౧౩. పాటలియసుత్తం

౩౬౫. ఏకం సమయం భగవా కోలియేసు విహరతి ఉత్తరం నామ [ఉత్తరకం నామ (సీ.)] కోలియానం నిగమో. అథ ఖో పాటలియో గామణి యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో పాటలియో గామణి భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘సుతం మేతం, భన్తే – ‘సమణో గోతమో మాయం జానాతీ’తి. యే తే, భన్తే, ఏవమాహంసు – ‘సమణో గోతమో మాయం జానాతీ’తి, కచ్చి తే, భన్తే, భగవతో వుత్తవాదినో, న చ భగవన్తం అభూతేన అబ్భాచిక్ఖన్తి, ధమ్మస్స చానుధమ్మం బ్యాకరోన్తి, న చ కోచి సహధమ్మికో వాదానువాదో గారయ్హం ఠానం ఆగచ్ఛతి? అనబ్భాచిక్ఖితుకామా హి మయం, భన్తే, భగవన్త’’న్తి. ‘‘యే తే, గామణి, ఏవమాహంసు – ‘సమణో గోతమో మాయం జానాతీ’తి, వుత్తవాదినో చేవ మే, తే న చ మం అభూతేన అబ్భాచిక్ఖన్తి, ధమ్మస్స చానుధమ్మం బ్యాకరోన్తి, న చ కోచి సహధమ్మికో వాదానువాదో గారయ్హం ఠానం ఆగచ్ఛతీతి, సచ్చంయేవ కిర, భో, మయం తేసం సమణబ్రాహ్మణానం న సద్దహామ – ‘సమణో గోతమో మాయం జానాతీతి, సమణో ఖలు భో గోతమో మాయావీ’తి. యో ను ఖో, గామణి, ఏవం వదేతి – ‘అహం మాయం జానామీ’తి, సో ఏవం వదేతి – ‘అహం మాయావీ’తి. తథేవ తం భగవా హోతి, తథేవ తం సుగత హోతీ’’తి. తేన హి, గామణి, తఞ్ఞేవేత్థ పటిపుచ్ఛిస్సామి; యథా తే ఖమేయ్య, తథా తం బ్యాకరేయ్యాసి –

‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, గామణి, జానాసి త్వం కోలియానం లమ్బచూళకే భటే’’తి? ‘‘జానామహం, భన్తే, కోలియానం లమ్బచూళకే భటే’’తి. ‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, గామణి, కిమత్థియా కోలియానం లమ్బచూళకా భటా’’తి? ‘‘యే చ, భన్తే, కోలియానం చోరా తే చ పటిసేధేతుం, యాని చ కోలియానం దూతేయ్యాని తాని చ వహాతుం [తాని చ పహాతుం (స్యా. కం.), తాని చ యాతుం (కత్థచి), తాని చావహాతుం (?)], ఏతదత్థియా, భన్తే, కోలియానం లమ్బచూళకా భటా’’తి. ‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, గామణి, జానాసి త్వం కోలియానం లమ్బచూళకే భటే సీలవన్తే వా తే దుస్సీలే వా’’తి? ‘‘జానామహం, భన్తే, కోలియానం లమ్బచూళకే భటే దుస్సీలే పాపధమ్మే; యే చ లోకే దుస్సీలా పాపధమ్మా కోలియానం లమ్బచూళకా భటా తేసం అఞ్ఞతరా’’తి. ‘‘యో ను ఖో, గామణి, ఏవం వదేయ్య – ‘పాటలియో గామణి జానాతి కోలియానం లమ్బచూళకే భటే దుస్సీలే పాపధమ్మే, పాటలియోపి గామణి దుస్సీలో పాపధమ్మో’తి, సమ్మా ను ఖో సో వదమానో వదేయ్యా’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే! అఞ్ఞే, భన్తే, కోలియానం లమ్బచూళకా భటా, అఞ్ఞోహమస్మి. అఞ్ఞథాధమ్మా కోలియానం లమ్బచూళకా భటా, అఞ్ఞథాధమ్మోహమస్మీ’’తి. ‘‘త్వఞ్హి నామ, గామణి, లచ్ఛసి – ‘పాటలియో గామణి జానాతి కోలియానం లమ్బచూళకే భటే దుస్సీలే పాపధమ్మే, న చ పాటలియో గామణి దుస్సీలో పాపధమ్మో’తి, కస్మా తథాగతో న లచ్ఛతి – ‘తథాగతో మాయం జానాతి, న చ తథాగతో మాయావీ’తి? మాయం చాహం, గామణి, పజానామి, మాయాయ చ విపాకం, యథాపటిపన్నో చ మాయావీ కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపజ్జతి తఞ్చ పజానామి’’.

‘‘పాణాతిపాతం చాహం, గామణి, పజానామి, పాణాతిపాతస్స చ విపాకం, యథాపటిపన్నో చ పాణాతిపాతీ కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపజ్జతి తఞ్చ పజానామి. అదిన్నాదానం చాహం, గామణి, పజానామి, అదిన్నాదానస్స చ విపాకం, యథాపటిపన్నో చ అదిన్నాదాయీ కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపజ్జతి తఞ్చ పజానామి. కామేసుమిచ్ఛాచారం చాహం, గామణి, పజానామి, కామేసుమిచ్ఛాచారస్స చ విపాకం, యథాపటిపన్నో చ కామేసుమిచ్ఛాచారీ కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపజ్జతి తఞ్చ పజానామి. ముసావాదం చాహం, గామణి, పజానామి, ముసావాదస్స చ విపాకం, యథాపటిపన్నో చ ముసావాదీ కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపజ్జతి తఞ్చ పజానామి. పిసుణవాచం చాహం, గామణి, పజానామి, పిసుణవాచాయ చ విపాకం, యథాపటిపన్నో చ పిసుణవాచో కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపజ్జతి తఞ్చ పజానామి. ఫరుసవాచం చాహం, గామణి, పజానామి, ఫరుసవాచాయ చ విపాకం, యథాపటిపన్నో చ ఫరుసవాచో కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపజ్జతి తఞ్చ పజానామి. సమ్ఫప్పలాపం చాహం, గామణి, పజానామి, సమ్ఫప్పలాపస్స చ విపాకం, యథాపటిపన్నో చ సమ్ఫప్పలాపీ కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపజ్జతి తఞ్చ పజానామి. అభిజ్ఝం చాహం, గామణి, పజానామి, అభిజ్ఝాయ చ విపాకం, యథాపటిపన్నో చ అభిజ్ఝాలు కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపజ్జతి తఞ్చ పజానామి. బ్యాపాదపదోసం చాహం, గామణి, పజానామి, బ్యాపాదపదోసస్స చ విపాకం, యథాపటిపన్నో చ బ్యాపన్నచిత్తో కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపజ్జతి తఞ్చ పజానామి. మిచ్ఛాదిట్ఠిం చాహం, గామణి, పజానామి, మిచ్ఛాదిట్ఠియా చ విపాకం, యథాపటిపన్నో చ మిచ్ఛాదిట్ఠికో కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపజ్జతి తఞ్చ పజానామి.

