చూళవగ్గో

పారివాసికక్ఖన్ధకకథా

౨౭౪౮. తజ్జనీయం నియస్సఞ్చ, పబ్బాజం పటిసారణం;

తివిధుక్ఖేపనఞ్చాతి, సత్త కమ్మాని దీపయే.

౨౭౪౯. తేచత్తాలీస వత్తాని, ఖన్ధకే కమ్మసఞ్ఞితే;

నవాధికాని తింసేవ, ఖన్ధకే తదనన్తరే.

౨౭౫౦. ఏవం సబ్బాని వత్తాని, ద్వాసీతేవ మహేసినా;

హోన్తి ఖన్ధకవత్తాని, గహితాగహణేన తు.

౨౭౫౧. పారివాసఞ్చ వత్తఞ్చ, సమాదిన్నస్స భిక్ఖునో;

రత్తిచ్ఛేదో కథం వుత్తో, వత్తభేదో కథం భవే?

౨౭౫౨. సహవాసో వినావాసో, అనారోచనమేవ చ;

పారివాసికభిక్ఖుస్స, రత్తిచ్ఛేదో చ దుక్కటం.

౨౭౫౩. ఏకచ్ఛన్నే పనావాసే, పకతత్తేన భిక్ఖునా;

నివాసో దకపాతేన, ఉక్ఖిత్తస్స నివారితో.

౨౭౫౪. పారివాసికభిక్ఖుస్స, అన్తోయేవ న లబ్భతి;

ఇచ్చేవం పన నిద్దిట్ఠం, మహాపచ్చరియం పన.

౨౭౫౫. ‘‘అవిసేసేన నిద్దిట్ఠం, మహాఅట్ఠకథాదిసు;

ఉభిన్నం దకపాతేన, నివాసో వారితో’’తి హి.

౨౭౫౬. అభిక్ఖుకే పనావాసే, అనావాసేపి కత్థచి;

విప్పవాసం వసన్తస్స, రత్తిచ్ఛేదో చ దుక్కటం.

౨౭౫౭. పారివాసికభిక్ఖుస్స, భిక్ఖుం దిస్వాన తఙ్ఖణే;

నారోచేన్తస్స చేతస్స, రత్తిచ్ఛేదో చ దుక్కటం.

౨౭౫౮. పఞ్చేవ చ యథావుడ్ఢం, లభతే పారివాసికో;

కాతుం తత్థేవ చ ఠత్వా, ఉపోసథపవారణం.

౨౭౫౯. వస్ససాటిం యథావుడ్ఢం, దేన్తి చే సఙ్ఘదాయకా;

ఓణోజనం తథా భత్తం, లభతే పఞ్చిమే పన.

పారివాసికక్ఖన్ధకకథా.

సమథక్ఖన్ధకకథా

౨౭౬౦. వివాదాధారతా చాను-వాదాధికరణమ్పి చ;

ఆపత్తాధారతా చేవ, కిచ్చాధికరణమ్పి చ.

౨౭౬౧. ఏతాని పన చత్తారి, వుత్తాని చ మహేసినా;

భేదకారకవత్థూని, వివాదో తత్థ నిస్సితో.

౨౭౬౨. విపత్తియో చతస్సోవ, అనువాదో ఉపాగతో;

ఆపత్తాధారతా నామ, సత్త ఆపత్తియో మతా.

౨౭౬౩. సఙ్ఘకిచ్చాని నిస్సాయ, కిచ్చాధికరణం సియా;

ఏతేసం తు చతున్నమ్పి, సమత్తా సమథా మతా.

౨౭౬౪. సమ్ముఖా సతి చామూళ్హో, పటిఞ్ఞావినయోపి చ;

తస్సపాపియసీ చేవ, తథా యేభుయ్యసీపి చ.

౨౭౬౫. తిణవత్థారకో చేవ, సత్తమో వినయో మతో;

సత్తిమే సమథా వుత్తా, బుద్ధేనాదిచ్చబన్ధునా.

