అన్తరపేయ్యాలం
కతిపుచ్ఛావారో
౨౭౧. కతి ఆపత్తియో? కతి ఆపత్తిక్ఖన్ధా? కతి వినీతవత్థూని? కతి అగారవా? కతి గారవా? కతి వినీతవత్థూని? కతి విపత్తియో? కతి ఆపత్తిసముట్ఠానా? కతి వివాదమూలాని? కతి అనువాదమూలాని? కతి సారణీయా ధమ్మా? కతి భేదకరవత్థూని? కతి అధికరణాని? కతి సమథా?
పఞ్చ ఆపత్తియో. పఞ్చ ఆపత్తిక్ఖన్ధా. పఞ్చ వినీతవత్థూని. సత్త ఆపత్తియో. సత్త ఆపత్తిక్ఖన్ధా. సత్త వినీతవత్థూని. ఛ అగారవా. ఛ గారవా. ఛ వినీతవత్థూని. చతస్సో విపత్తియో. ఛ ఆపత్తిసముట్ఠానా. ఛ వివాదమూలాని. ఛ అనువాదమూలాని. ఛ సారణీయా ధమ్మా. అట్ఠారస భేదకరవత్థూని. చత్తారి అధికరణాని. సత్త సమథా.
తత్థ కతమా పఞ్చ ఆపత్తియో? పారాజికాపత్తి, సఙ్ఘాదిసేసాపత్తి, పాచిత్తియాపత్తి, పాటిదేసనీయాపత్తి, దుక్కటాపత్తి – ఇమా పఞ్చ ఆపత్తియో.
తత్థ కతమే పఞ్చ ఆపత్తిక్ఖన్ధా? పారాజికాపత్తిక్ఖన్ధో, సఙ్ఘాదిసేసాపత్తిక్ఖన్ధో, పాచిత్తియాపత్తిక్ఖన్ధో, పాటిదేసనీయాపత్తిక్ఖన్ధో, దుక్కటాపత్తిక్ఖన్ధో – ఇమే పఞ్చ ఆపత్తిక్ఖన్ధా.
తత్థ కతమాని పఞ్చ వినీతవత్థూని? పఞ్చహి ఆపత్తిక్ఖన్ధేహి ఆరతి విరతి పటివిరతి వేరమణీ అకిరియా అకరణం అనజ్ఝాపత్తి వేలాఅనతిక్కమో సేతుఘాతో – ఇమాని పఞ్చ వినీతవత్థూని.
తత్థ కతమా సత్త ఆపత్తియో? పారాజికాపత్తి, సఙ్ఘాదిసేసాపత్తి, థుల్లచ్చయాపత్తి, పాచిత్తియాపత్తి, పాటిదేసనీయాపత్తి, దుక్కటాపత్తి, దుబ్భాసితాపత్తి – ఇమా సత్త ఆపత్తియో.
తత్థ కతమే సత్త ఆపత్తిక్ఖన్ధా? పారాజికాపత్తిక్ఖన్ధో, సఙ్ఘాదిసేసాపత్తిక్ఖన్ధో, థుల్లచ్చయాపత్తిక్ఖన్ధో, పాచిత్తియాపత్తిక్ఖన్ధో, పాటిదేసనీయాపత్తిక్ఖన్ధో, దుక్కటాపత్తిక్ఖన్ధో, దుబ్భాసితాపత్తిక్ఖన్ధో – ఇమే సత్త ఆపత్తిక్ఖన్ధా.
తత్థ కతమాని సత్త వినీతవత్థూని? సత్తహి ఆపత్తిక్ఖన్ధేహి ఆరతి విరతి పటివిరతి వేరమణీ అకిరియా అకరణం అనజ్ఝాపత్తి వేలాఅనతిక్కమో సేతుఘాతో – ఇమాని సత్త వినీతవత్థూని.
తత్థ కతమే ఛ అగారవా? బుద్ధే అగారవో, ధమ్మే అగారవో, సఙ్ఘే అగారవో, సిక్ఖాయ అగారవో, అప్పమాదే అగారవో, పటిసన్ధారే అగారవో – ఇమే ఛ అగారవా.
తత్థ కతమే ఛ గారవా? బుద్ధే గారవో, ధమ్మే గారవో, సఙ్ఘే గారవో, సిక్ఖాయ గారవో, అప్పమాదే గారవో, పటిసన్ధారే గారవో – ఇమే ఛ గారవా.
తత్థ కతమాని ఛ వినీతవత్థూని? ఛహి అగారవేహి ఆరతి విరతి పటివిరతి వేరమణీ అకిరియా అకరణం అనజ్ఝాపత్తి వేలాఅనతిక్కమో సేతుఘాతో – ఇమాని ఛ వినీతవత్థూని.
తత్థ కతమా చతస్సో విపత్తియో? సీలవిపత్తి, ఆచారవిపత్తి, దిట్ఠివిపత్తి, ఆజీవవిపత్తి – ఇమా చతస్సో విపత్తియో.
తత్థ కతమే ఛ ఆపత్తిసముట్ఠానా? అత్థాపత్తి కాయతో సముట్ఠాతి, న వాచతో న చిత్తతో; అత్థాపత్తి వాచతో సముట్ఠాతి, న కాయతో న చిత్తతో; అత్థాపత్తి కాయతో చ వాచతో చ సముట్ఠాతి, న చిత్తతో; అత్థాపత్తి కాయతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి, న వాచతో; అత్థాపత్తి వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి, న కాయతో; అత్థాపత్తి కాయతో చ వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి – ఇమే ఛ ఆపత్తిసముట్ఠానా.
౨౭౨. తత్థ [చూళవ. ౨౧౬; అ. ని. ౬.౩౬; మ. ని. ౩.౪౪; దీ. ని. ౩.౩౨౫] కతమాని ఛ వివాదమూలాని? ఇధ భిక్ఖు కోధనో హోతి ఉపనాహీ. యో సో భిక్ఖు కోధనో హోతి ఉపనాహీ సో సత్థరిపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, ధమ్మేపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, సఙ్ఘేపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, సిక్ఖాయపి న పరిపూరకారీ హోతి. యో సో భిక్ఖు సత్థరి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, ధమ్మే…పే… సఙ్ఘే…పే… సిక్ఖాయ న పరిపూరకారీ, సో సఙ్ఘే వివాదం జనేతి. యో హోతి వివాదో బహుజనాహితాయ బహుజనాసుఖాయ బహునో జనస్స అనత్థాయ అహితాయ దుక్ఖాయ దేవమనుస్సానం. ఏవరూపం చే తుమ్హే వివాదమూలం అజ్ఝత్తం వా బహిద్ధా వా సమనుపస్సేయ్యాథ తత్ర తుమ్హే తస్సేవ పాపకస్స వివాదమూలస్స పహానాయ వాయమేయ్యాథ. ఏవరూపం చే తుమ్హే వివాదమూలం అజ్ఝత్తం వా బహిద్ధా వా న సమనుపస్సేయ్యాథ తత్ర తుమ్హే తస్సేవ పాపకస్స వివాదమూలస్స ఆయతిం అనవస్సవాయ పటిపజ్జేయ్యాథ. ఏవమేతస్స పాపకస్స వివాదమూలస్స పహానం హోతి. ఏవమేతస్స పాపకస్స వివాదమూలస్స ఆయతిం అనవస్సవో హోతి.
