౧౨౦. అఫాసుకవిహారో

౨౦౯. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన సమ్బహులా సన్దిట్ఠా సమ్భత్తా భిక్ఖూ కోసలేసు జనపదే అఞ్ఞతరస్మిం ఆవాసే వస్సం ఉపగచ్ఛింసు. అథ ఖో తేసం భిక్ఖూనం ఏతదహోసి – ‘‘కేన ను ఖో మయం ఉపాయేన సమగ్గా సమ్మోదమానా అవివదమానా ఫాసుకం వస్సం వసేయ్యామ, న చ పిణ్డకేన కిలమేయ్యామా’’తి. అథ ఖో తేసం భిక్ఖూనం ఏతదహోసి – ‘‘సచే ఖో మయం అఞ్ఞమఞ్ఞం నేవ ఆలపేయ్యామ న సల్లపేయ్యామ – యో పఠమం గామతో పిణ్డాయ పటిక్కమేయ్య సో ఆసనం పఞ్ఞపేయ్య, పాదోదకం పాదపీఠం పాదకథలికం ఉపనిక్ఖిపేయ్య, అవక్కారపాతిం ధోవిత్వా ఉపట్ఠాపేయ్య, పానీయం పరిభోజనీయం ఉపట్ఠాపేయ్య; యో పచ్ఛా గామతో పిణ్డాయ పటిక్కమేయ్య, సచస్స భుత్తావసేసో, సచే ఆకఙ్ఖేయ్య భుఞ్జేయ్య, నో చే ఆకఙ్ఖేయ్య అప్పహరితే వా ఛడ్డేయ్య, అప్పాణకే వా ఉదకే ఓపిలాపేయ్య; సో ఆసనం ఉద్ధరేయ్య, పాదోదకం పాదపీఠం పాదకథలికం పటిసామేయ్య, అవక్కారపాతిం ధోవిత్వా పటిసామేయ్య, పానీయం పరిభోజనీయం పటిసామేయ్య, భత్తగ్గం సమ్మజ్జేయ్య; యో పస్సేయ్య పానీయఘటం వా పరిభోజనీయఘటం వా వచ్చఘటం వా రిత్తం తుచ్ఛం సో ఉపట్ఠాపేయ్య; సచస్స హోతి అవిసయ్హం, హత్థవికారేన దుతియం ఆమన్తేత్వా హత్థవిలఙ్ఘకేన ఉపట్ఠాపేయ్య; న త్వేవ తప్పచ్చయా వాచం భిన్దేయ్య – ఏవం ఖో మయం సమగ్గా సమ్మోదమానా అవివదమానా ఫాసుకం వస్సం వసేయ్యామ, న చ పిణ్డకేన కిలమేయ్యామా’’తి. అథ ఖో తే భిక్ఖూ అఞ్ఞమఞ్ఞం నేవ ఆలపింసు, న సల్లపింసు. యో పఠమం గామతో పిణ్డాయ పటిక్కమతి, సో ఆసనం పఞ్ఞపేతి, పాదోదకం పాదపీఠం పాదకథలికం ఉపనిక్ఖిపతి, అవక్కారపాతిం ధోవిత్వా ఉపట్ఠాపేతి, పానీయం పరిభోజనీయం ఉపట్ఠాపేతి. యో పచ్ఛా గామతో పిణ్డాయ పటిక్కమతి, సచే హోతి భుత్తావసేసో, సచే ఆకఙ్ఖతి భుఞ్జతి, నో చే ఆకఙ్ఖతి అప్పహరితే వా ఛడ్డేతి, అప్పాణకే వా ఉదకే ఓపిలాపేతి; సో ఆసనం ఉద్ధరతి, పాదోదకం పాదపీఠం పాదకథలికం పటిసామేతి, అవక్కారపాతిం ధోవిత్వా పటిసామేతి, పానీయం పరిభోజనీయం పటిసామేతి, భత్తగ్గం సమ్మజ్జతి. యో పస్సతి పానీయఘటం వా పరిభోజనీయఘటం వా వచ్చఘటం వా రిత్తం తుచ్ఛం సో ఉపట్ఠాపేతి. సచస్స హోతి అవిసయ్హం, హత్థవికారేన దుతియం ఆమన్తేత్వా హత్థవిలఙ్ఘకేన ఉపట్ఠాపేతి, న త్వేవ తప్పచ్చయా వాచం భిన్దతి.

