౧౮౭. కథినానుజాననా

౩౦౬. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన తింసమత్తా పావేయ్యకా [పాఠేయ్యకా (సీ. స్యా.)] భిక్ఖూ, సబ్బే ఆరఞ్ఞికా సబ్బే పిణ్డపాతికా సబ్బే పంసుకూలికా సబ్బే తేచీవరికా సావత్థిం ఆగచ్ఛన్తా భగవన్తం దస్సనాయ ఉపకట్ఠాయ వస్సూపనాయికాయ నాసక్ఖింసు సావత్థియం వస్సూపనాయికం సమ్భావేతుం; అన్తరామగ్గే సాకేతే వస్సం ఉపగచ్ఛింసు. తే ఉక్కణ్ఠితరూపా వస్సం వసింసు – ఆసన్నేవ నో భగవా విహరతి ఇతో ఛసు యోజనేసు, న చ మయం లభామ భగవన్తం దస్సనాయాతి. అథ ఖో తే భిక్ఖూ వస్సంవుట్ఠా, తేమాసచ్చయేన కతాయ పవారణాయ, దేవే వస్సన్తే, ఉదకసఙ్గహే ఉదకచిక్ఖల్లే ఓకపుణ్ణేహి చీవరేహి కిలన్తరూపా యేన సావత్థి జేతవనం అనాథపిణ్డికస్స ఆరామో, యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఆచిణ్ణం ఖో పనేతం బుద్ధానం భగవన్తానం ఆగన్తుకేహి భిక్ఖూహి సద్ధిం పటిసమ్మోదితుం. అథ ఖో భగవా తే భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘కచ్చి, భిక్ఖవే, ఖమనీయం, కచ్చి యాపనీయం, కచ్చి సమగ్గా సమ్మోదమానా అవివదమానా ఫాసుకం వస్సం వసిత్థ, న చ పిణ్డకేన కిలమిత్థా’’తి? ‘‘ఖమనీయం, భగవా; యాపనీయం, భగవా; సమగ్గా చ మయం, భన్తే, సమ్మోదమానా అవివదమానా వస్సం వసిమ్హా, న చ పిణ్డకేన కిలమిమ్హా. ఇధ మయం, భన్తే, తింసమత్తా పావేయ్యకా భిక్ఖూ సావత్థిం ఆగచ్ఛన్తా భగవన్తం దస్సనాయ ఉపకట్ఠాయ వస్సూపనాయికాయ నాసక్ఖిమ్హా సావత్థియం వస్సూపనాయికం సమ్భావేతుం, అన్తరామగ్గే సాకేతే వస్సం ఉపగచ్ఛిమ్హా. తే మయం, భన్తే, ఉక్కణ్ఠితరూపా వస్సం వసిమ్హా – ‘ఆసన్నేవ నో భగవా విహరతి ఇతో ఛసు యోజనేసు, న చ మయం లభామ భగవన్తం దస్సనాయా’తి. అథ ఖో మయం, భన్తే, వస్సంవుట్ఠా, తేమాసచ్చయేన కతాయ పవారణాయ, దేవే వస్సన్తే, ఉదకసఙ్గహే ఉదకచిక్ఖల్లే ఓకపుణ్ణేహి చీవరేహి కిలన్తరూపా అద్ధానం ఆగతాతి. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, వస్సంవుట్ఠానం భిక్ఖూనం కథినం [కఠినం (సీ. స్యా.)] అత్థరితుం. అత్థతకథినానం వో, భిక్ఖవే, పఞ్చ కప్పిస్సన్తి – అనామన్తచారో, అసమాదానచారో, గణభోజనం, యావదత్థచీవరం, యో చ తత్థ చీవరుప్పాదో సో నేసం భవిస్సతీతి. అత్థతకథినానం వో, భిక్ఖవే, ఇమాని పఞ్చ కప్పిస్సన్తి. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, కథినం అత్థరితబ్బం. బ్యత్తేన భిక్ఖునా పటిబలేన సఙ్ఘో ఞాపేతబ్బో –

౩౦౭. ‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇదం సఙ్ఘస్స కథినదుస్సం ఉప్పన్నం. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో ఇమం కథినదుస్సం ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో దదేయ్య కథినం అత్థరితుం. ఏసా ఞత్తి.

‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇదం సఙ్ఘస్స కథినదుస్సం ఉప్పన్నం. సఙ్ఘో ఇమం కథినదుస్సం ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో దేతి కథినం అత్థరితుం. యస్సాయస్మతో ఖమతి ఇమస్స కథినదుస్సస్స ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో దానం కథినం అత్థరితుం, సో తుణ్హస్స; యస్స నక్ఖమతి, సో భాసేయ్య.