[చూళవ. ౨౧౬] పున చపరం భిక్ఖు మక్ఖీ హోతి పళాసీ…పే… ఇస్సుకీ హోతి మచ్ఛరీ, సఠో హోతి మాయావీ, పాపిచ్ఛో హోతి మిచ్ఛాదిట్ఠి, సన్దిట్ఠిపరామాసీ హోతి ఆధానగ్గాహీ దుప్పటినిస్సగ్గీ. యో సో భిక్ఖు సన్దిట్ఠిపరామాసీ హోతి ఆధానగ్గాహీ దుప్పటినిస్సగ్గీ సో సత్థరిపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, ధమ్మేపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, సఙ్ఘేపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, సిక్ఖాయపి న పరిపూరకారీ హోతి. యో సో భిక్ఖు సత్థరి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో ధమ్మే…పే… సఙ్ఘే…పే… సిక్ఖాయ న పరిపూరకారీ, సో సఙ్ఘే వివాదం జనేతి. యో సో హోతి వివాదో బహుజనాహితాయ బహుజనాసుఖాయ బహునో జనస్స అనత్థాయ అహితాయ దుక్ఖాయ దేవమనుస్సానం. ఏవరూపం చే తుమ్హే వివాదమూలం అజ్ఝత్తం వా బహిద్ధా వా సమనుపస్సేయ్యాథ తత్ర తుమ్హే తస్సేవ పాపకస్స వివాదమూలస్స పహానాయ వాయమేయ్యాథ. ఏవరూపం చే తుమ్హే వివాదమూలం అజ్ఝత్తం వా బహిద్ధా వా న సమనుపస్సేయ్యాథ తత్ర తుమ్హే తస్సేవ పాపకస్స వివాదమూలస్స ఆయతిం అనవస్సవాయ పటిపజ్జేయ్యాథ. ఏవమేతస్స పాపకస్స వివాదమూలస్స పహానం హోతి. ఏవమేతస్స పాపకస్స వివాదమూలస్స ఆయతిం అనవస్సవో హోతి. ఇమాని ఛ వివాదమూలాని.
౨౭౩. [చూళవ. ౨౧౭] తత్థ కతమాని ఛ అనువాదమూలాని? ఇధ భిక్ఖు కోధనో హోతి ఉపనాహీ. యో సో భిక్ఖు కోధనో హోతి ఉపనాహీ సో సత్థరిపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, ధమ్మేపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, సఙ్ఘేపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, సిక్ఖాయపి న పరిపూరకారీ హోతి. యో సో భిక్ఖు సత్థరి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో ధమ్మే…పే… సఙ్ఘే …పే… సిక్ఖాయ న పరిపూరకారీ సో సఙ్ఘే అనువాదం జనేతి. యో హోతి అనువాదో బహుజనాహితాయ బహుజనాసుఖాయ బహునో జనస్స అనత్థాయ అహితాయ దుక్ఖాయ దేవమనుస్సానం. ఏవరూపం చే తుమ్హే అనువాదమూలం అజ్ఝత్తం వా బహిద్ధా వా సమనుపస్సేయ్యాథ తత్ర తుమ్హే తస్సేవ పాపకస్స అనువాదమూలస్స పహానాయ వాయమేయ్యాథ. ఏవరూపం చే తుమ్హే అనువాదమూలం అజ్ఝత్తం వా బహిద్ధా వా న సమనుపస్సేయ్యాథ తత్ర తుమ్హే తస్సేవ పాపకస్స అనువాదమూలస్స ఆయతిం అనవస్సవాయ పటిపజ్జేయ్యాథ. ఏవమేతస్స పాపకస్స అనువాదమూలస్స పహానం హోతి. ఏవమేతస్స పాపకస్స అనువాదమూలస్స ఆయతిం అనవస్సవో హోతి.
పున చపరం భిక్ఖు మక్ఖీ హోతి పలాసీ…పే… ఇస్సుకీ హోతి మచ్ఛరీ, సఠో హోతి మాయావీ, పాపిచ్ఛో హోతి మిచ్ఛాదిట్ఠి, సన్దిట్ఠిపరామాసీ హోతి ఆధానగ్గాహీ దుప్పటినిస్సగ్గీ. యో సో భిక్ఖు సన్దిట్ఠిపరామాసీ హోతి ఆధానగ్గాహీ దుప్పటినిస్సగ్గీ సో సత్థరిపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, ధమ్మేపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, సఙ్ఘేపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, సిక్ఖాయపి న పరిపూరకారీ హోతి. యో భిక్ఖు సత్థరి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో ధమ్మే…పే… సఙ్ఘే…పే… సిక్ఖాయ న పరిపూరకారీ సో సఙ్ఘే అనువాదం జనేతి. యో హోతి అనువాదో బహుజనాహితాయ బహుజనాసుఖాయ బహునో జనస్స అనత్థాయ అహితాయ దుక్ఖాయ దేవమనుస్సానం. ఏవరూపం చే తుమ్హే అనువాదమూలం అజ్ఝత్తం వా బహిద్ధా వా సమనుపస్సేయ్యాథ తత్ర తుమ్హే తస్సేవ పాపకస్స అనువాదమూలస్స పహానాయ వాయమేయ్యాథ. ఏవరూపం చే తుమ్హే అనువాదమూలం అజ్ఝత్తం వా బహిద్ధా వా న సమనుపస్సేయ్యాథ తత్ర తుమ్హే తస్సేవ పాపకస్స అనువాదమూలస్స ఆయతిం అనవస్సవాయ పటిపజ్జేయ్యాథ. ఏవమేతస్స పాపకస్స అనువాదమూలస్స పహానం హోతి. ఏవమేతస్స పాపకస్స అనువాదమూలస్స ఆయతిం అనవస్సవో హోతి. ఇమాని ఛ అనువాదమూలాని.
౨౭౪. [దీ. ని. ౩.౩౨౪; అ. ని. ౬.౧౧] తత్థ కతమే ఛ సారణీయా ధమ్మా? ఇధ భిక్ఖునో మేత్తం కాయకమ్మం పచ్చుపట్ఠితం హోతి సబ్రహ్మచారీసు ఆవి చేవ రహో చ. అయమ్పి ధమ్మో సారణీయో పియకరణో గరుకరణో సఙ్గహాయ అవివాదాయ సామగ్గియా ఏకీభావాయ సంవత్తతి.
పున చపరం భిక్ఖునో మేత్తం వచీకమ్మం పచ్చుపట్ఠితం హోతి సబ్రహ్మచారీసు ఆవి చేవ రహో చ. అయమ్పి ధమ్మో సారణీయో పియకరణో గరుకరణో సఙ్గహాయ అవివాదాయ సామగ్గియా ఏకీభావాయ సంవత్తతి.
పున చపరం భిక్ఖునో మేత్తం మనోకమ్మం పచ్చుపట్ఠితం హోతి సబ్రహ్మచారీసు ఆవి చేవ రహో చ. అయమ్పి ధమ్మో సారణీయో పియకరణో గరుకరణో సఙ్గహాయ అవివాదాయ సామగ్గియా ఏకీభావాయ సంవత్తతి.
పున చపరం భిక్ఖు యే తే లాభా ధమ్మికా ధమ్మలద్ధా అన్తమసో పత్తపరియాపన్నమత్తమ్పి తథారూపేహి లాభేహి అప్పటివిభత్తభోగీ హోతి సీలవన్తేహి సబ్రహ్మచారీహి సాధారణభోగీ. అయమ్పి ధమ్మో సారణీయో పియకరణో గరుకరణో సఙ్గహాయ అవివాదాయ సామగ్గియా ఏకీభావాయ సంవత్తతి.
పున చపరం భిక్ఖు యాని తాని సీలాని అఖణ్డాని అచ్ఛిద్దాని అసబలాని అకమ్మాసాని భుజిస్సాని విఞ్ఞుపసత్థాని అపరామట్ఠాని సమాధిసంవత్తనికాని, తథారూపేసు సీలేసు సీలసామఞ్ఞగతో విహరతి సబ్రహ్మచారీహి ఆవి చేవ రహో చ. అయమ్పి ధమ్మో సారణీయో పియకరణో గరుకరణో సఙ్గహాయ అవివాదాయ సామగ్గియా ఏకీభావాయ సంవత్తతి.
పున చపరం భిక్ఖు యాయం దిట్ఠి అరియా నియ్యానికా నియ్యాతి తక్కరస్స సమ్మా దుక్ఖక్ఖయాయ తథారూపాయ దిట్ఠియా దిట్ఠిసామఞ్ఞగతో విహరతి సబ్రహ్మచారీహి ఆవి చేవ రహో చ. అయమ్పి ధమ్మో సారణీయో పియకరణో గరుకరణో సఙ్గహాయ అవివాదాయ సామగ్గియా ఏకీభావాయ సంవత్తతి. ఇమే ఛ సారణీయా ధమ్మా.