‘‘సన్తి హి, గామణి, ఏకే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘యో కోచి పాణమతిపాతేతి, సబ్బో సో దిట్ఠేవ ధమ్మే దుక్ఖం దోమనస్సం పటిసంవేదయతి. యో కోచి అదిన్నం ఆదియతి, సబ్బో సో దిట్ఠేవ ధమ్మే దుక్ఖం దోమనస్సం పటిసంవేదయతి. యో కోచి కామేసు మిచ్ఛా చరతి, సబ్బో సో దిట్ఠేవ ధమ్మే దుక్ఖం దోమనస్సం పటిసంవేదయతి. యో కోచి ముసా భణతి, సబ్బో సో దిట్ఠేవ ధమ్మే దుక్ఖం దోమనస్సం పటిసంవేదయతీ’’’తి.

‘‘దిస్సతి ఖో పన, గామణి, ఇధేకచ్చో మాలీ కుణ్డలీ సున్హాతో [సునహాతో (సీ. స్యా. కం. పీ.)] సువిలిత్తో కప్పితకేసమస్సు ఇత్థికామేహి రాజా మఞ్ఞే పరిచారేన్తో. తమేనం ఏవమాహంసు – ‘అమ్భో! అయం పురిసో కిం అకాసి మాలీ కుణ్డలీ సున్హాతో సువిలిత్తో కప్పితకేసమస్సు ఇత్థికామేహి రాజా మఞ్ఞే పరిచారేతీ’తి? తమేనం ఏవమాహంసు – ‘అమ్భో! అయం పురిసో రఞ్ఞో పచ్చత్థికం పసయ్హ జీవితా వోరోపేసి. తస్స రాజా అత్తమనో అభిహారమదాసి. తేనాయం పురిసో మాలీ కుణ్డలీ సున్హాతో సువిలిత్తో కప్పితకేసమస్సు, ఇత్థికామేహి రాజా మఞ్ఞే పరిచారేతీ’’’తి.

‘‘దిస్సతి ఖో, గామణి, ఇధేకచ్చో దళ్హాయ రజ్జుయా పచ్ఛాబాహం గాళ్హబన్ధనం బన్ధిత్వా ఖురముణ్డం కరిత్వా ఖరస్సరేన పణవేన రథియాయ రథియం [రథికాయ రథికం (సీ.)] సిఙ్ఘాటకేన సిఙ్ఘాటకం పరినేత్వా, దక్ఖిణేన ద్వారేన నిక్ఖామేత్వా, దక్ఖిణతో నగరస్స సీసం ఛిజ్జమానో. తమేనం ఏవమాహంసు – ‘అమ్భో! అయం పురిసో కిం అకాసి, దళ్హాయ రజ్జుయా పచ్ఛాబాహం గాళ్హబన్ధనం బన్ధిత్వా ఖురముణ్డం కరిత్వా ఖరస్సరేన పణవేన రథియాయ రథియం సిఙ్ఘాటకేన సిఙ్ఘాటకం పరినేత్వా దక్ఖిణేన ద్వారేన నిక్ఖామేత్వా దక్ఖిణతో నగరస్స సీసం ఛిన్దతీ’తి [ఛిజ్జతీతి (కత్థచి)]? తమేనం ఏవమాహంసు – ‘అమ్భో! అయం పురిసో రాజవేరీ ఇత్థిం వా పురిసం వా జీవితా వోరోపేసి, తేన నం రాజానో గహేత్వా ఏవరూపం కమ్మకారణం కారేన్తీ’’’తి.

‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, గామణి, అపి ను తే ఏవరూపం దిట్ఠం వా సుతం వా’’తి? ‘‘దిట్ఠఞ్చ నో, భన్తే, సుతఞ్చ సుయ్యిస్సతి చా’’తి. ‘‘తత్ర, గామణి, యే తే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘యో కోచి పాణమతిపాతేతి, సబ్బో సో దిట్ఠేవ ధమ్మే దుక్ఖం దోమనస్సం పటిసంవేదయతీ’తి, సచ్చం వా తే ఆహంసు ముసా వా’’తి? ‘‘ముసా, భన్తే’’. ‘‘యే పన తే తుచ్ఛం ముసా విలపన్తి, సీలవన్తో వా తే దుస్సీలా వా’’తి? ‘‘దుస్సీలా, భన్తే’’. ‘‘యే పన తే దుస్సీలా పాపధమ్మా మిచ్ఛాపటిపన్నా వా తే సమ్మాపటిపన్నా వా’’తి? ‘‘మిచ్ఛాపటిపన్నా, భన్తే’’. ‘‘యే పన తే మిచ్ఛాపటిపన్నా మిచ్ఛాదిట్ఠికా వా తే సమ్మాదిట్ఠికా వా’’తి? ‘‘మిచ్ఛాదిట్ఠికా, భన్తే’’. ‘‘యే పన తే మిచ్ఛాదిట్ఠికా కల్లం ను తేసు పసీదితు’’న్తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’.