‘‘దిన్నం ఇదం సఙ్ఘేన కథినదుస్సం ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో కథినం అత్థరితుం. ఖమతి సఙ్ఘస్స, తస్మా తుణ్హీ, ఏవమేతం ధారయామీ’’తి.

౩౦౮. ‘‘ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, అత్థతం హోతి కథినం, ఏవం అనత్థతం. కథఞ్చ పన, భిక్ఖవే, అనత్థతం హోతి కథినం? న ఉల్లిఖితమత్తేన అత్థతం హోతి కథినం, న ధోవనమత్తేన అత్థతం హోతి కథినం, న చీవరవిచారణమత్తేన [న గణ్టుసకరణమత్తేన (క.)] అత్థతం హోతి కథినం, న ఛేదనమత్తేన అత్థతం హోతి కథినం, న బన్ధనమత్తేన అత్థతం హోతి కథినం, న ఓవట్టియకరణమత్తేన [న ఓవట్టేయ్యకరణమత్తేన (సీ. స్యా.), న ఓవదేయ్యకరణమత్తేన (క.)] అత్థతం హోతి కథినం, న కణ్డుసకరణమత్తేన అత్థతం హోతి కథినం, న దళ్హీకమ్మకరణమత్తేన అత్థతం హోతి కథినం, న అనువాతకరణమత్తేన అత్థతం హోతి కథినం, న పరిభణ్డకరణమత్తేన అత్థతం హోతి కథినం, న ఓవద్ధేయ్యకరణమత్తేన అత్థతం హోతి కథినం, న కమ్బలమద్దనమత్తేన అత్థతం హోతి కథినం, న నిమిత్తకతేన అత్థతం హోతి కథినం, న పరికథాకతేన అత్థతం హోతి కథినం, న కుక్కుకతేన అత్థతం హోతి కథినం, న సన్నిధికతేన అత్థతం హోతి కథినం, న నిస్సగ్గియేన అత్థతం హోతి కథినం, న అకప్పకతేన అత్థతం హోతి కథినం, న అఞ్ఞత్ర సఙ్ఘాటియా అత్థతం హోతి కథినం, న అఞ్ఞత్ర ఉత్తరాసఙ్గేన అత్థతం హోతి కథినం, న అఞ్ఞత్ర అన్తరవాసకేన అత్థతం హోతి కథినం, న అఞ్ఞత్ర పఞ్చకేన వా అతిరేకపఞ్చకేన వా తదహేవ సఞ్ఛిన్నేన సమణ్డలీకతేన అత్థతం హోతి కథినం, న అఞ్ఞత్ర పుగ్గలస్స అత్థారా అత్థతం హోతి కథినం; సమ్మా చేవ అత్థతం హోతి కథినం, తఞ్చే నిస్సీమట్ఠో అనుమోదతి, ఏవమ్పి అనత్థతం హోతి కథినం. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, అనత్థతం హోతి కథినం.

౩౦౯. ‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, అత్థతం హోతి కథినం? అహతేన అత్థతం హోతి కథినం, అహతకప్పేన అత్థతం హోతి కథినం, పిలోతికాయ అత్థతం హోతి కథినం, పంసుకూలేన అత్థతం హోతి కథినం, పాపణికేన అత్థతం హోతి కథినం, అనిమిత్తకతేన అత్థతం హోతి కథినం, అపరికథాకతేన అత్థతం హోతి కథినం, అకుక్కుకతేన అత్థతం హోతి కథినం, అసన్నిధికతేన అత్థతం హోతి కథినం, అనిస్సగ్గియేన అత్థతం హోతి కథినం, కప్పకతేన అత్థతం హోతి కథినం, సఙ్ఘాటియా అత్థతం హోతి కథినం, ఉత్తరాసఙ్గేన అత్థతం హోతి కథినం, అన్తరవాసకేన అత్థతం హోతి కథినం, పఞ్చకేన వా అతిరేకపఞ్చకేన వా తదహేవ సఞ్ఛిన్నేన సమణ్డలీకతేన అత్థతం హోతి కథినం, పుగ్గలస్స అత్థారా అత్థతం హోతి కథినం; సమ్మా చే అత్థతం హోతి కథినం, తఞ్చే సీమట్ఠో అనుమోదతి, ఏవమ్పి అత్థతం హోతి కథినం. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, అత్థతం హోతి కథినం.

౩౧౦. ‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, ఉబ్భతం హోతి కథినం? అట్ఠిమా, భిక్ఖవే, మాతికా కథినస్స ఉబ్భారాయ – పక్కమనన్తికా, నిట్ఠానన్తికా, సన్నిట్ఠానన్తికా, నాసనన్తికా, సవనన్తికా, ఆసావచ్ఛేదికా, సీమాతిక్కన్తికా, సహుబ్భారా’’తి [సఉబ్భారాతి (క.)].

కథినానుజాననా నిట్ఠితా.