ఆచిణ్ణం ఖో పనేతం వస్సంవుట్ఠానం భిక్ఖూనం భగవన్తం దస్సనాయ ఉపసఙ్కమితుం. అథ ఖో తే భిక్ఖూ వస్సంవుట్ఠా తేమాసచ్చయేన సేనాసనం సంసామేత్వా పత్తచీవరమాదాయ యేన సావత్థి తేన పక్కమింసు. అనుపుబ్బేన యేన సావత్థి జేతవనం అనాథపిణ్డికస్స ఆరామో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు, ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఆచిణ్ణం ఖో పనేతం బుద్ధానం భగవన్తానం ఆగన్తుకేహి భిక్ఖూహి సద్ధిం పటిసమ్మోదితుం. అథ ఖో భగవా తే భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘కచ్చి, భిక్ఖవే, ఖమనీయం, కచ్చి యాపనీయం, కచ్చి సమగ్గా సమ్మోదమానా అవివదమానా ఫాసుకం వస్సం వసిత్థ, న చ పిణ్డకేన కిలమిత్థా’’తి? ‘‘ఖమనీయం భగవా, యాపనీయం భగవా. సమగ్గా చ మయం, భన్తే, సమ్మోదమానా అవివదమానా ఫాసుకం వస్సం వసిమ్హా, న చ పిణ్డకేన కిలమిమ్హా’’తి. జానన్తాపి తథాగతా పుచ్ఛన్తి, జానన్తాపి న పుచ్ఛన్తి. కాలం విదిత్వా పుచ్ఛన్తి, కాలం విదిత్వా న పుచ్ఛన్తి. అత్థసంహితం తథాగతా పుచ్ఛన్తి, నో అనత్థసంహితం. అనత్థసంహితే సేతుఘాతో తథాగతానం. ద్వీహాకారేహి బుద్ధా భగవన్తో భిక్ఖూ పటిపుచ్ఛన్తి – ధమ్మం వా దేసేస్సామ, సావకానం వా సిక్ఖాపదం పఞ్ఞపేస్సామాతి. అథ ఖో భగవా తే భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘యథాకథం పన తుమ్హే, భిక్ఖవే, సమగ్గా సమ్మోదమానా అవివదమానా ఫాసుకం వస్సం వసిత్థ, న చ పిణ్డకేన కిలమిత్థా’’తి.