‘‘దిస్సతి ఖో పన, గామణి, ఇధేకచ్చో మాలీ కుణ్డలీ…పే… ఇత్థికామేహి రాజా మఞ్ఞే పరిచారేన్తో. తమేనం ఏవమాహంసు – ‘అమ్భో! అయం పురిసో కిం అకాసి మాలీ కుణ్డలీ…పే… ఇత్థికామేహి రాజా మఞ్ఞే పరిచారేతీ’తి? తమేనం ఏవమాహంసు – ‘అమ్భో! అయం పురిసో రఞ్ఞో పచ్చత్థికస్స పసయ్హ రతనం అహాసి [పసయ్హ అదిన్నం రతనం ఆదియి (క.)]. తస్స రాజా అత్తమనో అభిహారమదాసి. తేనాయం పురిసో మాలీ కుణ్డలీ…పే… ఇత్థికామేహి రాజా మఞ్ఞే పరిచారేతీ’’’తి.

‘‘దిస్సతి ఖో, గామణి, ఇధేకచ్చో దళ్హాయ రజ్జుయా…పే… దక్ఖిణతో నగరస్స సీసం ఛిజ్జమానో తమేనం ఏవమాహంసు – ‘అమ్భో! అయం పురిసో కిం అకాసి దళ్హాయ రజ్జుయా…పే… దక్ఖిణతో నగరస్స సీసం ఛిన్దతీ’తి? తమేనం ఏవమాహంసు – ‘అమ్భో! అయం పురిసో గామా వా అరఞ్ఞా వా అదిన్నం థేయ్యసఙ్ఖాతం ఆదియి. తేన నం రాజానో గహేత్వా ఏవరూపం కమ్మకారణం కారేన్తీ’తి. తం కిం మఞ్ఞసి, గామణి, అపి ను తే ఏవరూపం దిట్ఠం వా సుతం వా’’తి? ‘‘దిట్ఠఞ్చ నో, భన్తే, సుతఞ్చ సుయ్యిస్సతి చా’’తి. ‘‘తత్ర, గామణి, యే తే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘యో కోచి అదిన్నం ఆదియతి, సబ్బో సో దిట్ఠేవ ధమ్మే దుక్ఖం దోమనస్సం పటిసంవేదయతీ’తి, సచ్చం వా తే ఆహంసు ముసా వాతి…పే… కల్లం ను తేసు పసీదితు’’న్తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’.

‘‘దిస్సతి ఖో పన, గామణి, ఇధేకచ్చో మాలీ కుణ్డలీ…పే… ఇత్థికామేహి రాజా మఞ్ఞే పరిచారేన్తో. తమేనం ఏవమాహంసు – ‘అమ్భో! అయం పురిసో కిం అకాసి మాలీ కుణ్డలీ…పే… ఇత్థికామేహి రాజా మఞ్ఞే పరిచారేతీ’తి? తమేనం ఏవమాహంసు – ‘అమ్భో! అయం పురిసో రఞ్ఞో పచ్చత్థికస్స దారేసు చారిత్తం ఆపజ్జి. తస్స రాజా అత్తమనో అభిహారమదాసి. తేనాయం పురిసో మాలీ కుణ్డలీ…పే… ఇత్థికామేహి రాజా మఞ్ఞే పరిచారేతీ’’’తి.

‘‘దిస్సతి ఖో, గామణి, ఇధేకచ్చో దళ్హాయ రజ్జుయా…పే… దక్ఖిణతో నగరస్స సీసం ఛిజ్జమానో. తమేనం ఏవమాహంసు – ‘అమ్భో! అయం పురిసో కిం అకాసి దళ్హాయ రజ్జుయా…పే… దక్ఖిణతో నగరస్స సీసం ఛిన్దతీ’తి? తమేనం ఏవమాహంసు – ‘అమ్భో! అయం పురిసో కులిత్థీసు కులకుమారీసు చారిత్తం ఆపజ్జి, తేన నం రాజానో గహేత్వా ఏవరూపం కమ్మకారణం కారేన్తీ’తి. తం కిం మఞ్ఞసి, గామణి, అపి ను తే ఏవరూపం దిట్ఠం వా సుతం వా’’తి? ‘‘దిట్ఠఞ్చ నో, భన్తే, సుతఞ్చ సుయ్యిస్సతి చా’’తి. ‘‘తత్ర, గామణి, యే తే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘యో కోచి కామేసు మిచ్ఛా చరతి, సబ్బో సో దిట్ఠేవ ధమ్మే దుక్ఖం దోమనస్సం పటిసంవేదయతీ’తి, సచ్చం వా తే ఆహంసు ముసా వాతి…పే… కల్లం ను తేసు పసీదితు’’న్తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’.

‘‘దిస్సతి ఖో పన, గామణి, ఇధేకచ్చో మాలీ కుణ్డలీ సున్హాతో సువిలిత్తో కప్పితకేసమస్సు ఇత్థికామేహి రాజా మఞ్ఞే పరిచారేన్తో. తమేనం ఏవమాహంసు – ‘అమ్భో! అయం పురిసో కిం అకాసి మాలీ కుణ్డలీ సున్హాతో సువిలిత్తో కప్పితకేసమస్సు ఇత్థికామేహి రాజా మఞ్ఞే పరిచారేతీ’తి? తమేనం ఏవమాహంసు – ‘అమ్భో! అయం పురిసో రాజానం ముసావాదేన హాసేసి. తస్స రాజా అత్తమనో అభిహారమదాసి. తేనాయం పురిసో మాలీ కుణ్డలీ సున్హాతో సువిలిత్తో కప్పితకేసమస్సు ఇత్థికామేహి రాజా మఞ్ఞే పరిచారేతీ’’’తి.