౨౭౫. తత్థ కతమాని అట్ఠారస భేదకరవత్థూని? ఇధ భిక్ఖు అధమ్మం ‘‘ధమ్మో’’తి దీపేతి, ధమ్మం ‘‘అధమ్మో’’తి దీపేతి, అవినయం ‘‘వినయో’’తి దీపేతి, వినయం ‘‘అవినయో’’తి దీపేతి, అభాసితం అలపితం తథాగతేన ‘‘భాసితం లపితం తథాగతేనా’’తి దీపేతి, భాసితం లపితం తథాగతేన ‘‘అభాసితం అలపితం తథాగతేనా’’తి దీపేతి, అనాచిణ్ణం తథాగతేన ‘‘ఆచిణ్ణం తథాగతేనా’’తి దీపేతి, ఆచిణ్ణం తథాగతేన ‘‘అనాచిణ్ణం తథాగతేనా’’తి దీపేతి, అపఞ్ఞత్తం తథాగతేన ‘‘పఞ్ఞత్తం తథాగతేనా’’తి దీపేతి, పఞ్ఞత్తం తథాగతేన ‘‘అపఞ్ఞత్తం తథాగతేనా’’తి దీపేతి, ఆపత్తిం ‘‘అనాపత్తీ’’తి దీపేతి, అనాపత్తిం ‘‘ఆపత్తీ’’తి దీపేతి, లహుకం ఆపత్తిం ‘‘గరుకా ఆపత్తీ’’తి దీపేతి, గరుకం ఆపత్తిం ‘‘లహుకా ఆపత్తీ’’తి దీపేతి, సావసేసం ఆపత్తిం ‘‘అనవసేసా ఆపత్తీ’’తి దీపేతి, అనవసేసం ఆపత్తిం ‘‘సావసేసా ఆపత్తీ’’తి దీపేతి, దుట్ఠుల్లం ఆపత్తిం ‘‘అదుట్ఠుల్లా ఆపత్తీ’’తి దీపేతి, అదుట్ఠుల్లం ఆపత్తిం ‘‘దుట్ఠుల్లా ఆపత్తీ’’తి దీపేతి. ఇమాని అట్ఠారస భేదకరవత్థూని.
[చూళవ. ౨౧౫; పరి. ౩౪౦] తత్థ కతమాని చత్తారి అధికరణాని? వివాదాధికరణం, అనువాదాధికరణం, ఆపత్తాధికరణం, కిచ్చాధికరణం – ఇమాని చత్తారి అధికరణాని.
తత్థ కతమే సత్త సమథా? సమ్ముఖావినయో, సతివినయో, అమూళ్హవినయో, పటిఞ్ఞాతకరణం, యేభుయ్యసికా, తస్సపాపియసికా, తిణవత్థారకో – ఇమే సత్త సమథా.
కతిపుచ్ఛావారో నిట్ఠితో.
తస్సుద్దానం –
ఆపత్తి ఆపత్తిక్ఖన్ధా, వినీతా సత్తధా పున;
వినీతాగారవా చేవ, గారవా మూలమేవ చ.
పున వినీతా విపత్తి, సముట్ఠానా వివాదనా;
అనువాదా సారణీయం, భేదాధికరణేన చ.
సత్తేవ సమథా వుత్తా, పదా సత్తరసా ఇమేతి.
౧. ఛఆపత్తిసముట్ఠానవారో
౨౭౬. పఠమేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన పారాజికం ఆపజ్జేయ్యాతి? న హీతి వత్తబ్బం. సఙ్ఘాదిసేసం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. థుల్లచ్చయం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. పాచిత్తియం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. పాటిదేసనీయం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. దుక్కటం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. దుబ్భాసితం ఆపజ్జేయ్యాతి? న హీతి వత్తబ్బం.
దుతియేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన పారాజికం ఆపజ్జేయ్యాతి? న హీతి వత్తబ్బం. సఙ్ఘాదిసేసం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. థుల్లచ్చయం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. పాచిత్తియం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. పాటిదేసనీయం ఆపజ్జేయ్యాతి? న హీతి వత్తబ్బం. దుక్కటం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. దుబ్భాసితం ఆపజ్జేయ్యాతి? న హీతి వత్తబ్బం.
తతియేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన పారాజికం ఆపజ్జేయ్యాతి? న హీతి వత్తబ్బం. సఙ్ఘాదిసేసం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. థుల్లచ్చయం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. పాచిత్తియం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. పాటిదేసనీయం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. దుక్కటం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. దుబ్భాసితం ఆపజ్జేయ్యాతి? న హీతి వత్తబ్బం.
చతుత్థే ఆపత్తిసముట్ఠానేన పారాజికం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. సఙ్ఘాదిసేసం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. థుల్లచ్చయం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. పాచిత్తియం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. పాటిదేసనీయం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. దుక్కటం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. దుబ్భాసితం ఆపజ్జేయ్యాతి? న హీతి వత్తబ్బం.
పఞ్చమేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన పారాజికం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. సఙ్ఘాదిసేసం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. థుల్లచ్చయం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. పాచిత్తియం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. పాటిదేసనీయం ఆపజ్జేయ్యాతి? న హీతి వత్తబ్బం. దుక్కటం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. దుబ్భాసితం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం.
ఛట్ఠేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన పారాజికం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. సఙ్ఘాదిసేసం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. థుల్లచ్చయం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. పాచిత్తియం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. పాటిదేసనీయం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. దుక్కటం ఆపజ్జేయ్యాతి? సియాతి వత్తబ్బం. దుబ్భాసితం ఆపజ్జేయ్యాతి? న హీతి వత్తబ్బం.
ఛఆపత్తిసముట్ఠానవారో నిట్ఠితో పఠమో.
౨. కతాపత్తివారో
౨౭౭. పఠమేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన కతి ఆపత్తియో ఆపజ్జతి? పఠమేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన పఞ్చ ఆపత్తియో ఆపజ్జతి. భిక్ఖు కప్పియసఞ్ఞీ సఞ్ఞాచికాయ కుటిం కరోతి అదేసితవత్థుకం పమాణాతిక్కన్తం సారమ్భం అపరిక్కమనం, పయోగే దుక్కటం; ఏకం పిణ్డం అనాగతే ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స; తస్మిం పిణ్డే ఆగతే ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స; భిక్ఖు కప్పియసఞ్ఞీ వికాలే భోజనం భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స; భిక్ఖు కప్పియసఞ్ఞీ అఞ్ఞాతికాయ భిక్ఖునియా అన్తరఘరం పవిట్ఠాయ హత్థతో ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా సహత్థా పటిగ్గహేత్వా భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాటిదేసనీయస్స – పఠమేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన ఇమా పఞ్చ ఆపత్తియో ఆపజ్జతి.
తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం కతి విపత్తియో భజన్తి? సత్తన్నం ఆపత్తిక్ఖన్ధానం కతిహి ఆపత్తిక్ఖన్ధేహి సఙ్గహితా? ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం కతిహి సముట్ఠానేహి సముట్ఠన్తి? చతున్నం అధికరణానం కతమం అధికరణం? సత్తన్నం సమథానం కతిహి సమథేహి సమ్మన్తి? తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం ద్వే విపత్తియో భజన్తి – సియా సీలవిపత్తిం, సియా ఆచారవిపత్తిం. సత్తన్నం ఆపత్తిక్ఖన్ధానం పఞ్చహి ఆపత్తిక్ఖన్ధేహి సఙ్గహితా – సియా సఙ్ఘాదిసేసాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా థుల్లచ్చయాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా పాచిత్తియాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా పాటిదేసనీయాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా దుక్కటాపత్తిక్ఖన్ధేన. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం ఏకేన సముట్ఠానేన సముట్ఠన్తి – కాయతో సముట్ఠన్తి, న వాచతో న చిత్తతో. చతున్నం అధికరణానం ఆపత్తాధికరణం. సత్తన్నం సమథానం తీహి సమథేహి సమ్మన్తి – సియా సమ్ముఖావినయేన చ పటిఞ్ఞాతకరణేన చ, సియా సమ్ముఖావినయేన చ తిణవత్థారకేన చ.
