๘. กลฺยาณมิตฺตาทิวคฺโค

๗๑. ‘‘นาหํ, ภิกฺขเว, อญฺญํ เอกธมฺมมฺปิ สมนุปสฺสามิ เยน อนุปฺปนฺนา วา กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อุปฺปนฺนา วา อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ ยถยิทํ, ภิกฺขเว, กลฺยาณมิตฺตตา. กลฺยาณมิตฺตสฺส, ภิกฺขเว, อนุปฺปนฺนา เจว กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อุปฺปนฺนา จ อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺตี’’ติ. ปฐมํ.

๗๒. ‘‘นาหํ, ภิกฺขเว, อญฺญํ เอกธมฺมมฺปิ สมนุปสฺสามิ เยน อนุปฺปนฺนา วา อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อุปฺปนฺนา วา กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ ยถยิทํ, ภิกฺขเว, อนุโยโค อกุสลานํ ธมฺมานํ, อนนุโยโค กุสลานํ ธมฺมานํ. อนุโยคา, ภิกฺขเว, อกุสลานํ ธมฺมานํ, อนนุโยคา กุสลานํ ธมฺมานํ อนุปฺปนฺนา เจว อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อุปฺปนฺนา จ กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺตี’’ติ. ทุติยํ.

๗๓. ‘‘นาหํ, ภิกฺขเว, อญฺญํ เอกธมฺมมฺปิ สมนุปสฺสามิ เยน อนุปฺปนฺนา วา กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อุปฺปนฺนา วา อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ ยถยิทํ, ภิกฺขเว, อนุโยโค กุสลานํ ธมฺมานํ, อนนุโยโค อกุสลานํ ธมฺมานํ. อนุโยคา, ภิกฺขเว, กุสลานํ ธมฺมานํ, อนนุโยคา อกุสลานํ ธมฺมานํ อนุปฺปนฺนา เจว กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อุปฺปนฺนา จ อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺตี’’ติ. ตติยํ.

๗๔. ‘‘นาหํ, ภิกฺขเว, อญฺญํ เอกธมฺมมฺปิ สมนุปสฺสามิ เยน อนุปฺปนฺนา วา โพชฺฌงฺคา นุปฺปชฺชนฺติ อุปฺปนฺนา วา โพชฺฌงฺคา น ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉนฺติ ยถยิทํ, ภิกฺขเว, อโยนิโสมนสิกาโร. อโยนิโส, ภิกฺขเว, มนสิ กโรโต อนุปฺปนฺนา เจว โพชฺฌงฺคา นุปฺปชฺชนฺติ อุปฺปนฺนา จ โพชฺฌงฺคา น ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉนฺตี’’ติ. จตุตฺถํ.

๗๕. ‘‘นาหํ, ภิกฺขเว, อญฺญํ เอกธมฺมมฺปิ สมนุปสฺสามิ เยน อนุปฺปนฺนา วา โพชฺฌงฺคา อุปฺปชฺชนฺติ อุปฺปนฺนา วา โพชฺฌงฺคา ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉนฺติ ยถยิทํ, ภิกฺขเว, โยนิโสมนสิกาโร. โยนิโส, ภิกฺขเว, มนสิ กโรโต อนุปฺปนฺนา เจว โพชฺฌงฺคา อุปฺปชฺชนฺติ อุปฺปนฺนา จ โพชฺฌงฺคา ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉนฺตี’’ติ. ปญฺจมํ.

๗๖. ‘‘อปฺปมตฺติกา เอสา, ภิกฺขเว, ปริหานิ ยทิทํ ญาติปริหานิ. เอตํ ปติกิฏฺฐํ, ภิกฺขเว, ปริหานีนํ ยทิทํ ปญฺญาปริหานี’’ติ. ฉฏฺฐํ.

๗๗. ‘‘อปฺปมตฺติกา เอสา, ภิกฺขเว, วุทฺธิ ยทิทํ ญาติวุทฺธิ. เอตทคฺคํ, ภิกฺขเว, วุทฺธีนํ ยทิทํ ปญฺญาวุทฺธิ. ตสฺมาติห, ภิกฺขเว, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘ปญฺญาวุทฺธิยา วทฺธิสฺสามา’ติ. เอวญฺหิ โว, ภิกฺขเว, สิกฺขิตพฺพ’’นฺติ. สตฺตมํ.

๗๘. ‘‘อปฺปมตฺติกา เอสา, ภิกฺขเว, ปริหานิ ยทิทํ โภคปริหานิ. เอตํ ปติกิฏฺฐํ, ภิกฺขเว, ปริหานีนํ ยทิทํ ปญฺญาปริหานี’’ติ. อฏฺฐมํ.

๗๙. ‘‘อปฺปมตฺติกา เอสา, ภิกฺขเว, วุทฺธิ ยทิทํ โภควุทฺธิ. เอตทคฺคํ, ภิกฺขเว, วุทฺธีนํ ยทิทํ ปญฺญาวุทฺธิ. ตสฺมาติห, ภิกฺขเว, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘ปญฺญาวุทฺธิยา วทฺธิสฺสามา’ติ. เอวญฺหิ โว, ภิกฺขเว, สิกฺขิตพฺพ’’นฺติ. นวมํ.

๘๐. ‘‘อปฺปมตฺติกา เอสา, ภิกฺขเว, ปริหานิ ยทิทํ ยโสปริหานิ. เอตํ ปติกิฏฺฐํ, ภิกฺขเว, ปริหานีนํ ยทิทํ ปญฺญาปริหานี’’ติ. ทสมํ.

กลฺยาณมิตฺตาทิวคฺโค อฏฺฐโม.