‘‘దిస్సతి ఖో, గామణి, ఇధేకచ్చో దళ్హాయ రజ్జుయా పచ్ఛాబాహం గాళ్హబన్ధనం బన్ధిత్వా ఖురముణ్డం కరిత్వా ఖరస్సరేన పణవేన రథియాయ రథియం సిఙ్ఘాటకేన సిఙ్ఘాటకం పరినేత్వా దక్ఖిణేన ద్వారేన నిక్ఖామేత్వా దక్ఖిణతో నగరస్స సీసం ఛిజ్జమానో. తమేనం ఏవమాహంసు – ‘అమ్భో! అయం పురిసో కిం అకాసి దళ్హాయ రజ్జుయా పచ్ఛాబాహం గాళ్హబన్ధనం బన్ధిత్వా ఖురముణ్డం కరిత్వా ఖరస్సరేన పణవేన రథియాయ రథియం సిఙ్ఘాటకేన సిఙ్ఘాటకం పరినేత్వా, దక్ఖిణేన ద్వారేన నిక్ఖామేత్వా, దక్ఖిణతో నగరస్స సీసం ఛిన్దతీ’తి? తమేనం ఏవమాహంసు – ‘అమ్భో! అయం పురిసో గహపతిస్స వా గహపతిపుత్తస్స వా ముసావాదేన అత్థం భఞ్జి, తేన నం రాజానో గహేత్వా ఏవరూపం కమ్మకారణం కారేన్తీ’తి. తం కిం మఞ్ఞసి, గామణి, అపి ను తే ఏవరూపం దిట్ఠం వా సుతం వా’’తి? ‘‘దిట్ఠఞ్చ నో, భన్తే, సుతఞ్చ సుయ్యిస్సతి చా’’తి. ‘‘తత్ర, గామణి, యే తే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘యో కోచి ముసా భణతి, సబ్బో సో దిట్ఠేవ ధమ్మే దుక్ఖం దోమనస్సం పటిసంవేదయతీ’తి, సచ్చం వా తే ఆహంసు ముసా వా’’తి? ‘‘ముసా, భన్తే’’. ‘‘యే పన తే తుచ్ఛం ముసా విలపన్తి సీలవన్తో వా తే దుస్సీలా వా’’తి? ‘‘దుస్సీలా, భన్తే’’. ‘‘యే పన తే దుస్సీలా పాపధమ్మా మిచ్ఛాపటిపన్నా వా తే సమ్మాపటిపన్నా వా’’తి? ‘‘మిచ్ఛాపటిపన్నా, భన్తే’’. ‘‘యే పన తే మిచ్ఛాపటిపన్నా మిచ్ఛాదిట్ఠికా వా తే సమ్మాదిట్ఠికా వా’’తి? ‘‘మిచ్ఛాదిట్ఠికా, భన్తే’’. ‘‘యే పన తే మిచ్ఛాదిట్ఠికా కల్లం ను తేసు పసీదితు’’న్తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’.

‘‘అచ్ఛరియం, భన్తే, అబ్భుతం, భన్తే! అత్థి మే, భన్తే, ఆవసథాగారం. తత్థ అత్థి మఞ్చకాని, అత్థి ఆసనాని, అత్థి ఉదకమణికో, అత్థి తేలప్పదీపో. తత్థ యో సమణో వా బ్రాహ్మణో వా వాసం ఉపేతి, తేనాహం యథాసత్తి యథాబలం సంవిభజామి. భూతపుబ్బం, భన్తే, చత్తారో సత్థారో నానాదిట్ఠికా నానాఖన్తికా నానారుచికా, తస్మిం ఆవసథాగారే వాసం ఉపగచ్ఛుం’’.

‘‘ఏకో సత్థా ఏవంవాదీ ఏవందిట్ఠి – ‘నత్థి దిన్నం, నత్థి యిట్ఠం, నత్థి హుతం, నత్థి సుకతదుక్కటానం కమ్మానం ఫలం విపాకో. నత్థి అయం లోకో, నత్థి పరో లోకో, నత్థి మాతా, నత్థి పితా, నత్థి సత్తా ఓపపాతికా, నత్థి లోకే సమణబ్రాహ్మణా సమ్మగ్గతా సమ్మాపటిపన్నా యే ఇమఞ్చ లోకం పరఞ్చ లోకం సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా పవేదేన్తీ’’’తి.

‘‘ఏకో సత్థా ఏవంవాదీ ఏవందిట్ఠి – ‘అత్థి దిన్నం, అత్థి యిట్ఠం, అత్థి హుతం, అత్థి సుకతదుక్కటానం కమ్మానం ఫలం విపాకో, అత్థి అయం లోకో, అత్థి పరో లోకో, అత్థి మాతా, అత్థి పితా, అత్థి సత్తా ఓపపాతికా, అత్థి లోకే సమణబ్రాహ్మణా సమ్మగ్గతా సమ్మాపటిపన్నా, యే ఇమఞ్చ లోకం పరఞ్చ లోకం సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా పవేదేన్తీ’’’తి.

‘‘ఏకో సత్థా ఏవంవాదీ ఏవందిట్ఠి – ‘కరోతో కారయతో, ఛిన్దతో ఛేదాపయతో, పచతో పాచాపయతో, సోచయతో సోచాపయతో, కిలమతో కిలమాపయతో, ఫన్దతో ఫన్దాపయతో, పాణమతిపాతయతో, అదిన్నం ఆదియతో, సన్ధిం ఛిన్దతో, నిల్లోపం హరతో, ఏకాగారికం కరోతో, పరిపన్థే తిట్ఠతో, పరదారం గచ్ఛతో, ముసా భణతో, కరోతో న కరీయతి పాపం. ఖురపరియన్తేన చేపి చక్కేన యో ఇమిస్సా పథవియా పాణే ఏకం మంసఖలం ఏకం మంసపుఞ్జం కరేయ్య, నత్థి తతోనిదానం పాపం, నత్థి పాపస్స ఆగమో. దక్ఖిణం చేపి గఙ్గాయ తీరం గచ్ఛేయ్య హనన్తో ఘాతేన్తో ఛిన్దన్తో ఛేదాపేన్తో పచన్తో పాచాపేన్తో, నత్థి తతోనిదానం పాపం, నత్థి పాపస్స ఆగమో. ఉత్తరం చేపి గఙ్గాయ తీరం గచ్ఛేయ్య దదన్తో దాపేన్తో యజన్తో యజాపేన్తో, నత్థి తతోనిదానం పుఞ్ఞం, నత్థి పుఞ్ఞస్స ఆగమో. దానేన దమేన సంయమేన సచ్చవజ్జేన నత్థి పుఞ్ఞం, నత్థి పుఞ్ఞస్స ఆగమో’’’తి.