౨౭౮. దుతియేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన కతి ఆపత్తియో ఆపజ్జతి? దుతియేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన చతస్సో ఆపత్తియో ఆపజ్జతి – భిక్ఖు కప్పియసఞ్ఞీ సమాదిసతి – ‘‘కుటిం మే కరోథా’’తి. తస్స కుటిం కరోన్తి అదేసితవత్థుకం పమాణాతిక్కన్తం సారమ్భం అపరిక్కమనం. పయోగే దుక్కటం; ఏకం పిణ్డం అనాగతే ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స; తస్మిం పిణ్డే ఆగతే ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స. భిక్ఖు కప్పియసఞ్ఞీ అనుపసమ్పన్నం పదసో ధమ్మం వాచేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స – దుతియేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన ఇమా చతస్సో ఆపత్తియో ఆపజ్జతి.
తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం కతి విపత్తియో భజన్తి…పే… సత్తన్నం సమథానం కతిహి సమథేహి సమ్మన్తి? తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం ద్వే విపత్తియో భజన్తి – సియా సీలవిపత్తిం, సియా ఆచారవిపత్తిం. సత్తన్నం ఆపత్తిక్ఖన్ధానం చతూహి ఆపత్తిక్ఖన్ధేహి సఙ్గహితా – సియా సఙ్ఘాదిసేసాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా థుల్లచ్చయాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా పాచిత్తియాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా దుక్కటాపత్తిక్ఖన్ధేన. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం ఏకేన సముట్ఠానేన సముట్ఠన్తి – వాచతో సముట్ఠన్తి, న కాయతో న చిత్తతో. చతున్నం అధికరణానం, ఆపత్తాధికరణం. సత్తన్నం సమథానం తీహి సమథేహి సమ్మన్తి – సియా సమ్ముఖావినయేన చ పటిఞ్ఞాతకరణేన చ, సియా సమ్ముఖావినయేన చ తిణవత్థారకేన చ.
౨౭౯. తతియేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన కతి ఆపత్తియో ఆపజ్జతి? తతియేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన పఞ్చ ఆపత్తియో ఆపజ్జతి. భిక్ఖు కప్పియసఞ్ఞీ సంవిదహిత్వా కుటిం కరోతి అదేసితవత్థుకం పమాణాతిక్కన్తం సారమ్భం అపరిక్కమనం. పయోగే దుక్కటం; ఏకం పిణ్డం అనాగతే ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స; తస్మిం పిణ్డే ఆగతే ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స. భిక్ఖు కప్పియసఞ్ఞీ పణీతభోజనాని అత్తనో అత్థాయ విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. భిక్ఖు కప్పియసఞ్ఞీ భిక్ఖునియా వోసాసన్తియా న నివారేత్వా భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాటిదేసనీయస్స – తతియేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన ఇమా పఞ్చ ఆపత్తియో ఆపజ్జతి.
తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం కతి విపత్తియో భజన్తి…పే… సత్తన్నం సమథానం కతిహి సమథేహి సమ్మన్తి? తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం ద్వే విపత్తియో భజన్తి – సియా సీలవిపత్తిం, సియా ఆచారవిపత్తిం. సత్తన్నం ఆపత్తిక్ఖన్ధానం పఞ్చహి ఆపత్తిక్ఖన్ధేహి సఙ్గహితా – సియా సఙ్ఘాదిసేసాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా థుల్లచ్చయాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా పాచిత్తియాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా పాటిదేసనీయాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా దుక్కటాపత్తిక్ఖన్ధేన. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం ఏకేన సముట్ఠానేన సముట్ఠన్తి – కాయతో చ వాచతో చ సముట్ఠన్తి, న చిత్తతో. చతున్నం అధికరణానం, ఆపత్తాధికరణం. సత్తన్నం సమథానం తీహి సమథేహి సమ్మన్తి – సియా సమ్ముఖావినయేన చ పటిఞ్ఞాతకరణేన చ, సియా సమ్ముఖావినయేన చ తిణవత్థారకేన చ.
౨౮౦. చతుత్థేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన కతి ఆపత్తియో ఆపజ్జతి? చతుత్థేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన ఛ ఆపత్తియో ఆపజ్జతి – భిక్ఖు మేథునం ధమ్మం పటిసేవతి, ఆపత్తి పారాజికస్స; భిక్ఖు అకప్పియసఞ్ఞీ సఞ్ఞాచికాయ కుటిం కరోతి అదేసితవత్థుకం పమాణాతిక్కన్తం సారమ్భం అపరిక్కమనం, పయోగే దుక్కటం; ఏకం పిణ్డం అనాగతే ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స; తస్మిం పిణ్డే ఆగతే ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స. భిక్ఖు అకప్పియసఞ్ఞీ వికాలే భోజనం భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. భిక్ఖు అకప్పియసఞ్ఞీ అఞ్ఞాతికాయ భిక్ఖునియా అన్తరఘరం పవిట్ఠాయ హత్థతో ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా సహత్థా పటిగ్గహేత్వా భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాటిదేసనీయస్స. చతుత్థేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన ఇమా ఛ ఆపత్తియో ఆపజ్జతి.
తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం కతి విపత్తియో భజన్తి…పే… సత్తన్నం సమథానం కతిహి సమథేహి సమ్మన్తి? తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం ద్వే విపత్తియో భజన్తి – సియా సీలవిపత్తిం, సియా ఆచారవిపత్తిం. సత్తన్నం ఆపత్తిక్ఖన్ధానం ఛహి ఆపత్తిక్ఖన్ధేహి సఙ్గహితా – సియా పారాజికాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా సఙ్ఘాదిసేసాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా థుల్లచ్చయాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా పాచిత్తియాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా పాటిదేసనీయాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా దుక్కటాపత్తిక్ఖన్ధేన. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం ఏకేన సముట్ఠానేన సముట్ఠన్తి – కాయతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠన్తి, న వాచతో. చతున్నం అధికరణానం, ఆపత్తాధికరణం. సత్తన్నం సమథానం తీహి సమథేహి సమ్మన్తి – సియా సమ్ముఖావినయేన చ పటిఞ్ఞాతకరణేన చ, సియా సమ్ముఖావినయేన చ తిణవత్థారకేన చ.
౨౮౧. పఞ్చమేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన కతి ఆపత్తియో ఆపజ్జతి? పఞ్చమేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన ఛ ఆపత్తియో ఆపజ్జతి. భిక్ఖు పాపిచ్ఛో ఇచ్ఛాపకతో అసన్తం అభూతం ఉత్తరిమనుస్సధమ్మం ఉల్లపతి, ఆపత్తి పారాజికస్స; భిక్ఖు అకప్పియసఞ్ఞీ సమాదిసతి – ‘‘కుటిం మే కరోథా’’తి. తస్స కుటిం కరోన్తి అదేసితవత్థుకం పమాణాతిక్కన్తం సారమ్భం అపరిక్కమనం. పయోగే దుక్కటం; ఏకం పిణ్డం అనాగతే ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స; తస్మిం పిణ్డే ఆగతే ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స. భిక్ఖు అకప్పియసఞ్ఞీ అనుపసమ్పన్నం పదసో ధమ్మం వాచేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. న ఖుంసేతుకామో న వమ్భేతుకామో న మఙ్కుకత్తుకామో దవకమ్యతా హీనేన హీనం వదేతి, ఆపత్తి దుబ్భాసితస్స – పఞ్చమేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన ఇమా ఛ ఆపత్తియో ఆపజ్జతి.
తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం కతి విపత్తియో భజన్తి…పే… సత్తన్నం సమథానం కతిహి సమథేహి సమ్మన్తి? తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం ద్వే విపత్తియో భజన్తి – సియా సీలవిపత్తిం, సియా ఆచారవిపత్తిం. సత్తన్నం ఆపత్తిక్ఖన్ధానం ఛహి ఆపత్తిక్ఖన్ధేహి సఙ్గహితా – సియా పారాజికాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా సఙ్ఘాదిసేసాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా థుల్లచ్చయాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా పాచిత్తియాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా దుక్కటాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా దుబ్భాసితాపత్తిక్ఖన్ధేన. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం ఏకేన సముట్ఠానేన సముట్ఠన్తి – వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠన్తి, న కాయతో. చతున్నం అధికరణానం, ఆపత్తాధికరణం. సత్తన్నం సమథానం తీహి సమథేహి సమ్మన్తి – సియా సమ్ముఖావినయేన చ పటిఞ్ఞాతకరణేన చ, సియా సమ్ముఖావినయేన చ తిణవత్థారకేన చ.
౨౮౨. ఛట్ఠేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన కతి ఆపత్తియో ఆపజ్జతి? ఛట్ఠేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన ఛ ఆపత్తియో ఆపజ్జతి – భిక్ఖు సంవిదహిత్వా భణ్డం అవహరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స; భిక్ఖు అకప్పియసఞ్ఞీ సంవిదహిత్వా కుటిం కరోతి అదేసితవత్థుకం పమాణాతిక్కన్తం సారమ్భం అపరిక్కమనం, పయోగే దుక్కటం; ఏకం పిణ్డం అనాగతే ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స; తస్మిం పిణ్డే ఆగతే, ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స. భిక్ఖు అకప్పియసఞ్ఞీ పణీతభోజనాని అత్తనో అత్థాయ విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. భిక్ఖు అకప్పియసఞ్ఞీ భిక్ఖునియా వోసాసన్తియా న నివారేత్వా భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాటిదేసనీయస్స – ఛట్ఠేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన ఇమా ఛ ఆపత్తియో ఆపజ్జతి.
తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం కతి విపత్తియో భజన్తి? సత్తన్నం ఆపత్తిక్ఖన్ధానం కతిహి ఆపత్తిక్ఖన్ధేహి సఙ్గహితా? ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం కతిహి ఆపత్తిసముట్ఠానేహి సముట్ఠన్తి? చతున్నం అధికరణానం కతమం అధికరణం? సత్తన్నం సమథానం కతిహి సమథేహి సమ్మన్తి? తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం ద్వే విపత్తియో భజన్తి – సియా సీలవిపత్తిం, సియా ఆచారవిపత్తిం. సత్తన్నం ఆపత్తిక్ఖన్ధానం ఛహి ఆపత్తిక్ఖన్ధేహి సఙ్గహితా – సియా పారాజికాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా సఙ్ఘాదిసేసాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా థుల్లచ్చయాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా పాచిత్తియాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా పాటిదేసనీయాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా దుక్కటాపత్తిక్ఖన్ధేన. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం ఏకేన సముట్ఠానేన సముట్ఠన్తి – కాయతో చ వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠన్తి. చతున్నం అధికరణానం, ఆపత్తాధికరణం. సత్తన్నం సమథానం తీహి సమథేహి సమ్మన్తి – సియా సమ్ముఖావినయేన చ పటిఞ్ఞాతకరణేన చ, సియా సమ్ముఖావినయేన చ తిణవత్థారకేన చాతి.
ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం
కతాపత్తివారో నిట్ఠితో దుతియో.
౩. ఆపత్తిసముట్ఠానగాథా
౨౮౩. సముట్ఠానా కాయికా అనన్తదస్సినా;
అక్ఖాతా లోకహితేన వివేకదస్సినా;
ఆపత్తియో తేన సముట్ఠితా కతి;
పుచ్ఛామి తం బ్రూహి విభఙ్గకోవిద.
సముట్ఠానా కాయికా అనన్తదస్సినా;
అక్ఖాతా లోకహితేన వివేకదస్సినా;
ఆపత్తియో తేన సముట్ఠితా పఞ్చ;
ఏతం తే అక్ఖామి విభఙ్గకోవిద.
సముట్ఠానా వాచసికా అనన్తదస్సినా;
అక్ఖాతా లోకహితేన వివేకదస్సినా;
ఆపత్తియో తేన సముట్ఠితా కతి;
పుచ్ఛామి తం బ్రూహి విభఙ్గకోవిద.
సముట్ఠానా వాచసికా అనన్తదస్సినా;
అక్ఖాతా లోకహితేన వివేకదస్సినా;
ఆపత్తియో తేన సముట్ఠితా చతస్సో;
ఏతం తే అక్ఖామి విభఙ్గకోవిద.
సముట్ఠానా కాయికా వాచసికా అనన్తదస్సినా;
అక్ఖాతా లోకహితేన వివేకదస్సినా;
ఆపత్తియో తేన సముట్ఠితా కతి;
పుచ్ఛామి తం బ్రూహి విభఙ్గకోవిద.
సముట్ఠానా కాయికా వాచసికా అనన్తదస్సినా;
అక్ఖాతా లోకహితేన వివేకదస్సినా;
ఆపత్తియో తేన సముట్ఠితా పఞ్చ;
ఏతం తే అక్ఖామి విభఙ్గకోవిద.
సముట్ఠానా కాయికా మానసికా అనన్తదస్సినా;
అక్ఖాతా లోకహితేన వివేకదస్సినా;
ఆపత్తియో తేన సముట్ఠితా కతి;
పుచ్ఛామి తం బ్రూహి విభఙ్గకోవిద.
సముట్ఠానా కాయికా మానసికా అనన్తదస్సినా;
అక్ఖాతా లోకహితేన వివేకదస్సినా;
ఆపత్తియో తేన సముట్ఠితా ఛ;
ఏతం తే అక్ఖామి విభఙ్గకోవిద.
సముట్ఠానా వాచసికా మానసికా అనన్తదస్సినా;
అక్ఖాతా లోకహితేన వివేకదస్సినా;
ఆపత్తియో తేన సముట్ఠితా కతి;
పుచ్ఛామి తం బ్రూహి విభఙ్గకోవిద.
సముట్ఠానా వాచసికా మానసికా అనన్తదస్సినా;
అక్ఖాతా లోకహితేన వివేకదస్సినా;
ఆపత్తియో తేన సముట్ఠితా ఛ;
ఏతం తే అక్ఖామి విభఙ్గకోవిద.
సముట్ఠానా కాయికా వాచసికా మానసికా అనన్తదస్సినా;
అక్ఖాతా లోకహితేన వివేకదస్సినా;
ఆపత్తియో తేన సముట్ఠితా కతి;
పుచ్ఛామి తం బ్రూహి విభఙ్గకోవిద.
సముట్ఠానా కాయికా వాచసికా మానసికా అనన్తదస్సినా;
అక్ఖాతా లోకహితేన వివేకదస్సినా;
ఆపత్తియో తేన సముట్ఠితా ఛ;
ఏతం తే అక్ఖామి విభఙ్గకోవిదాతి.
ఆపత్తిసముట్ఠానగాథా నిట్ఠితా తతియా.
౪. విపత్తిపచ్చయవారో
౨౮౪. సీలవిపత్తిపచ్చయా కతి ఆపత్తియో ఆపజ్జతి? సీలవిపత్తిపచ్చయా చతస్సో ఆపత్తియో ఆపజ్జతి – భిక్ఖునీ జానం పారాజికం ధమ్మం పటిచ్ఛాదేతి, ఆపత్తి పారాజికస్స; వేమతికా పటిచ్ఛాదేతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స; భిక్ఖు సఙ్ఘాదిసేసం పటిచ్ఛాదేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స; అత్తనో దుట్ఠుల్లం ఆపత్తిం పటిచ్ఛాదేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స – సీలవిపత్తిపచ్చయా ఇమా చతస్సో ఆపత్తియో ఆపజ్జతి.
తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం కతి విపత్తియో భజన్తి…పే… సత్తన్నం సమథానం కతిహి సమథేహి సమ్మన్తి? తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం ద్వే విపత్తియో భజన్తి – సియా సీలవిపత్తిం, సియా ఆచారవిపత్తిం. సత్తన్నం ఆపత్తిక్ఖన్ధానం చతూహి ఆపత్తిక్ఖన్ధేహి సఙ్గహితా – సియా పారాజికాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా థుల్లచ్చయాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా పాచిత్తియాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా దుక్కటాపత్తిక్ఖన్ధేన. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం ఏకేన సముట్ఠానేన సముట్ఠన్తి – కాయతో చ వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠన్తి. చతున్నం అధికరణానం, ఆపత్తాధికరణం. సత్తన్నం సమథానం తీహి సమథేహి సమ్మన్తి – సియా సమ్ముఖావినయేన చ పటిఞ్ఞాతకరణేన చ, సియా సమ్ముఖావినయేన చ తిణవత్థారకేన చ.
౨౮౫. ఆచారవిపత్తిపచ్చయా కతి ఆపత్తియో ఆపజ్జతి? ఆచారవిపత్తిపచ్చయా ఏకం ఆపత్తిం ఆపజ్జతి. ఆచారవిపత్తిం పటిచ్ఛాదేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స – ఆచారవిపత్తిపచ్చయా ఇమం ఏకం ఆపత్తిం ఆపజ్జతి.
సా ఆపత్తి చతున్నం విపత్తీనం కతి విపత్తియో భజతి …పే… సత్తన్నం సమథానం కతిహి సమథేహి సమ్మతి? సా ఆపత్తి చతున్నం విపత్తీనం ఏకం విపత్తిం భజతి – ఆచారవిపత్తిం. సత్తన్నం ఆపత్తిక్ఖన్ధానం ఏకేన ఆపత్తిక్ఖన్ధేన సఙ్గహితా – దుక్కటాపత్తిక్ఖన్ధేన. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం ఏకేన సముట్ఠానేన సముట్ఠాతి – కాయతో చ వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి. చతున్నం అధికరణానం ఆపత్తాధికరణం. సత్తన్నం సమథానం తీహి సమథేహి సమ్మతి – సియా సమ్ముఖావినయేన చ పటిఞ్ఞాతకరణేన చ, సియా సమ్ముఖావినయేన చ తిణవత్థారకేన చ.
౨౮౬. దిట్ఠివిపత్తిపచ్చయా కతి ఆపత్తియో ఆపజ్జతి? దిట్ఠివిపత్తిపచ్చయా ద్వే ఆపత్తియో ఆపజ్జతి. పాపికాయ దిట్ఠియా యావతతియం సమనుభాసనాయ న పటినిస్సజ్జతి, ఞత్తియా దుక్కటం [ఞత్తియా దుక్కటం, ద్వీహి కమ్మవాచాహి దుక్కటా (స్యా. క.)]; కమ్మవాచాపరియోసానే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స – దిట్ఠివిపత్తిపచ్చయా ఇమా ద్వే ఆపత్తియో ఆపజ్జతి.
తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం కతి విపత్తియో భజన్తి…పే… సత్తన్నం సమథానం కతిహి సమథేహి సమ్మన్తి? తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం ఏకం విపత్తిం భజన్తి – ఆచారవిపత్తిం. సత్తన్నం ఆపత్తిక్ఖన్ధానం ద్వీహి ఆపత్తిక్ఖన్ధేహి సఙ్గహితా – సియా పాచిత్తియాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా దుక్కటాపత్తిక్ఖన్ధేన. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం ఏకేన సముట్ఠానేన సముట్ఠన్తి – కాయతో చ వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠన్తి. చతున్నం అధికరణానం, ఆపత్తాధికరణం. సత్తన్నం సమథానం తీహి సమథేహి సమ్మన్తి – సియా సమ్ముఖావినయేన చ పటిఞ్ఞాతకరణేన చ, సియా సమ్ముఖావినయేన చ తిణవత్థారకేన చ.
౨౮౭. ఆజీవవిపత్తిపచ్చయా కతి ఆపత్తియో ఆపజ్జతి? ఆజీవవిపత్తిపచ్చయా ఛ ఆపత్తియో ఆపజ్జతి – ఆజీవహేతు ఆజీవకారణా పాపిచ్ఛో ఇచ్ఛాపకతో అసన్తం అభూతం ఉత్తరిమనుస్సధమ్మం ఉల్లపతి, ఆపత్తి పారాజికస్స; ఆజీవహేతు ఆజీవకారణా సఞ్చరిత్తం సమాపజ్జతి, ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స; ఆజీవహేతు ఆజీవకారణా ‘‘యో తే విహారే వసతి, సో భిక్ఖు అరహా’’తి భణతి, పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స; ఆజీవహేతు ఆజీవకారణా భిక్ఖు పణీతభోజనాని అత్తనో అత్థాయ విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స; ఆజీవహేతు ఆజీవకారణా భిక్ఖునీ పణీతభోజనాని అత్తనో అత్థాయ విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాటిదేసనీయస్స; ఆజీవహేతు ఆజీవకారణా సూపం వా ఓదనం వా అగిలానో అత్తనో అత్థాయ విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స – ఆజీవవిపత్తిపచ్చయా ఇమా ఛ ఆపత్తియో ఆపజ్జతి.
తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం కతి విపత్తియో భజన్తి…పే… సత్తన్నం సమథానం కతిహి సమథేహి సమ్మన్తి. తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం ద్వే విపత్తియో భజన్తి – సియా సీలవిపత్తిం, సియా ఆచారవిపత్తిం. సత్తన్నం ఆపత్తిక్ఖన్ధానం ఛహి ఆపత్తిక్ఖన్ధేహి సఙ్గహితా – సియా పారాజికాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా సఙ్ఘాదిసేసాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా థుల్లచ్చయాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా పాచిత్తియాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా పాటిదేసనీయాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా దుక్కటాపత్తిక్ఖన్ధేన. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం ఛహి సముట్ఠానేహి సముట్ఠన్తి – సియా కాయతో సముట్ఠన్తి, న వాచతో న చిత్తతో; సియా వాచతో సముట్ఠన్తి, న కాయతో న చిత్తతో; సియా కాయతో చ వాచతో చ సముట్ఠన్తి, న చిత్తతో; సియా కాయతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠన్తి, న వాచతో; సియా వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠన్తి, న కాయతో; సియా కాయతో చ వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠన్తి. చతున్నం అధికరణానం, ఆపత్తాధికరణం. సత్తన్నం సమథానం తీహి సమథేహి సమ్మన్తి – సియా సమ్ముఖావినయేన చ పటిఞ్ఞాతకరణేన చ, సియా సమ్ముఖావినయేన చ తిణవత్థారకేన చ.
విపత్తిపచ్చయవారో నిట్ఠితో చతుత్థో.
౫. అధికరణపచ్చయవారో
౨౮౮. వివాదాధికరణపచ్చయా కతి ఆపత్తియో ఆపజ్జతి? వివాదాధికరణపచ్చయా ద్వే ఆపత్తియో ఆపజ్జతి – ఉపసమ్పన్నం ఓమసతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స; అనుపసమ్పన్నం ఓమసతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స – వివాదాధికరణపచ్చయా ఇమా ద్వే ఆపత్తియో ఆపజ్జతి.
తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం కతి విపత్తియో భజన్తి…పే… సత్తన్నం సమథానం కతిహి సమథేహి సమ్మన్తి? తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం ఏకం విపత్తిం భజన్తి – ఆచారవిపత్తిం. సత్తన్నం ఆపత్తిక్ఖన్ధానం ద్వీహి ఆపత్తిక్ఖన్ధేహి సఙ్గహితా – సియా పాచిత్తియాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా దుక్కటాపత్తిక్ఖన్ధేన. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం తీహి సముట్ఠానేహి సముట్ఠన్తి – సియా కాయతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠన్తి, న వాచతో; సియా వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠన్తి, న కాయతో; సియా కాయతో చ వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠన్తి. చతున్నం అధికరణానం, ఆపత్తాధికరణం. సత్తన్నం సమథానం తీహి సమథేహి సమ్మన్తి – సియా సమ్ముఖావినయేన చ పటిఞ్ఞాతకరణేన చ, సియా సమ్ముఖావినయేన చ తిణవత్థారకేన చ.
