౪౧. రాహులవత్థు
౧౦౫. అథ ఖో భగవా రాజగహే యథాభిరన్తం విహరిత్వా యేన కపిలవత్థు తేన చారికం పక్కామి. అనుపుబ్బేన చారికం చరమానో యేన కపిలవత్థు తదవసరి. తత్ర సుదం భగవా సక్కేసు విహరతి కపిలవత్థుస్మిం నిగ్రోధారామే. అథ ఖో భగవా పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ యేన సుద్ధోదనస్స సక్కస్స నివేసనం తేనుపసఙ్కమి, ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. అథ ఖో రాహులమాతా దేవీ రాహులం కుమారం ఏతదవోచ – ‘‘ఏసో తే, రాహుల, పితా. గచ్ఛస్సు [గచ్ఛస్స (స్యా.)], దాయజ్జం యాచాహీ’’తి. అథ ఖో రాహులో కుమారో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి, ఉపసఙ్కమిత్వా భగవతో పురతో, అట్ఠాసి – ‘‘సుఖా తే, సమణ, ఛాయా’’తి. అథ ఖో భగవా ఉట్ఠాయాసనా పక్కామి. అథ ఖో రాహులో కుమారో భగవన్తం పిట్ఠితో పిట్ఠితో అనుబన్ధి – ‘‘దాయజ్జం మే, సమణ, దేహి; దాయజ్జం మే, సమణ, దేహీ’’తి. అథ ఖో భగవా ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం ఆమన్తేసి – ‘‘తేన హి త్వం, సారిపుత్త, రాహులం కుమారం పబ్బాజేహీ’’తి. ‘‘కథాహం, భన్తే, రాహులం కుమారం పబ్బాజేమీ’’తి? అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, తీహి సరణగమనేహి సామణేరపబ్బజ్జం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, పబ్బాజేతబ్బో – పఠమం కేసమస్సుం ఓహారాపేత్వా కాసాయాని వత్థాని అచ్ఛాదాపేత్వా ఏకంసం ఉత్తరాసఙ్గం కారాపేత్వా భిక్ఖూనం పాదే వన్దాపేత్వా ఉక్కుటికం నిసీదాపేత్వా అఞ్జలిం పగ్గణ్హాపేత్వా ఏవం వదేహీతి వత్తబ్బో – బుద్ధం సరణం గచ్ఛామి, ధమ్మం సరణం గచ్ఛామి, సఙ్ఘం సరణం గచ్ఛామి; దుతియమ్పి బుద్ధం సరణం గచ్ఛామి, దుతియమ్పి ధమ్మం సరణం గచ్ఛామి, దుతియమ్పి సఙ్ఘం సరణం గచ్ఛామి; తతియమ్పి బుద్ధం సరణం గచ్ఛామి, తతియమ్పి ధమ్మం సరణం గచ్ఛామి, తతియమ్పి సఙ్ఘం సరణం గచ్ఛామీతి. అనుజానామి, భిక్ఖవే, ఇమేహి తీహి సరణగమనేహి సామణేరపబ్బజ్జ’’న్తి. అథ ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో రాహులం కుమారం పబ్బాజేసి.
అథ ఖో సుద్ధోదనో సక్కో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి, ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో సుద్ధోదనో సక్కో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘ఏకాహం, భన్తే, భగవన్తం వరం యాచామీ’’తి. ‘‘అతిక్కన్తవరా ఖో, గోతమ, తథాగతా’’తి. ‘‘యఞ్చ, భన్తే, కప్పతి, యఞ్చ అనవజ్జ’’న్తి. ‘‘వదేహి, గోతమా’’తి. ‘‘భగవతి మే, భన్తే, పబ్బజితే అనప్పకం దుక్ఖం అహోసి, తథా నన్దే, అధిమత్తం రాహులే. పుత్తపేమం, భన్తే, ఛవిం ఛిన్దతి, ఛవిం ఛేత్వా చమ్మం ఛిన్దతి, చమ్మం ఛేత్వా మంసం ఛిన్దతి, మంసం ఛేత్వా న్హారుం ఛిన్దతి, న్హారుం ఛేత్వా అట్ఠిం ఛిన్దతి, అట్ఠిం ఛేత్వా అట్ఠిమిఞ్జం ఆహచ్చ తిట్ఠతి. సాధు, భన్తే, అయ్యా అననుఞ్ఞాతం మాతాపితూహి పుత్తం న పబ్బాజేయ్యు’’న్తి. అథ ఖో భగవా సుద్ధోదనం సక్కం ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేసి సమాదపేసి సముత్తేజేసి సమ్పహంసేసి. అథ ఖో సుద్ధోదనో సక్కో భగవతా ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సితో సమాదపితో సముత్తేజితో సమ్పహంసితో ఉట్ఠాయాసనా భగవన్తం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా పక్కామి. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘న, భిక్ఖవే, అననుఞ్ఞాతో మాతాపితూహి పుత్తో పబ్బాజేతబ్బో. యో పబ్బాజేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.
అథ ఖో భగవా కపిలవత్థుస్మిం యథాభిరన్తం విహరిత్వా యేన సావత్థి తేన చారికం పక్కామి. అనుపుబ్బేన చారికం చరమానో యేన సావత్థి తదవసరి. తత్ర సుదం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స ఉపట్ఠాకకులం ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స సన్తికే దారకం పాహేసి – ‘‘ఇమం దారకం థేరో పబ్బాజేతూ’’తి. అథ ఖో ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స ఏతదహోసి – ‘‘భగవతా పఞ్ఞత్తం ‘న ఏకేన ద్వే సామణేరా ఉపట్ఠాపేతబ్బా’తి. అయఞ్చ మే రాహులో సామణేరో. కథం ను ఖో మయా పటిపజ్జితబ్బ’’న్తి? భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసి. అనుజానామి, భిక్ఖవే, బ్యత్తేన భిక్ఖునా పటిబలేన ఏకేన ద్వే సామణేరే ఉపట్ఠాపేతుం, యావతకే వా పన ఉస్సహతి ఓవదితుం అనుసాసితుం తావతకే ఉపట్ఠాపేతున్తి.
రాహులవత్థు నిట్ఠితం.