‘‘ఏకో సత్థా ఏవంవాదీ ఏవందిట్ఠి – ‘కరోతో కారయతో, ఛిన్దతో ఛేదాపయతో, పచతో పాచాపయతో, సోచయతో సోచాపయతో, కిలమతో కిలమాపయతో, ఫన్దతో ఫన్దాపయతో, పాణమతిపాతయతో, అదిన్నం ఆదియతో, సన్ధిం ఛిన్దతో, నిల్లోపం హరతో, ఏకాగారికం కరోతో, పరిపన్థే తిట్ఠతో, పరదారం గచ్ఛతో, ముసా భణతో, కరోతో కరీయతి పాపం. ఖురపరియన్తేన చేపి చక్కేన యో ఇమిస్సా పథవియా పాణే ఏకం మంసఖలం ఏకం మంసపుఞ్జం కరేయ్య, అత్థి తతోనిదానం పాపం, అత్థి పాపస్స ఆగమో. దక్ఖిణం చేపి గఙ్గాయ తీరం గచ్ఛేయ్య హనన్తో ఘాతేన్తో ఛిన్దన్తో ఛేదాపేన్తో పచన్తో పాచాపేన్తో, అత్థి తతోనిదానం పాపం, అత్థి పాపస్స ఆగమో. ఉత్తరం చేపి గఙ్గాయ తీరం గచ్ఛేయ్య దదన్తో దాపేన్తో, యజన్తో యజాపేన్తో, అత్థి తతోనిదానం పుఞ్ఞం, అత్థి పుఞ్ఞస్స ఆగమో. దానేన దమేన సంయమేన సచ్చవజ్జేన అత్థి పుఞ్ఞం, అత్థి పుఞ్ఞస్స ఆగమో’’’తి.

‘‘తస్స మయ్హం, భన్తే, అహుదేవ కఙ్ఖా, అహు విచికిచ్ఛా – ‘కోసు నామ ఇమేసం భవతం సమణబ్రాహ్మణానం సచ్చం ఆహ, కో ముసా’’’తి?

‘‘అలఞ్హి తే, గామణి, కఙ్ఖితుం, అలం విచికిచ్ఛితుం. కఙ్ఖనీయే చ పన తే ఠానే విచికిచ్ఛా ఉప్పన్నా’’తి. ‘‘ఏవం పసన్నోహం, భన్తే, భగవతి. పహోతి మే భగవా తథా ధమ్మం దేసేతుం యథాహం ఇమం కఙ్ఖాధమ్మం పజహేయ్య’’న్తి.

‘‘అత్థి, గామణి, ధమ్మసమాధి. తత్ర చే త్వం చిత్తసమాధిం పటిలభేయ్యాసి. ఏవం త్వం ఇమం కఙ్ఖాధమ్మం పజహేయ్యాసి. కతమో చ, గామణి, ధమ్మసమాధి? ఇధ, గామణి, అరియసావకో పాణాతిపాతం పహాయ పాణాతిపాతా పటివిరతో హోతి, అదిన్నాదానం పహాయ అదిన్నాదానా పటివిరతో హోతి, కామేసుమిచ్ఛాచారం పహాయ కామేసుమిచ్ఛాచారా పటివిరతో హోతి, ముసావాదం పహాయ ముసావాదా పటివిరతో హోతి, పిసుణం వాచం పహాయ పిసుణాయ వాచాయ పటివిరతో హోతి, ఫరుసం వాచం పహాయ ఫరుసాయ వాచాయ పటివిరతో హోతి, సమ్ఫప్పలాపం పహాయ సమ్ఫప్పలాపా పటివిరతో హోతి, అభిజ్ఝం పహాయ అనభిజ్ఝాలు హోతి, బ్యాపాదపదోసం పహాయ అబ్యాపన్నచిత్తో హోతి, మిచ్ఛాదిట్ఠిం పహాయ సమ్మాదిట్ఠికో హోతి.

‘‘స ఖో సో, గామణి, అరియసావకో ఏవం విగతాభిజ్ఝో విగతబ్యాపాదో అసమ్మూళ్హో సమ్పజానో పటిస్సతో మేత్తాసహగతేన చేతసా ఏకం దిసం ఫరిత్వా విహరతి, తథా దుతియం, తథా తతియం, తథా చతుత్థం, ఇతి ఉద్ధమధో తిరియం సబ్బధి సబ్బత్తతాయ సబ్బావన్తం లోకం మేత్తాసహగతేన చేతసా విపులేన మహగ్గతేన అప్పమాణేన అవేరేన అబ్యాపజ్జేన ఫరిత్వా విహరతి. సో ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘య్వాయం సత్థా ఏవంవాదీ ఏవందిట్ఠి – నత్థి దిన్నం, నత్థి యిట్ఠం, నత్థి హుతం, నత్థి సుకతదుక్కటానం కమ్మానం ఫలం విపాకో, నత్థి అయం లోకో, నత్థి పరో లోకో, నత్థి మాతా, నత్థి పితా, నత్థి సత్తా ఓపపాతికా, నత్థి లోకే సమణబ్రాహ్మణా, సమ్మగ్గతా సమ్మాపటిపన్నా యే ఇమఞ్చ లోకం పరఞ్చ లోకం సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా పవేదేన్తీ’తి. ‘సచే తస్స భోతో సత్థునో సచ్చం వచనం, అపణ్ణకతాయ మయ్హం, య్వాహం [యోహం (సీ. స్యా. కం. పీ.)] న కిఞ్చి [కఞ్చి (?)] బ్యాబాధేమి తసం వా థావరం వా? ఉభయమేత్థ [ఉభయత్థ మే (?) మ. ని. ౨.౯౫ పాళియా సంసన్దేతబ్బం] కటగ్గాహో, యం చమ్హి కాయేన సంవుతో వాచాయ సంవుతో మనసా సంవుతో, యఞ్చ కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జిస్సామీ’తి [పరం మరణా న ఉపపజ్జిస్సామీతి (?)]. తస్స పామోజ్జం జాయతి. పముదితస్స పీతి జాయతి. పీతిమనస్స కాయో పస్సమ్భతి. పస్సద్ధకాయో సుఖం వేదయతి. సుఖినో చిత్తం సమాధియతి. అయం ఖో, గామణి, ధమ్మసమాధి. తత్ర చే త్వం చిత్తసమాధిం పటిలభేయ్యాసి, ఏవం త్వం ఇమం కఙ్ఖాధమ్మం పజహేయ్యాసి.