౨౮౯. అనువాదాధికరణపచ్చయా కతి ఆపత్తియో ఆపజ్జతి? అనువాదాధికరణపచ్చయా తిస్సో ఆపత్తియో ఆపజ్జతి. భిక్ఖుం అమూలకేన పారాజికేన ధమ్మేన అనుద్ధంసేతి, ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స; అమూలకేన సఙ్ఘాదిసేసేన అనుద్ధంసేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స; అమూలికాయ ఆచారవిపత్తియా అనుద్ధంసేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స – అనువాదాధికరణపచ్చయా ఇమా తిస్సో ఆపత్తియో ఆపజ్జతి.
తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం కతి విపత్తియో భజన్తి…పే… సత్తన్నం సమథానం కతిహి సమథేహి సమ్మన్తి? తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం ద్వే విపత్తియో భజన్తి – సియా సీలవిపత్తిం, సియా ఆచారవిపత్తిం. సత్తన్నం ఆపత్తిక్ఖన్ధానం తీహి ఆపత్తిక్ఖన్ధేహి సఙ్గహితా – సియా సఙ్ఘాదిసేసాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా పాచిత్తియాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా దుక్కటాపత్తిక్ఖన్ధేన. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం తీహి సముట్ఠానేహి సముట్ఠన్తి – సియా కాయతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠన్తి, న వాచతో; సియా వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠన్తి, న కాయతో; సియా కాయతో చ వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠన్తి. చతున్నం అధికరణానం, ఆపత్తాధికరణం. సత్తన్నం సమథానం తీహి సమథేహి సమ్మన్తి – సియా సమ్ముఖావినయేన చ పటిఞ్ఞాతకరణేన చ, సియా సమ్ముఖావినయేన చ తిణవత్థారకేన చ.
౨౯౦. ఆపత్తాధికరణపచ్చయా కతి ఆపత్తియో ఆపజ్జతి? ఆపత్తాధికరణపచ్చయా చతస్సో ఆపత్తియో ఆపజ్జతి. భిక్ఖునీ జానం పారాజికం ధమ్మం పటిచ్ఛాదేతి, ఆపత్తి పారాజికస్స; వేమతికా పటిచ్ఛాదేతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స; భిక్ఖు సఙ్ఘాదిసేసం పటిచ్ఛాదేతి; ఆపత్తి పాచిత్తియస్స; ఆచారవిపత్తిం పటిచ్ఛాదేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స – ఆపత్తాధికరణపచ్చయా ఇమా చతస్సో ఆపత్తియో ఆపజ్జతి.
తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం కతి విపత్తియో భజన్తి…పే… సత్తన్నం సమథానం కతిహి సమథేహి సమ్మన్తి? తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం ద్వే విపత్తియో భజన్తి – సియా సీలవిపత్తిం, సియా ఆచారవిపత్తిం. సత్తన్నం ఆపత్తిక్ఖన్ధానం చతూహి ఆపత్తిక్ఖన్ధేహి సఙ్గహితా – సియా పారాజికాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా థుల్లచ్చయాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా పాచిత్తియాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా దుక్కటాపత్తిక్ఖన్ధేన. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం ఏకేన సముట్ఠానేన సముట్ఠన్తి – కాయతో చ వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠన్తి. చతున్నం అధికరణానం, ఆపత్తాధికరణం. సత్తన్నం సమథానం తీహి సమథేహి సమ్మన్తి – సియా సమ్ముఖావినయేన చ పటిఞ్ఞాతకరణేన చ, సియా సమ్ముఖావినయేన చ తిణవత్థారకేన చ.
౨౯౧. కిచ్చాధికరణపచ్చయా కతి ఆపత్తియో ఆపజ్జతి? కిచ్చాధికరణపచ్చయా పఞ్చ ఆపత్తియో ఆపజ్జతి. ఉక్ఖిత్తానువత్తికా భిక్ఖునీ యావతతియం సమనుభాసనాయ న పటినిస్సజ్జతి, ఞత్తియా దుక్కటం; ద్వీహి కమ్మవాచాహి థుల్లచ్చయా; కమ్మవాచాపరియోసానే ఆపత్తి పారాజికస్స. భేదకానువత్తకా భిక్ఖూ యావతతియం సమనుభాసనాయ న పటినిస్సజ్జన్తి, ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స; పాపికాయ దిట్ఠియా యావతతియం సమనుభాసనాయ న పటినిస్సజ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స – కిచ్చాధికరణపచ్చయా ఇమా పఞ్చ ఆపత్తియో ఆపజ్జతి.
తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం కతి విపత్తియో భజన్తి…పే… సత్తన్నం సమథానం కతిహి సమథేహి సమ్మన్తి? తా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం ద్వే విపత్తియో భజన్తి – సియా సీలవిపత్తిం, సియా ఆచారవిపత్తిం. సత్తన్నం ఆపత్తిక్ఖన్ధానం పఞ్చహి ఆపత్తిక్ఖన్ధేహి సఙ్గహితా – సియా పారాజికాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా సఙ్ఘాదిసేసాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా థుల్లచ్చయాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా పాచిత్తియాపత్తిక్ఖన్ధేన, సియా దుక్కటాపత్తిక్ఖన్ధేన. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం ఏకేన సముట్ఠానేన సముట్ఠన్తి – కాయతో చ వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠన్తి. చతున్నం అధికరణానం, ఆపత్తాధికరణం. సత్తన్నం సమథానం తీహి సమథేహి సమ్మన్తి – సియా సమ్ముఖావినయేన చ పటిఞ్ఞాతకరణేన చ, సియా సమ్ముఖావినయేన చ తిణవత్థారకేన చ.
ఠపేత్వా సత్త ఆపత్తియో సత్త ఆపత్తిక్ఖన్ధే, అవసేసా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం కతి విపత్తియో భజన్తి? సత్తన్నం ఆపత్తిక్ఖన్ధానం కతిహి ఆపత్తిక్ఖన్ధేహి సఙ్గహితా? ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం కతిహి సముట్ఠానేహి సముట్ఠన్తి? చతున్నం అధికరణానం కతమం అధికరణం? సత్తన్నం సమథానం కతిహి సమథేహి సమ్మన్తి? ఠపేత్వా సత్త ఆపత్తియో సత్త ఆపత్తిక్ఖన్ధే అవసేసా ఆపత్తియో చతున్నం విపత్తీనం న కతమం విపత్తిం భజన్తి? సత్తన్నం ఆపత్తిక్ఖన్ధానం న కతమేన ఆపత్తిక్ఖన్ధేన సఙ్గహితా. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం న కతమేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన సముట్ఠన్తి. చతున్నం అధికరణానం న కతమం అధికరణం. సత్తన్నం సమథానం న కతమేన సమథేన సమ్మన్తి. తం కిస్స హేతు? ఠపేత్వా సత్త ఆపత్తియో సత్త ఆపత్తిక్ఖన్ధే, నత్థఞ్ఞా ఆపత్తియోతి.
అధికరణపచ్చయవారో నిట్ఠితో పఞ్చమో.
అన్తరపేయ్యాలం [అనన్తరపేయ్యాలం (సీ. స్యా.)] నిట్ఠితం.
తస్సుద్దానం –
కతిపుచ్ఛా సముట్ఠానా, కతాపత్తి తథేవ చ;
సముట్ఠానా విపత్తి చ, తథాధికరణేన చాతి.
సమథభేదో
౬. అధికరణపరియాయవారో
౨౯౨. వివాదాధికరణస్స – కిం పుబ్బఙ్గమం? కతి ఠానాని? కతి వత్థూని? కతి భూమియో? కతి హేతూ? కతి మూలాని? కతిహాకారేహి వివదతి? వివాదాధికరణం కతిహి సమథేహి సమ్మతి?
అనువాదాధికరణస్స – కిం పుబ్బఙ్గమం? కతి ఠానాని? కతి వత్థూని? కతి భూమియో? కతి హేతూ? కతి మూలాని? కతిహాకారేహి అనువదతి? అనువాదాధికరణం కతిహి సమథేహి సమ్మతి?