౨౭౬౬. వివాదో సమ్మతి ద్వీహి, అనువాదో చతూహి చ;

ఆపత్తి పన తీహేవ, కిచ్చమేకేన సమ్మతి.

౨౭౬౭. ఛట్ఠేన పఠమేనాపి, వివాదో ఏత్థ సమ్మతి;

సమ్ముఖావినయాదీహి, అనుపుబ్బేన తీహిపి.

౨౭౬౮. తథేవ పఞ్చమేనాపి, అనువాదో హి సమ్మతి;

సమ్ముఖేన పటిఞ్ఞాయ, తిణవత్థారకేన చ.

౨౭౬౯. ఆపత్తూపసమం యాతి, తీహేవ సమథేహి సా;

సమ్ముఖావినయేనేవ, కిచ్చమేకేన సమ్మతి.

౨౭౭౦. యేభుయ్యసికకమ్మే తు, సలాకం గాహయే బుధో;

గూళ్హేన వివటేనాపి, కణ్ణజప్పేన వా పన.

౨౭౭౧. అలజ్జుస్సదే గూళ్హేన, వివటేనేవ లజ్జిసు;

బాలేసు కణ్ణజప్పేన, సలాకం గాహయే బుధో.

౨౭౭౨. లజ్జీ అలజ్జీ బాలోతి, కేన సక్కా విజానితుం?

సకేన కమ్మునాయేవ, తేన సక్కా విజానితుం.

౨౭౭౩. ఆపజ్జతి చ సఞ్చిచ్చ, ఆపత్తిం పరిగూహతి;

ఛన్దాదిఅగతిం యాతి, అలజ్జీ ఏదిసో సియా.

౨౭౭౪. నాపజ్జతి చ సఞ్చిచ్చ, ఆపత్తిం న చ గూహతి;

న గచ్ఛతిగతిఞ్చాపి, ఏదిసో లజ్జి పుగ్గలో.

౨౭౭౫. దుచ్చిన్తితో చ దుబ్భాసీ, తథా దుక్కటకారికో;

ఏదిసో పన ‘‘బాలో’’తి, లక్ఖణేనేవ ఞాయతి.

౨౭౭౬. తిధా సలాకగాహేన, బహుకా ధమ్మవాదినో;

యేభుయ్యసికకమ్మేన, కత్తబ్బన్తి జినోబ్రవి.

౨౭౭౭. అలజ్జీ సానువాదో చ, అసుచీ కమ్మతో చ యో;

తస్సపాపియసీకమ్మ-యోగ్గో సో హోతి పుగ్గలో.

౨౭౭౮. భణ్డనే కలహే జాతే, వివాదస్మిం అనప్పకే;

బహుఅస్సామణే చిణ్ణే, అనగ్గేపి చ భస్సకే.

౨౭౭౯. మూలమూలం గవేసన్తం, హోతి వాళఞ్చ కక్ఖళం;

తిణవత్థారకేనేవ, కాతబ్బన్తి పకాసితం.

౨౭౮౦. యథా చ తిణపణ్ణేన, ఛన్నం గూథఞ్చ ముత్తకం;

న చ వాయతి దుగ్గన్ధం, వూపసమ్మతి తఙ్ఖణే.

౨౭౮౧. ఠపేత్వా థుల్లవజ్జఞ్చ, గిహీహి పటిసంయుతం;

దిట్ఠావికమ్మికఞ్చేవ, యో చ తత్థ న హోతి తం.

౨౭౮౨. సేసాయాపత్తియా యావ, ఉపసమ్పదమాళతో;

సుద్ధో హోతి నిరాపత్తి, తిణవత్థారకే తథా.

సమథక్ఖన్ధకకథా.

ఖుద్దకవత్థుక్ఖన్ధకకథా

౨౭౮౩. రుక్ఖే వా పన కుట్టేవా, అట్టానే థమ్భకేసు వా;

న్హాయమానో సకం కాయం, ఉగ్ఘంసేయ్యస్స దుక్కటం.