‘‘స ఖో సో, గామణి, అరియసావకో ఏవం విగతాభిజ్ఝో విగతబ్యాపాదో అసమ్మూళ్హో సమ్పజానో పటిస్సతో మేత్తాసహగతేన చేతసా ఏకం దిసం ఫరిత్వా విహరతి, తథా దుతియం, తథా తతియం, తథా చతుత్థం, ఇతి ఉద్ధమధో తిరియం సబ్బధి సబ్బత్తతాయ సబ్బావన్తం లోకం మేత్తాసహగతేన చేతసా విపులేన మహగ్గతేన అప్పమాణేన అవేరేన అబ్యాపజ్జేన ఫరిత్వా విహరతి. సో ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘య్వాయం సత్థా ఏవంవాదీ ఏవందిట్ఠి – అత్థి దిన్నం, అత్థి యిట్ఠం, అత్థి హుతం, అత్థి సుకతదుక్కటానం కమ్మానం ఫలం విపాకో, అత్థి అయం లోకో, అత్థి పరో లోకో, అత్థి మాతా, అత్థి పితా, అత్థి సత్తా ఓపపాతికా, అత్థి లోకే సమణబ్రాహ్మణా, సమ్మగ్గతా సమ్మాపటిపన్నా యే ఇమఞ్చ లోకం పరఞ్చ లోకం సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా పవేదేన్తీ’తి. ‘సచే తస్స భోతో సత్థునో సచ్చం వచనం, అపణ్ణకతాయ మయ్హం, య్వాహం న కిఞ్చి బ్యాబాధేమి తసం వా థావరం వా? ఉభయమేత్థ కటగ్గాహో, యం చమ్హి కాయేన సంవుతో వాచాయ సంవుతో మనసా సంవుతో, యఞ్చ కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జిస్సామీ’తి. తస్స పామోజ్జం జాయతి. పముదితస్స పీతి జాయతి. పీతిమనస్స కాయో పస్సమ్భతి. పస్సద్ధకాయో సుఖం వేదయతి. సుఖినో చిత్తం సమాధియతి. అయం ఖో, గామణి, ధమ్మసమాధి. తత్ర చే త్వం చిత్తసమాధిం పటిలభేయ్యాసి, ఏవం త్వం ఇమం కఙ్ఖాధమ్మం పజహేయ్యాసి.

‘‘స ఖో సో, గామణి, అరియసావకో ఏవం విగతాభిజ్ఝో విగతబ్యాపాదో అసమ్మూళ్హో సమ్పజానో పటిస్సతో మేత్తాసహగతేన చేతసా ఏకం దిసం ఫరిత్వా విహరతి, తథా దుతియం, తథా తతియం, తథా చతుత్థం, ఇతి ఉద్ధమధో తిరియం సబ్బధి సబ్బత్తతాయ సబ్బావన్తం లోకం మేత్తాసహగతేన చేతసా విపులేన మహగ్గతేన అప్పమాణేన అవేరేన అబ్యాపజ్జేన ఫరిత్వా విహరతి. సో ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘య్వాయం సత్థా ఏవంవాదీ ఏవందిట్ఠి – కరోతో కారయతో, ఛిన్దతో ఛేదాపయతో, పచతో పాచాపయతో, సోచయతో సోచాపయతో, కిలమతో కిలమాపయతో, ఫన్దతో ఫన్దాపయతో, పాణమతిపాతయతో, అదిన్నం ఆదియతో, సన్ధిం ఛిన్దతో, నిల్లోపం హరతో, ఏకాగారికం కరోతో, పరిపన్థే తిట్ఠతో, పరదారం గచ్ఛతో, ముసా భణతో, కరోతో న కరీయతి పాపం. ఖురపరియన్తేన చేపి చక్కేన యో ఇమిస్సా పథవియా పాణే ఏకం మంసఖలం ఏకం మంసపుఞ్జం కరేయ్య, నత్థి తతోనిదానం పాపం, నత్థి పాపస్స ఆగమో. దక్ఖిణఞ్చేపి గఙ్గాయ తీరం గచ్ఛేయ్య హనన్తో ఘాతేన్తో ఛిన్దన్తో ఛేదాపేన్తో పచన్తో పాచాపేన్తో, నత్థి తతోనిదానం పాపం, నత్థి పాపస్స ఆగమో. ఉత్తరఞ్చేపి గఙ్గాయ తీరం గచ్ఛేయ్య దదన్తో దాపేన్తో, యజన్తో యజాపేన్తో, నత్థి తతోనిదానం పుఞ్ఞం, నత్థి పుఞ్ఞస్స ఆగమో. దానేన దమేన సంయమేన సచ్చవజ్జేన నత్థి పుఞ్ఞం, నత్థి పుఞ్ఞస్స ఆగమో’తి. ‘సచే తస్స భోతో సత్థునో సచ్చం వచనం, అపణ్ణకతాయ మయ్హం, య్వాహం న కిఞ్చి బ్యాబాధేమి తసం వా థావరం వా? ఉభయమేత్థ కటగ్గాహో, యం చమ్హి కాయేన సంవుతో వాచాయ సంవుతో మనసా సంవుతో, యఞ్చ కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జిస్సామీ’తి [పరం మరణా న ఉపపజ్జిస్సామీతి (?)]. తస్స పామోజ్జం జాయతి. పముదితస్స పీతి జాయతి. పీతిమనస్స కాయో పస్సమ్భతి. పస్సద్ధకాయో సుఖం వేదయతి. సుఖినో చిత్తం సమాధియతి. అయం ఖో, గామణి, ధమ్మసమాధి తత్ర చే త్వం చిత్తసమాధిం పటిలభేయ్యాసి, ఏవం త్వం ఇమం కఙ్ఖాధమ్మం పజహేయ్యాసి.

