౫. అస్సారోహసుత్తం

౩౫౭. అథ ఖో అస్సారోహో గామణి యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో అస్సారోహో గామణి భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘సుతం మేతం, భన్తే, పుబ్బకానం ఆచరియపాచరియానం అస్సారోహానం భాసమానానం – ‘యో సో అస్సారోహో సఙ్గామే ఉస్సహతి వాయమతి, తమేనం ఉస్సహన్తం వాయమన్తం పరే హనన్తి పరియాపాదేన్తి, సో కాయస్స భేదా పరం మరణా పరజితానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జతీ’తి. ఇధ భగవా కిమాహా’’తి? ‘‘అలం, గామణి, తిట్ఠతేతం; మా మం ఏతం పుచ్ఛీ’’తి. దుతియమ్పి ఖో…పే… తతియమ్పి ఖో అస్సారోహో గామణి భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘సుతం మేతం, భన్తే, పుబ్బకానం ఆచరియపాచరియానం అస్సారోహానం భాసమానానం – ‘యో సో అస్సారోహో సఙ్గామే ఉస్సహతి వాయమతి, తమేనం ఉస్సహన్తం వాయమన్తం పరే హనన్తి పరియాపాదేన్తి, సో కాయస్స భేదా పరం మరణా పరజితానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జతీ’తి. ఇధ భగవా కిమాహా’’తి?

‘‘అద్ధా ఖో త్యాహం, గామణి, న లభామి – ‘అలం, గామణి, తిట్ఠతేతం; మా మం ఏతం పుచ్ఛీ’తి. అపి చ ఖో త్యాహం బ్యాకరిస్సామి. యో సో, గామణి, అస్సారోహో సఙ్గామే ఉస్సహతి వాయమతి తస్స తం చిత్తం పుబ్బే గహితం దుక్కటం దుప్పణిహితం – ‘ఇమే సత్తా హఞ్ఞన్తు వా బజ్ఝన్తు వా ఉచ్ఛిజ్జన్తు వా వినస్సన్తు వా మా అహేసుం ఇతి వా’తి. తమేనం ఉస్సహన్తం వాయమన్తం పరే హనన్తి పరియాపాదేన్తి, సో కాయస్స భేదా పరం మరణా పరజితో నామ నిరయో తత్థ ఉపపజ్జతి. సచే ఖో పనస్స ఏవం దిట్ఠి హోతి – ‘యో సో అస్సారోహో సఙ్గామే ఉస్సహతి వాయమతి, తమేనం ఉస్సహన్తం వాయమన్తం పరే హనన్తి పరియాపాదేన్తి, సో కాయస్స భేదా పరం మరణా పరజితానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జతీ’తి, సాస్స హోతి మిచ్ఛాదిట్ఠి. మిచ్ఛాదిట్ఠికస్స ఖో పనాహం గామణి, పురిసపుగ్గలస్స ద్విన్నం గతీనం అఞ్ఞతరం గతిం వదామి – నిరయం వా తిరచ్ఛానయోనిం వా’’తి.

ఏవం వుత్తే, అస్సారోహో గామణి పరోది, అస్సూని పవత్తేసి. ‘‘ఏతం ఖో త్యాహం, గామణి, నాలత్థం – ‘అలం, గామణి, తిట్ఠతేతం; మా మం ఏతం పుచ్ఛీ’’’తి. ‘‘నాహం, భన్తే, ఏతం రోదామి యం మం భగవా ఏవమాహ. అపిచాహం, భన్తే, పుబ్బకేహి ఆచరియపాచరియేహి అస్సారోహేహి దీఘరత్తం నికతో వఞ్చితో పలుద్ధో – ‘యో సో అస్సారోహో సఙ్గామే ఉస్సహతి వాయమతి, తమేనం ఉస్సహన్తం వాయమన్తం పరే హనన్తి పరియాపాదేన్తి, సో కాయస్స భేదా పరం మరణా పరజితానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జతీ’’’తి. ‘‘అభిక్కన్తం, భన్తే…పే… అజ్జతగ్గే పాణుపేతం సరణం గత’’న్తి. పఞ్చమం.