౨౭౮౪. కాయం గన్ధబ్బహత్థేన, కురువిన్దకసుత్తియా;

మల్లకేన న ఘంసేయ్య, నాఞ్ఞమఞ్ఞఞ్చ కాయతో.

౨౭౮౫. అకతం మల్లకం నామ, గిలానస్సేవ వట్టతి;

కతం తం మల్లకం నామ, సబ్బేసమ్పి న వట్టతి.

౨౭౮౬. కపాలిట్ఠకఖణ్డాని, సబ్బస్స పుథుపాణికం;

గిలానస్సాగిలానస్స, వత్థవట్టి చ వట్టతి.

౨౭౮౭. వుత్తా ఫేణకపాసాణ-కథలా పాదఘంసనే;

వట్టం వా చతురస్సం వా, కతకం న చ వట్టతి.

౨౭౮౮. యం కిఞ్చిపి అలఙ్కారం, ధారేన్తస్సపి దుక్కటం;

హోతి అన్తమసో తాల-పణ్ణమత్తమ్పి భిక్ఖునో.

౨౭౮౯. ఓసణ్హేయ్య సకే కేసే, యో హత్థఫణకేన వా;

ఫణకేనపి కోచ్ఛేన, దుక్కటం తస్స నిద్దిసే.

౨౭౯౦. సిత్థతేలోదతేలేహి, మణ్డనత్థం న వట్టతి;

అనులోమనిపాతత్థం, ఉద్ధంలోమేన భిక్ఖునా.

౨౭౯౧. హత్థం తేలేన తేమేత్వా, పుఞ్ఛితబ్బా సిరోరుహా;

వట్టతుణ్హాభితత్తస్స, అల్లహత్థేన పుఞ్ఛితుం.

౨౭౯౨. ఆదాసే ఉదపత్తే వా, యత్థ కత్థచి అత్తనో;

ముఖబిమ్బం వినా హేతుం, ఓలోకేన్తస్స దుక్కటం.

౨౭౯౩. ‘‘సఞ్ఛవిం తు ముఖం, నో’’తి, దట్ఠుమాబాధపచ్చయా;

‘‘జిణ్ణో నో’’తాయుసఙ్ఖార-జాననత్థఞ్చ వట్టతి.

౨౭౯౪. నచ్చం వా పన గీతం వా, వాదితం వాపి భిక్ఖునో;

దట్ఠుం వా పన సోతుం వా, గచ్ఛతో హోతి దుక్కటం.

౨౭౯౫. దట్ఠుమన్తమసో మోర-నచ్చమ్పి చ న వట్టతి;

సోతుమన్తమసో దన్త-గీతమ్పి చ న వట్టతి.

౨౭౯౬. నచ్చన్తస్స సయం వాపి, నచ్చాపేన్తస్స దుక్కటం;

అనాపత్తన్తరారామే, ఠత్వా సుణాతి పస్సతి.

౨౭౯౭. ‘‘పస్సిస్సామీ’’తి నచ్చం వా, గీతం వా పన వాదితం;

విహారతో విహారం వా, గచ్ఛతో హోతి దుక్కటం.

౨౭౯౮. ఆపత్తన్తోవిహారేపి, ఉట్ఠహిత్వాన గచ్ఛతో;

ఠత్వా గీవం పసారేత్వా, పస్సతోపి చ వీథియం.

౨౭౯౯. కేసా దీఘా న ధారేయ్యా, యో ధారేయ్యస్స దుక్కటం;

ద్వఙ్గులం వా దుమాసం వా, తతో ఉద్ధం న వట్టతి.

౨౮౦౦. నఖే నాసికలోమాని, దీఘాని న తు ధారయే;

న చ వీసతిమట్ఠం వా, కాతుం వట్టతి భిక్ఖునో.

౨౮౦౧. కప్పాపేయ్య విసుం మస్సుం, దాఠికం వా ఠపేయ్య యో;

సంహరాపేయ్య వా లోమం, సమ్బాధే తస్స దుక్కటం.

