คหปติ, กามโภคี อิเมหิ ตีหิ ฐาเนหิ ปาสํโส อิมินา เอเกน ฐาเนน คารโยฺห.

‘‘ตตฺร, คหปติ, ยฺวายํ กามโภคี ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสน, ธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา อสาหเสน น อตฺตานํ สุเขติ น ปีเณติ น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรติ, อยํ, คหปติ, กามโภคี เอเกน ฐาเนน ปาสํโส ทฺวีหิ ฐาเนหิ คารโยฺห. ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสนา’ติ, อิมินา เอเกน ฐาเนน ปาสํโส. ‘น อตฺตานํ สุเขติ น ปีเณตี’ติ, อิมินา ปฐเมน ฐาเนน คารโยฺห. ‘น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรตี’ติ, อิมินา ทุติเยน ฐาเนน คารโยฺห. อยํ, คหปติ, กามโภคี อิมินา เอเกน ฐาเนน ปาสํโส อิเมหิ ทฺวีหิ ฐาเนหิ คารโยฺห.

‘‘ตตฺร, คหปติ, ยฺวายํ กามโภคี ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสน, ธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา อสาหเสน อตฺตานํ สุเขติ ปีเณติ น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรติ, อยํ, คหปติ, กามโภคี ทฺวีหิ ฐาเนหิ ปาสํโส เอเกน ฐาเนน คารโยฺห. ‘ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสนา’ติ, อิมินา ปฐเมน ฐาเนน ปาสํโส. ‘อตฺตานํ สุเขติ ปีเณตี’ติ, อิมินา ทุติเยน ฐาเนน ปาสํโส. ‘น สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรตี’ติ อิมินา เอเกน ฐาเนน คารโยฺห. อยํ, คหปติ, กามโภคี อิเมหิ ทฺวีหิ ฐาเนหิ ปาสํโส อิมินา เอเกน ฐาเนน คารโยฺห.

‘‘ตตฺร, คหปติ ยฺวายํ กามโภคี ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสน, ธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา อสาหเสน อตฺตานํ สุเขติ ปีเณติ สํวิภชติ ปุญฺญานิ กโรติ, เต จ โภเค คถิโต มุจฺฉิโต อชฺโฌสนฺโน อนาทีนวทสฺสาวี อนิสฺสรณปญฺโญ ปริภุญฺชติ, อยํ, คหปติ, กามโภคี ตีหิ ฐาเนหิ ปาสํโส เอเกน ฐาเนน คารโยฺห. ‘ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสนา’ติ, อิมินา ปฐเมน ฐาเนน ปาสํโส. ‘อตฺตานํ สุเขติ ปีเณตี’ติ, อิมินา ทุติเยน ฐาเนน ปาสํโส. ‘สํวิภชติ ปุญฺญานิ กโรตี’ติ, อิมินา ตติเยน ฐาเนน ปาสํโส. ‘เต จ โภเค คถิโต มุจฺฉิโต อชฺโฌสนฺโน อนาทีนวทสฺสาวี อนิสฺสรณปญฺโญ ปริภุญฺชตี’ติ, อิมินา เอเกน ฐาเนน คารโยฺห. อยํ, คหปติ, กามโภคี อิเมหิ ตีหิ ฐาเนหิ ปาสํโส อิมินา เอเกน ฐาเนน คารโยฺห.

‘‘ตตฺร, คหปติ, ยฺวายํ กามโภคี ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสน, ธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา อสาหเสน อตฺตานํ สุเขติ ปีเณติ สํวิภชติ ปุญฺญานิ กโรติ, เต จ โภเค อคถิโต อมุจฺฉิโต อนชฺโฌสนฺโน อาทีนวทสฺสาวี นิสฺสรณปญฺโญ ปริภุญฺชติ, อยํ, คหปติ, กามโภคี จตูหิ ฐาเนหิ ปาสํโส. ‘ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสนา’ติ, อิมินา ปฐเมน ฐาเนน ปาสํโส. ‘อตฺตานํ สุเขติ ปีเณตี’ติ, อิมินา ทุติเยน ฐาเนน ปาสํโส. ‘สํวิภชติ ปุญฺญานิ กโรตี’ติ, อิมินา ตติเยน ฐาเนน ปาสํโส. ‘เต จ โภเค อคถิโต อมุจฺฉิโต อนชฺโฌสนฺโน อาทีนวทสฺสาวี นิสฺสรณปญฺโญ ปริภุญฺชตี’ติ, อิมินา จตุตฺเถน ฐาเนน ปาสํโส. อยํ, คหปติ, กามโภคี อิเมหิ จตูหิ ฐาเนหิ ปาสํโส.

‘‘อิเม โข, คหปติ, ทส กามโภคี สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. อิเมสํ โข, คหปติ, ทสนฺนํ กามโภคีนํ ยฺวายํ กามโภคี ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสน, ธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา อสาหเสน อตฺตานํ สุเขติ ปีเณติ สํวิภชติ ปุญฺญานิ กโรติ, เต จ โภเค อคถิโต อมุจฺฉิโต อนชฺโฌสนฺโน อาทีนวทสฺสาวี นิสฺสรณปญฺโญ ปริภุญฺชติ, อยํ อิเมสํ ทสนฺนํ กามโภคีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ ปาโมกฺโข [โมกฺโข (ก. สี.) อ. นิ. ๔.๙๕; ๕.๑๘๑; สํ. นิ. ๓.๖๖๒] จ อุตฺตโม จ ปวโร จ. เสยฺยถาปิ, คหปติ, ควา ขีรํ, ขีรมฺหา ทธิ, ทธิมฺหา นวนีตํ, นวนีตมฺหา สปฺปิ, สปฺปิมฺหา สปฺปิมณฺโฑ. สปฺปิมณฺโฑ ตตฺถ อคฺคมกฺขายติ.

เอวเมวํ โข, คหปติ, อิเมสํ ทสนฺนํ กามโภคีนํ ยฺวายํ กามโภคี ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสน, ธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา อสาหเสน อตฺตานํ สุเขติ ปีเณติ สํวิภชติ ปุญฺญานิ กโรติ, เต จ โภเค อคถิโต อมุจฺฉิโต อนชฺโฌสนฺโน อาทีนวทสฺสาวี นิสฺสรณปญฺโญ ปริภุญฺชติ, อยํ อิเมสํ ทสนฺนํ กามโภคีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ ปาโมกฺโข [โมกฺโข (ก. สี.) อ. นิ. ๕.๑๘๑] จ อุตฺตโม จ ปวโร จา’’ติ. ปฐมํ.