‘‘స ఖో సో, గామణి, అరియసావకో ఏవం విగతాభిజ్ఝో విగతబ్యాపాదో అసమ్మూళ్హో సమ్పజానో పటిస్సతో మేత్తాసహగతే చేతసా ఏకం దిసం ఫరిత్వా విహరతి, తథా దుతియం, తథా తతియం, తథా చతుత్థం, ఇతి ఉద్ధమధో తిరియం సబ్బధి సబ్బత్తతాయ సబ్బావన్తం లోకం మేత్తాసహగతేన చేతసా విపులేన మహగ్గతేన అప్పమాణేన అవేరేన అబ్యాపజ్జేన ఫరిత్వా విహరతి. సో ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘య్వాయం సత్థా ఏవంవాదీ ఏవందిట్ఠి – కరోతో కారయతో, ఛిన్దతో ఛేదాపయతో, పచతో పాచాపయతో, సోచయతో సోచాపయతో, కిలమతో కిలమాపయతో, ఫన్దతో ఫన్దాపయతో, పాణమతిపాతయతో, అదిన్నం ఆదియతో, సన్ధిం ఛిన్దతో, నిల్లోపం హరతో, ఏకాగారికం కరోతో, పరిపన్థే తిట్ఠతో, పరదారం గచ్ఛతో, ముసా భణతో, కరోతో కరీయతి పాపం. ఖురపరియన్తేన చేపి చక్కేన యో ఇమిస్సా పథవియా పాణే ఏకం మంసఖలం ఏకం మంసపుఞ్జం కరేయ్య, అత్థి తతోనిదానం పాపం, అత్థి పాపస్స ఆగమో. దక్ఖిణఞ్చేపి గఙ్గాయ తీరం గచ్ఛేయ్య హనన్తో ఘాతేన్తో ఛిన్దన్తో ఛేదాపేన్తో పచన్తో పాచాపేన్తో, అత్థి తతోనిదానం పాపం, అత్థి పాపస్స ఆగమో. ఉత్తరఞ్చేపి గఙ్గాయ తీరం గచ్ఛేయ్య దదన్తో దాపేన్తో, యజన్తో యజాపేన్తో, అత్థి తతోనిదానం పుఞ్ఞం, అత్థి పుఞ్ఞస్స ఆగమో. దానేన దమేన సంయమేన సచ్చవజ్జేన అత్థి పుఞ్ఞం అత్థి పుఞ్ఞస్స ఆగమోతి. సచే తస్స భోతో సత్థునో సచ్చం వచనం, అపణ్ణకతాయ మయ్హం, య్వాహం న కిఞ్చి బ్యాబాధేమి తసం వా థావరం వా? ఉభయమేత్థ కటగ్గాహో, యం చమ్హి కాయేన సంవుతో వాచాయ సంవుతో మనసా సంవుతో, యఞ్చ కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జిస్సామీ’తి. తస్స పామోజ్జం జాయతి. పముదితస్స పీతి జాయతి. పీతిమనస్స కాయో పస్సమ్భతి. పస్సద్ధకాయో సుఖం వేదయతి. సుఖినో చిత్తం సమాధియతి. అయం ఖో, గామణి, ధమ్మసమాధి. తత్ర చే త్వం చిత్తసమాధిం పటిలభేయ్యాసి, ఏవం త్వం ఇమం కఙ్ఖాధమ్మం పజహేయ్యాసి.

‘‘స ఖో సో, గామణి, అరియసావకో ఏవం విగతాభిజ్ఝో విగతబ్యాపాదో అసమ్మూళ్హో సమ్పజానో పటిస్సతో కరుణాసహగతే చేతసా ఏకం దిసం ఫరిత్వా విహరతి…పే… ముదితాసహగతేన చేతసా ఏకం దిసం ఫరిత్వా విహరతి…పే….

