౧౦. గన్ధబ్బకాయసంయుత్తవణ్ణనా

౪౩౮-౫౪౯. మూలగన్ధాదిభేదం గన్ధం అవన్తి అపయుఞ్జన్తీతి గన్ధబ్బా, తేసం కాయో సమూహో గన్ధబ్బకాయో, గన్ధబ్బదేవనికాయో. చాతుమహారాజికేసు ఏకియావ తే దట్ఠబ్బా, తప్పరియాపన్నతాయ తత్థ వా నియుత్తాతి గన్ధబ్బకాయికా. తేసం తేసం రుక్ఖగచ్ఛలతానం మూలం పటిచ్చ పవత్తో గన్ధో మూలగన్ధో, తస్మిం మూలగన్ధే. అధివత్థాతి మూలగన్ధం అధిట్ఠాయ, అభిభుయ్య వా వసన్తా. ఏస నయో సేసేసుపి. తం నిస్సాయాతి తం మూలగన్ధం రుక్ఖం పచ్చయం కత్వా నిబ్బత్తా. న కేవలం తత్థ గన్ధో ఏవ, మూలమేవ వా తేసం పచ్చయోతి దస్సేన్తో ‘‘సో హీ’’తిఆదిమాహ. ఉపకప్పతీతి నివాసట్ఠానభావేన వినియుఞ్జతి. గన్ధగన్ధేతి గన్ధానం గన్ధసముదాయే. మూలాదిగన్ధానం గన్ధేతి మూలాదిగతఅవయవగన్ధానం గన్ధే, తిమూలాదిగతసముదాయభూతేతి అత్థో. పుబ్బే హి ‘‘మూలగన్ధే’’తిఆదినా రుక్ఖానం అవయవగన్ధో గహితో, ఇధ పన సబ్బసో గహితత్తా సముదాయగన్ధో వేదితబ్బో. తేనాహ ‘‘యస్స హి రుక్ఖస్సా’’తిఆది. సోతి సో సబ్బో మూలాదిగతో గన్ధో గన్ధసముదాయో ఇధ గన్ధగన్ధో నామ. తస్స గన్ధస్స గన్ధేతి తస్స సముదాయగన్ధస్స తథాభూతే గన్ధే. సరిక్ఖం సదిసం పటిదానం ఏతిస్సాతి సరిక్ఖదానం, పత్థనా. యథాధిప్పేతఫలాని సరిక్ఖదానత్తావ అధిప్పేతఫలం దేన్తు, అసరిక్ఖదానం కథన్తి? తమ్పి దేతియేవ పుఞ్ఞస్స సబ్బకామదదత్తాతి ఆహ ‘‘అసరిక్ఖదానమ్పీ’’తిఆది.

గన్ధబ్బకాయసంయుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.