౧. గఙ్గాపేయ్యాలవగ్గో
౧-౧౨. పాచీనాదిసుత్తద్వాదసకం
౬౫౧-౬౬౨. సావత్థినిదానం. తత్ర ఖో భగవా ఏతదవోచ – ‘‘చత్తారోమే, భిక్ఖవే, సమ్మప్పధానా. కతమే చత్తారో? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు అనుప్పన్నానం పాపకానం అకుసలానం ధమ్మానం అనుప్పాదాయ ఛన్దం జనేతి వాయమతి వీరియం ఆరభతి చిత్తం పగ్గణ్హాతి పదహతి. ఉప్పన్నానం పాపకానం అకుసలానం ధమ్మానం పహానాయ ఛన్దం జనేతి వాయమతి వీరియం ఆరభతి చిత్తం పగ్గణ్హాతి పదహతి. అనుప్పన్నానం కుసలానం ధమ్మానం ఉప్పాదాయ ఛన్దం జనేతి వాయమతి వీరియం ఆరభతి చిత్తం పగ్గణ్హాతి పదహతి. ఉప్పన్నానం కుసలానం ధమ్మానం ఠితియా అసమ్మోసాయ భియ్యోభావాయ వేపుల్లాయ భావనాయ పారిపూరియా ఛన్దం జనేతి వాయమతి వీరియం ఆరభతి చిత్తం పగ్గణ్హాతి పదహతి. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, చత్తారో సమ్మప్పధానాతి’’.
‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, గఙ్గా నదీ పాచీననిన్నా పాచీనపోణా పాచీనపబ్భారా; ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు చత్తారో సమ్మప్పధానే భావేన్తో చత్తారో సమ్మప్పధానే బహులీకరోన్తో నిబ్బాననిన్నో హోతి నిబ్బానపోణో నిబ్బానపబ్భారో. కథఞ్చ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు చత్తారో సమ్మప్పధానే భావేన్తో చత్తారో సమ్మప్పధానే బహులీకరోన్తో నిబ్బాననిన్నో హోతి నిబ్బానపోణో నిబ్బానపబ్భారో? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు అనుప్పన్నానం పాపకానం అకుసలానం ధమ్మానం అనుప్పాదాయ ఛన్దం జనేతి వాయమతి వీరియం ఆరభతి చిత్తం పగ్గణ్హాతి పదహతి. ఉప్పన్నానం పాపకానం అకుసలానం ధమ్మానం పహానాయ ఛన్దం జనేతి వాయమతి వీరియం ఆరభతి చిత్తం పగ్గణ్హాతి పదహతి. అనుప్పన్నానం కుసలానం ధమ్మానం ఉప్పాదాయ ఛన్దం జనేతి వాయమతి వీరియం ఆరభతి చిత్తం పగ్గణ్హాతి పదహతి. ఉప్పన్నానం కుసలానం ధమ్మానం ఠితియా అసమ్మోసాయ భియ్యోభావాయ వేపుల్లాయ భావనాయ పారిపూరియా ఛన్దం జనేతి వాయమతి వీరియం ఆరభతి చిత్తం పగ్గణ్హాతి పదహతి. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు చత్తారో సమ్మప్పధానే భావేన్తో చత్తారో సమ్మప్పధానే బహులీకరోన్తో నిబ్బాననిన్నో హోతి నిబ్బానపోణో నిబ్బానపబ్భారో’’తి. ద్వాదసమం. (సమ్మప్పధానసంయుత్తస్స గఙ్గాపేయ్యాలీ సమ్మప్పధానవసేన విత్థారేతబ్బా).
గఙ్గాపేయ్యాలవగ్గో పఠమో.
తస్సుద్దానం –
ఛ పాచీనతో నిన్నా, ఛ నిన్నా చ సముద్దతో;
ద్వేతే ఛ ద్వాదస హోన్తి, వగ్గో తేన పవుచ్చతీతి.