ఇధ మయం, భన్తే, సమ్బహులా సన్దిట్ఠా సమ్భత్తా భిక్ఖూ కోసలేసు జనపదే అఞ్ఞతరస్మిం ఆవాసే వస్సం ఉపగచ్ఛిమ్హా. తేసం నో, భన్తే, అమ్హాకం ఏతదహోసి – ‘‘కేన ను ఖో మయం ఉపాయేన సమగ్గా సమ్మోదమానా అవివదమానా ఫాసుకం వస్సం వసేయ్యామ, న చ పిణ్డకేన కిలమేయ్యామా’’తి. తేసం నో, భన్తే, అమ్హాకం ఏతదహోసి – ‘‘సచే ఖో మయం అఞ్ఞమఞ్ఞం నేవ ఆలపేయ్యామ న సల్లపేయ్యామ – యో పఠమం గామతో పిణ్డాయ పటిక్కమేయ్య సో ఆసనం పఞ్ఞపేయ్య, పాదోదకం పాదపీఠం పాదకథలికం ఉపనిక్ఖిపేయ్య, అవక్కారపాతిం ధోవిత్వా ఉపట్ఠాపేయ్య, పానీయం పరిభోజనీయం ఉపట్ఠాపేయ్య; యో పచ్ఛా గామతో పిణ్డాయ పటిక్కమేయ్య, సచస్స భుత్తావసేసో, సచే ఆకఙ్ఖేయ్య భుఞ్జేయ్య, నో చే ఆకఙ్ఖేయ్య అప్పహరితే వా ఛడ్డేయ్య, అప్పాణకే వా ఉదకే ఓపిలాపేయ్య; సో ఆసనం ఉద్ధరేయ్య, పాదోదకం పాదపీఠం పాదకథలికం పటిసామేయ్య, అవక్కారపాతిం ధోవిత్వా పటిసామేయ్య, పానీయం పరిభోజనీయం పటిసామేయ్య, భత్తగ్గం సమ్మజ్జేయ్య; యో పస్సేయ్య పానీయఘటం వా పరిభోజనీయఘటం వా వచ్చఘటం వా రిత్తం తుచ్ఛం సో ఉపట్ఠాపేయ్య; సచస్స హోతి అవిసయ్హం, హత్థవికారేన దుతియం ఆమన్తేత్వా హత్థవిలఙ్ఘకేన ఉపట్ఠాపేయ్య; న త్వేవ తప్పచ్చయా వాచం భిన్దేయ్య – ఏవం ఖో మయం సమగ్గా సమ్మోదమానా అవివదమానా ఫాసుకం వస్సం వసేయ్యామ, న చ పిణ్డకేన కిలమేయ్యామా’’తి. అథ ఖో మయం, భన్తే, అఞ్ఞమఞ్ఞం నేవ ఆలపిమ్హా న సల్లవిమ్హా. యో పఠమం గామతో పిణ్డాయ పటిక్కమతి సో ఆసనం పఞ్ఞపేతి, పాదోదకం పాదపీఠం పాదకథలికం ఉపనిక్ఖిపతి, అవక్కారపాతిం ధోవిత్వా ఉపట్ఠాపేతి, పానీయం పరిభోజనీయం ఉపట్ఠాపేతి. యో పచ్ఛా గామతో పిణ్డాయ పటిక్కమతి, సచే హోతి భుత్తావసేసో, సచే ఆకఙ్ఖతి భుఞ్జతి, నో చే ఆకఙ్ఖతి అప్పహరితే వా ఛడ్డేతి, అప్పాణకే వా ఉదకే ఓపిలాపేతి, సో ఆసనం ఉద్ధరతి, పాదోదకం పాదపీఠం పాదకథలికం పటిసామేతి, అవక్కారపాతిం ధోవిత్వా పటిసామేతి, పానీయం పరిభోజనీయం పటిసామేతి, భత్తగ్గం సమ్మజ్జతి. యో పస్సతి పానీయఘటం వా పరిభోజనీయఘటం వా వచ్చఘటం వా రిత్తం తుచ్ఛం సో ఉపట్ఠాపేతి. సచస్స హోతి అవిసయ్హం, హత్థవికారేన దుతియం ఆమన్తేత్వా హత్థవిలఙ్ఘకేన ఉపట్ఠాపేతి, న త్వేవ తప్పచ్చయా వాచం భిన్దతి. ఏవం ఖో మయం, భన్తే, సమగ్గా సమ్మోదమానా అవివదమానా ఫాసుకం వస్సం వసిమ్హా, న చ పిణ్డకేన కిలమిమ్హాతి.

అథ ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అఫాసుఞ్ఞేవ [అఫాసుకఞ్ఞేవ (సీ.)] కిరమే [కిరిమే (క.)], భిక్ఖవే, మోఘపురిసా వుట్ఠా [వుత్థా (క.)] సమానా ఫాసుమ్హా [ఫాసుకమ్హా (సీ.)] వుట్ఠాతి పటిజానన్తి. పసుసంవాసఞ్ఞేవ కిరమే, భిక్ఖవే, మోఘపురిసా వుట్ఠా సమానా ఫాసుమ్హా వుట్ఠాతి పటిజానన్తి. ఏళకసంవాసఞ్ఞేవ కిరమే, భిక్ఖవే, మోఘపురిసా వుట్ఠా సమానా ఫాసుమ్హా వుట్ఠాతి పటిజానన్తి. సపత్తసంవాసఞ్ఞేవ కిరమే, భిక్ఖవే, మోఘపురిసా వుట్ఠా సమానా ఫాసుమ్హా వుట్ఠాతి పటిజానన్తి. కథఞ్హి నామిమే, భిక్ఖవే, మోఘపురిసా మూగబ్బతం తిత్థియసమాదానం సమాదియిస్స’’న్తి. నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… విగరహిత్వా ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – న, భిక్ఖవే, మూగబ్బతం తిత్థియసమాదానం సమాదియితబ్బం. యో సమాదియేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుజానామి, భిక్ఖవే, వస్సంవుట్ఠానం భిక్ఖూనం తీహి ఠానేహి పవారేతుం – దిట్ఠేన వా సుతేన వా పరిసఙ్కాయ వా. సా వో భవిస్సతి అఞ్ఞమఞ్ఞానులోమతా ఆపత్తివుట్ఠానతా వినయపురేక్ఖారతా. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, పవారేతబ్బం. బ్యత్తేన భిక్ఖునా పటిబలేన సఙ్ఘో ఞాపేతబ్బో –

౨౧౦. ‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. అజ్జ పవారణా. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో పవారేయ్యా’’తి.

