౧౪. సిక్ఖాపదవిభఙ్గో
౧. అభిధమ్మభాజనీయవణ్ణనా
౭౦౩. పతిట్ఠానట్ఠేనాతి సమ్పయోగవసేన ఉపనిస్సయవసేన చ ఓకాసభావేన. పిట్ఠపూవఓదనకిణ్ణనానాసమ్భారే పక్ఖిపిత్వా మద్దిత్వా కతా సురా నామ. మధుకాదిపుప్ఫపనసాదిఫలఉచ్ఛుముద్దికాదినానాసమ్భారానం రసా చిరపరివాసితా మేరయం నామ, ఆసవోతి అత్థో.
౭౦౪. తంసమ్పయుత్తత్తాతి విరతిసమ్పయుత్తత్తా, విరతిచేతనాసమ్పయుత్తత్తా వా.
కమ్మపథా ఏవాతి అసబ్బసాధారణేసు ఝానాదికోట్ఠాసేసు కమ్మపథకోట్ఠాసికా ఏవాతి అత్థో. సురాపానమ్పి ‘‘సురాపానం, భిక్ఖవే, ఆసేవితం…పే… నిరయసంవత్తనిక’’న్తి (అ. ని. ౮.౪౦) విసుం కమ్మపథభావేన ఆగతన్తి వదన్తి. ఏవం సతి ఏకాదస కమ్మపథా సియుం, తస్మాస్స యథావుత్తేస్వేవ కమ్మపథేసు ఉపకారకత్తసభాగత్తవసేన అనుపవేసో దట్ఠబ్బో.
సత్తఇత్థిపురిసారమ్మణతా తథాగహితసఙ్ఖారారమ్మణతాయ దట్ఠబ్బా. ‘‘పఞ్చ సిక్ఖాపదా పరిత్తారమ్మణా’’తి హి వుత్తం. ‘‘సబ్బాపి హి ఏతా వీతిక్కమితబ్బవత్థుం ఆరమ్మణం కత్వా వేరచేతనాహి ఏవ విరమన్తీ’’తి (విభ. అట్ఠ. ౭౦౪) చ వక్ఖతీతి.
గోరూపసీలకో పకతిభద్దో. కాకణికమత్తస్స అత్థాయాతిఆది లోభవసేన ముసాకథనే వుత్తం. దోసవసేన ముసాకథనే చ నిట్ఠప్పత్తో సఙ్ఘభేదో గహితో. దోసవసేన పరస్స బ్యసనత్థాయ ముసాకథనే పన తస్స తస్స గుణవసేన అప్పసావజ్జమహాసావజ్జతా యోజేతబ్బా, మన్దాధిమత్తబ్యసనిచ్ఛావసేన చ. నిస్సగ్గియథావరవిజ్జామయిద్ధిమయా సాహత్థికాణత్తికేస్వేవ పవిసన్తీతి ద్వే ఏవ గహితా.
పఞ్చపి కమ్మపథా ఏవాతి చేతనాసఙ్ఖాతం పరియాయసీలం సన్ధాయ వుత్తం, విరతిసీలం పన మగ్గకోట్ఠాసికన్తి. తేసం పనాతి సేససీలానం.
౭౧౨. ‘‘కోట్ఠాసభావేనా’’తి వుత్తం, ‘‘పతిట్ఠానభావేనా’’తి పన వత్తబ్బం. ఏత్థ పన సిక్ఖాపదవారే పహీనపఞ్చాభబ్బట్ఠానస్స అరహతో విరమితబ్బవేరస్స సబ్బథా అభావా కిరియేసు విరతియో న సన్తీతి న ఉద్ధటా, సేక్ఖానం పన పహీనపఞ్చవేరత్తేపి తంసభాగతాయ వేరభూతానం అకుసలానం వేరనిదానానం లోభాదీనఞ్చ సబ్భావా విరతీనం ఉప్పత్తి న న భవిస్సతి. అకుసలసముట్ఠితాని చ కాయకమ్మాదీని తేసం కాయదుచ్చరితాదీని వేరానేవ, తేహి చ తేసం విరతియో హోన్తేవ, యతో నఫలభూతస్సపి ఉపరిమగ్గత్తయస్స అట్ఠఙ్గికతా హోతి. సిక్ఖావారే చ అభావేతబ్బతాయ ఫలధమ్మాపి న సిక్ఖితబ్బా, నాపి సిక్ఖితసిక్ఖస్స ఉప్పజ్జమానా కిరియధమ్మాతి న కేచి అబ్యాకతా సిక్ఖాతి ఉద్ధటా.
అభిధమ్మభాజనీయవణ్ణనా నిట్ఠితా.
౨. పఞ్హపుచ్ఛకవణ్ణనా
౭౧౪. సమ్పత్తవిరతివసేనాతి సమ్పత్తే పచ్చుప్పన్నే ఆరమ్మణే యథావిరమితబ్బతో విరతివసేనాతి అత్థో.
పఞ్హపుచ్ఛకవణ్ణనా నిట్ఠితా.
సిక్ఖాపదవిభఙ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.