ఆపత్తాధికరణస్స – కిం పుబ్బఙ్గమం? కతి ఠానాని? కతి వత్థూని? కతి భూమియో? కతి హేతూ? కతి మూలాని? కతిహాకారేహి ఆపత్తిం ఆపజ్జతి? ఆపత్తాధికరణం కతిహి సమథేహి సమ్మతి?
కిచ్చాధికరణస్స – కిం పుబ్బఙ్గమం? కతి ఠానాని? కతి వత్థూని? కతి భూమియో? కతి హేతూ? కతి మూలాని? కతిహాకారేహి కిచ్చం జాయతి? కిచ్చాధికరణం కతిహి సమథేహి సమ్మతి?
౨౯౩. వివాదాధికరణస్స కిం పుబ్బఙ్గమన్తి? లోభో పుబ్బఙ్గమో, దోసో పుబ్బఙ్గమో, మోహో పుబ్బఙ్గమో, అలోభో పుబ్బఙ్గమో, అదోసో పుబ్బఙ్గమో, అమోహో పుబ్బఙ్గమో. కతి ఠానానీతి? అట్ఠారస భేదకరవత్థూని ఠానాని. కతి వత్థూనీతి? అట్ఠారస భేదకరవత్థూని. కతి భూమియోతి? అట్ఠారస భేదకరవత్థూని భూమియో. కతి హేతూతి? నవ హేతూ – తయో కుసలహేతూ, తయో అకుసలహేతూ, తయో అబ్యాకతహేతూ. కతి మూలానీతి? ద్వాదస మూలాని. కతిహాకారేహి వివదతీతి? ద్వీహాకారేహి వివదతి – ధమ్మదిట్ఠి వా అధమ్మదిట్ఠి వా. [చూళవ. ౨౨౮] వివాదాధికరణం కతిహి సమథేహి సమ్మతీతి? వివాదాధికరణం ద్వీహి సమథేహి సమ్మతి – సమ్ముఖావినయేన చ యేభుయ్యసికాయ చ.
౨౯౪. అనువాదాధికరణస్స కిం పుబ్బఙ్గమన్తి? లోభో పుబ్బఙ్గమో, దోసో పుబ్బఙ్గమో, మోహో పుబ్బఙ్గమో, అలోభో పుబ్బఙ్గమో, అదోసో పుబ్బఙ్గమో, అమోహో పుబ్బఙ్గమో. కతి ఠానానీతి? చతస్సో విపత్తియో ఠానాని. కతి వత్థూనీతి? చతస్సో విపత్తియో వత్థూని. కతి భూమియోతి? చతస్సో విపత్తియో భూమియో. కతి హేతూతి? నవ హేతూ – తయో కుసలహేతూ, తయో అకుసలహేతూ, తయో అబ్యాకతహేతూ. కతి మూలానీతి? చుద్దస మూలాని. కతిహాకారేహి అనువదతీతి? ద్వీహాకారేహి అనువదతి – వత్థుతో వా ఆపత్తితో వా. [చూళవ. ౨౩౬] అనువాదాధికరణం కతిహి సమథేహి సమ్మతీతి? అనువాదాధికరణం చతూహి సమథేహి సమ్మతి – సమ్ముఖావినయేన చ సతివినయేన చ అమూళ్హవినయేన చ తస్సపాపియసికాయ చ.
౨౯౫. ఆపత్తాధికరణస్స కిం పుబ్బఙ్గమన్తి? లోభో పుబ్బఙ్గమో, దోసో పుబ్బఙ్గమో, మోహో పుబ్బఙ్గమో, అలోభో పుబ్బఙ్గమో, అదోసో పుబ్బఙ్గమో, అమోహో పుబ్బఙ్గమో. కతి ఠానానీతి? సత్త ఆపత్తిక్ఖన్ధా ఠానాని. కతి వత్థూనీతి? సత్త ఆపత్తిక్ఖన్ధా వత్థూని. కతి భూమియోతి? సత్త ఆపత్తిక్ఖన్ధా భూమియో. కతి హేతూతి? ఛ హేతూ [కతి హేతూతి నవ హేతూ, తయో కుసలహేతూ (సీ. స్యా.)] – తయో అకుసలహేతూ, తయో అబ్యాకతహేతూ. కతి మూలానీతి? ఛ ఆపత్తిసముట్ఠానాని మూలాని. కతిహాకారేహి ఆపత్తిం ఆపజ్జతీతి? ఛహాకారేహి ఆపత్తిం ఆపజ్జతి – అలజ్జితా, అఞ్ఞాణతా, కుక్కుచ్చపకతతా, అకప్పియే కప్పియసఞ్ఞితా, కప్పియే అకప్పియసఞ్ఞితా, సతిసమ్మోసా. [చూళవ. ౨౩౯] ఆపత్తాధికరణం కతిహి సమథేహి సమ్మతీతి? ఆపత్తాధికరణం తీహి సమథేహి సమ్మతి – సమ్ముఖావినయేన చ పటిఞ్ఞాతకరణేన చ, సమ్ముఖావినయేన చ తిణవత్థారకేన చ.
౨౯౬. కిచ్చాధికరణస్స కిం పుబ్బఙ్గమన్తి? లోభో పుబ్బఙ్గమో, దోసో పుబ్బఙ్గమో, మోహో పుబ్బఙ్గమో, అలోభో పుబ్బఙ్గమో, అదోసో పుబ్బఙ్గమో, అమోహో పుబ్బఙ్గమో. కతి ఠానానీతి? చత్తారి కమ్మాని ఠానాని. కతి వత్థూనీతి? చత్తారి కమ్మాని వత్థూని. కతి భూమియోతి? చత్తారి కమ్మాని భూమియో. కతి హేతూతి? నవ హేతూ – తయో కుసలహేతూ, తయో అకుసలహేతూ, తయో అబ్యాకతహేతూ. కతి మూలానీతి? ఏకం మూలం – సఙ్ఘో. కతిహాకారేహి కిచ్చం జాయతీతి? ద్వీహాకారేహి కిచ్చం జాయతి – ఞత్తితో వా అపలోకనతో వా. [చూళవ. ౨౪౨] కిచ్చాధికరణం కతిహి సమథేహి సమ్మతీతి? కిచ్చాధికరణం ఏకేన సమథేన సమ్మతి – సమ్ముఖావినయేన.
కతి సమథా? సత్త సమథా. సమ్ముఖావినయో, సతివినయో, అమూళ్హవినయో, పటిఞ్ఞాతకరణం, యేభుయ్యసికా, తస్సపాపియసికా, తిణవత్థారకో – ఇమే సత్త సమథా.
సియా ఇమే సత్త సమథా దస సమథా హోన్తి, దస సమథా సత్త సమథా హోన్తి వత్థువసేన పరియాయేన సియాతి.
కథఞ్చ సియా? వివాదాధికరణస్స ద్వే సమథా, అనువాదాధికరణస్స చత్తారో సమథా, ఆపత్తాధికరణస్స తయో సమథా, కిచ్చాధికరణస్స ఏకో సమథో. ఏవం ఇమే సత్త సమథా దస సమథా హోన్తి, దస సమథా సత్త సమథా హోన్తి వత్థువసేన పరియాయేన.
పరియాయవారో నిట్ఠితో ఛట్ఠో.
౭. సాధారణవారో
౨౯౭. కతి సమథా వివాదాధికరణస్స సాధారణా? కతి సమథా వివాదాధికరణస్స అసాధారణా? కతి సమథా అనువాదాధికరణస్స సాధారణా? కతి సమథా అనువాదాధికరణస్స అసాధారణా? కతి సమథా ఆపత్తాధికరణస్స సాధారణా? కతి సమథా ఆపత్తాధికరణస్స అసాధారణా? కతి సమథా కిచ్చాధికరణస్స సాధారణా? కతి సమథా కిచ్చాధికరణస్స అసాధారణా?
ద్వే సమథా వివాదాధికరణస్స సాధారణా – సమ్ముఖావినయో, యేభుయ్యసికా. పఞ్చ సమథా వివాదాధికరణస్స అసాధారణా – సతివినయో, అమూళ్హవినయో, పటిఞ్ఞాతకరణం, తస్సపాపియసికా, తిణవత్థారకో.