థేరేన భిక్ఖునా ఏకంసం ఉత్తరాసఙ్గం కరిత్వా ఉక్కుటికం నిసీదిత్వా అఞ్జలిం పగ్గహేత్వా ఏవమస్స వచనీయో – ‘‘సఙ్ఘం, ఆవుసో, పవారేమి దిట్ఠేన వా సుతేన వా పరిసఙ్కాయ వా. వదన్తు మం ఆయస్మన్తో అనుకమ్పం ఉపాదాయ. పస్సన్తో పటికరిస్సామి. దుతియమ్పి, ఆవుసో, సఙ్ఘం పవారేమి దిట్ఠేన వా సుతేన వా పరిసఙ్కాయ వా. వదన్తు మం ఆయస్మన్తో అనుకమ్పం ఉపాదాయ. పస్సన్తో పటికరిస్సామి. తతియమ్పి, ఆవుసో, సఙ్ఘం పవారేమి దిట్ఠేన వా సుతేన వా పరిసఙ్కాయ వా. వదన్తు మం ఆయస్మన్తో అనుకమ్పం ఉపాదాయ. పస్సన్తో పటికరిస్సామీ’’తి.

నవకేన భిక్ఖునా ఏకంసం ఉత్తరాసఙ్గం కరిత్వా ఉక్కుటికం నిసీదిత్వా అఞ్జలిం పగ్గహేత్వా ఏవమస్స వచనీయో – ‘‘సఙ్ఘం, భన్తే, పవారేమి దిట్ఠేన వా సుతేన వా పరిసఙ్కాయ వా. వదన్తు మం ఆయస్మన్తో అనుకమ్పం ఉపాదాయ. పస్సన్తో పటికరిస్సామి. దుతియమ్పి, భన్తే, సఙ్ఘం…పే… తతియమ్పి, భన్తే, సఙ్ఘం పవారేమి దిట్ఠేన వా సుతేన వా పరిసఙ్కాయ వా. వదన్తు మం ఆయస్మన్తో అనుకమ్పం ఉపాదాయ. పస్సన్తో పటికరిస్సామీ’’తి.

౨౧౧. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ థేరేసు భిక్ఖూసు ఉక్కుటికం నిసిన్నేసు పవారయమానేసు ఆసనేసు అచ్ఛన్తి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ థేరేసు భిక్ఖూసు ఉక్కుటికం నిసిన్నేసు పవారయమానేసు ఆసనేసు అచ్ఛిస్సన్తీ’’తి. అథ ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… ‘‘సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ థేరేసు భిక్ఖూసు ఉక్కుటికం నిసిన్నేసు పవారయమానేసు ఆసనేసు అచ్ఛన్తీ’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… ‘‘కథఞ్హి నామ తే, భిక్ఖవే, మోఘపురిసా థేరేసు భిక్ఖూసు ఉక్కుటికం నిసిన్నేసు పవారయమానేసు ఆసనేసు అచ్ఛిస్స’’న్తి. నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ, పసన్నానం వా భియ్యోభావాయ…పే… విగరహిత్వా ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘న, భిక్ఖవే, థేరేసు భిక్ఖూసు ఉక్కుటికం నిసిన్నేసు పవారయమానేసు ఆసనేసు అచ్ఛితబ్బం. యో అచ్ఛేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుజానామి, భిక్ఖవే, సబ్బేహేవ ఉక్కుటికం నిసిన్నేహి పవారేతు’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో థేరో జరాదుబ్బలో యావ సబ్బే పవారేన్తీతి [యావ సబ్బే పవారేన్తి (స్యా.)] ఉక్కుటికం నిసిన్నో ఆగమయమానో ముచ్ఛితో పపతి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అనుజానామి, భిక్ఖవే, తదమన్తరా ఉక్కుటికం నిసీదితుం యావ పవారేతి, పవారేత్వా ఆసనే నిసీదితున్తి.

అఫాసుకవిహారో నిట్ఠితో.