౨౮౦౨. ఛిన్దతో దుక్కటం వుత్తం, కేసే కత్తరికాయ వా;

అగిలానస్స అఞ్ఞేన, ఛిన్దాపేన్తస్స వా తథా.

౨౮౦౩. ఛిన్దతో అత్తనో అఙ్గ-జాతం థుల్లచ్చయం సియా;

సేసఙ్గఛేదనే అత్త-వధే ఆపత్తి దుక్కటం.

౨౮౦౪. అహికీటాదిదట్ఠస్స, తాదిసాబాధపచ్చయా;

న దోసో ఛిన్దతో అఙ్గం, మోచేన్తస్స చ లోహితం.

౨౮౦౫. అపరిస్సావనో మగ్గం, సచే గచ్ఛతి దుక్కటం;

యాచమానస్స వా మగ్గే, తథేవాదదతోపి తం.

౨౮౦౬. న భుఞ్జే న పివే నగ్గో, న ఖాదే న చ సాయయే;

న దదే న చ గణ్హేయ్య, న గచ్ఛేయ్యపి అఞ్జసం.

౨౮౦౭. వన్దితబ్బం న నగ్గేన, వన్దాపేతబ్బమేవ వా;

పరికమ్మం న కాతబ్బం, న నగ్గేన చ కారయే.

౨౮౦౮. పరికమ్మే పటిచ్ఛాదీ, తిస్సో జన్తాఘరాదికా;

వుత్తా, వత్థపటిచ్ఛాదీ, సబ్బత్థ పన వట్టతి.

౨౮౦౯. యత్థ కత్థచి పేళాయం, భుఞ్జితుం న చ వట్టతి;

ఏకతో భుఞ్జతో హోతి, దుక్కటం ఏకభాజనే.

౨౮౧౦. ఏకపావురణా ఏక-త్థరణా వా నిపజ్జరే;

ఏకమఞ్చేపి వా తేసం, హోతి ఆపత్తి దుక్కటం.

౨౮౧౧. న నిసీదేయ్య సఙ్ఘాటి-పల్లత్థికముపాగతో;

కిఞ్చి కీళం న కీళేయ్య, పలితం న చ గాహయే.

౨౮౧౨. భముకాయ నలాటే వా, దాఠికాయపి ఉగ్గతం;

తాదిసం పలితం చఞ్ఞం, గాహాపేతుమ్పి వట్టతి.

౨౮౧౩. అగిలానో సచే భిక్ఖు, ఛత్తం ధారేయ్య దుక్కటం;

అత్తనో చీవరాదీనం, గుత్తత్థం పన వట్టతి.

౨౮౧౪. హత్థిసోణ్డం చతుక్కణ్ణం, వసనం మచ్ఛవాళకం;

వేల్లియం తాలవణ్టఞ్చ, నివాసేన్తస్స దుక్కటం.

౨౮౧౫. గహిపారుపనం వాపి, పారుపన్తస్స దుక్కటం;

నివాసనే పారుపనే, పరిమణ్డలతా మతా.

౨౮౧౬. లోకాయతం న వాచేయ్య, న చ తం పరియాపుణే;

న తిరచ్ఛానవిజ్జా వా, వాచేతబ్బావ భిక్ఖునా.

౨౮౧౭. న చ వట్టతి ధారేతుం, సబ్బా చామరిబీజనీ;

న చాలిమ్పేయ్య దాయం వా, న చ లఞ్జే ముఖమ్పి చ.

౨౮౧౮. న వహే ఉభతోకాజం, వట్టతన్తరకాజకం;

సీసక్ఖన్ధకటోలమ్బ-భారే దోసో న విజ్జతి.

౨౮౧౯. అట్ఠఙ్గులాదికం భిక్ఖు, పచ్ఛిమం చతురఙ్గులా;

ఖాదతో దన్తకట్ఠఞ్చ, హోతి ఆపత్తి దుక్కటం.