‘‘స ఖో సో, గామణి, అరియసావకో ఏవం విగతాభిజ్ఝో విగతబ్యాపాదో అసమ్మూళ్హో సమ్పజానో పటిస్సతో ఉపేక్ఖాసహగతే చేతసా ఏకం దిసం ఫరిత్వా విహరతి, తథా దుతియం, తథా తతియం, తథా చతుత్థం, ఇతి ఉద్ధమధో తిరియం సబ్బధి సబ్బత్తతాయ సబ్బావన్తం లోకం ఉపేక్ఖాసహగతేన చేతసా విపులేన మహగ్గతేన అప్పమాణేన అవేరేన అబ్యాపజ్జేన ఫరిత్వా విహరతి. సో ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘య్వాయం సత్థా ఏవంవాదీ ఏవందిట్ఠి – నత్థి దిన్నం, నత్థి యిట్ఠం, నత్థి హుతం నత్థి సుకతదుక్కటానం కమ్మానం ఫలం విపాకో, నత్థి అయం లోకో నత్థి పరో లోకో, నత్థి మాతా నత్థి పితా నత్థి సత్తా ఓపపాతికా, నత్థి లోకే సమణబ్రాహ్మణా సమ్మగ్గతా సమ్మాపటిపన్నా యే ఇమఞ్చ లోకం పరఞ్చ లోకం సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా పవేదేన్తీతి. సచే తస్స భోతో సత్థునో సచ్చం వచనం, అపణ్ణకతాయ మయ్హం, య్వాహం న కిఞ్చి బ్యాబాధేమి తసం వా థావరం వా? ఉభయమేత్థ కటగ్గాహో, యం చమ్హి కాయేన సంవుతో వాచాయ సంవుతో మనసా సంవుతో, యఞ్చ కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జిస్సామీ’తి. తస్స పామోజ్జం జాయతి. పముదితస్స పీతి జాయతి. పీతిమనస్స కాయో పస్సమ్భతి. పస్సద్ధకాయో సుఖం వేదయతి. సుఖినో చిత్తం సమాధియతి. అయం ఖో, గామణి, ధమ్మసమాధి. తత్ర చే త్వం చిత్తసమాధిం పటిలభేయ్యాసి, ఏవం త్వం ఇమం కఙ్ఖాధమ్మం పజహేయ్యాసి.

‘‘స ఖో సో, గామణి, అరియసావకో ఏవం విగతాభిజ్ఝో విగతబ్యాపాదో అసమ్మూళ్హో సమ్పజానో పటిస్సతో ఉపేక్ఖాసహగతే చేతసా ఏకం దిసం ఫరిత్వా విహరతి, తథా దుతియం, తథా తతియం, తథా చతుత్థం, ఇతి ఉద్ధమధో తిరియం సబ్బధి సబ్బత్తతాయ సబ్బావన్తం లోకం ఉపేక్ఖాసహగతేన చేతసా విపులేన మహగ్గతేన అప్పమాణేన అవేరేన అబ్యాపజ్జేన ఫరిత్వా విహరతి. సో ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘య్వాయం సత్థా ఏవంవాదీ ఏవందిట్ఠి – అత్థి దిన్నం, అత్థి యిట్ఠం, అత్థి హుతం, అత్థి సుకతదుక్కటానం కమ్మానం ఫలం విపాకో, అత్థి అయం లోకో అత్థి పరో లోకో, అత్థి మాతా అత్థి పితా అత్థి సత్తా ఓపపాతికా, అత్థి లోకే సమణబ్రాహ్మణా సమ్మగ్గతా సమ్మాపటిపన్నా యే ఇమఞ్చ లోకం పరఞ్చ లోకం సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా పవేదేన్తీతి. సచే తస్స భోతో సత్థునో సచ్చం వచనం, అపణ్ణకతాయ మయ్హం, య్వాహం న కిఞ్చి బ్యాబాధేమి తసం వా థావరం వా? ఉభయమేత్థ కటగ్గాహో, యం చమ్హి కాయేన సంవుతో వాచాయ సంవుతో మనసా సంవుతో, యఞ్చ కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జిస్సామీ’తి. తస్స పామోజ్జం జాయతి. పముదితస్స పీతి జాయతి. పీతిమనస్స కాయో పస్సమ్భతి. పస్సద్ధకాయో సుఖం వేదయతి. సుఖినో చిత్తం సమాధియతి. అయం ఖో, గామణి, ధమ్మసమాధి. తత్ర చే త్వం చిత్తసమాధిం పటిలభేయ్యాసి, ఏవం త్వం ఇమం కఙ్ఖాధమ్మం పజహేయ్యాసి.

‘‘స ఖో సో, గామణి, అరియసావకో ఏవం విగతాభిజ్ఝో విగతబ్యాపాదో అసమ్మూళ్హో సమ్పజానో పటిస్సతో ఉపేక్ఖాసహగతే చేతసా ఏకం దిసం ఫరిత్వా విహరతి, తథా దుతియం, తథా తతియం, తథా చతుత్థం, ఇతి ఉద్ధమధో తిరియం సబ్బధి సబ్బత్తతాయ సబ్బావన్తం లోకం ఉపేక్ఖాసహగతేన చేతసా విపులేన మహగ్గతేన అప్పమాణేన అవేరేన అబ్యాపజ్జేన ఫరిత్వా విహరతి. సో ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘య్వాయం సత్థా ఏవంవాదీ ఏవందిట్ఠి – కరోతో కారయతో, ఛేదతో ఛేదాపయతో, పచతో పాచాపయతో, సోచయతో సోచాపయతో, కిలమతో కిలమాపయతో, ఫన్దతో ఫన్దాపయతో, పాణమతిపాతయతో, అదిన్నం ఆదియతో, సన్ధిం ఛిన్దతో, నిల్లోపం హరతో, ఏకాగారికం కరోతో, పరిపన్థే తిట్ఠతో, పరదారం గచ్ఛతో, ముసా భణతో, కరోతో న కరీయతి పాపం. ఖురపరియన్తేన చేపి చక్కేన యో ఇమిస్సా పథవియా పాణే ఏకం మంసఖలం ఏకం మంసపుఞ్జం కరేయ్య, నత్థి తతోనిదానం పాపం, నత్థి పాపస్స ఆగమో. దక్ఖిణఞ్చేపి గఙ్గాయ తీరం గచ్ఛేయ్య హనన్తో ఘాతేన్తో ఛిన్దన్తో ఛేదాపేన్తో పచన్తో పాచాపేన్తో, నత్థి తతోనిదానం పాపం, నత్థి పాపస్స ఆగమో. ఉత్తరఞ్చేపి గఙ్గాయ తీరం గచ్ఛేయ్య దదన్తో దాపేన్తో, యజన్తో యజాపేన్తో, నత్థి తతోనిదానం పుఞ్ఞం, నత్థి పుఞ్ఞస్స ఆగమో. దానేన దమేన సంయమేన సచ్చవజ్జేన నత్థి పుఞ్ఞం, నత్థి పుఞ్ఞస్స ఆగమో’తి. ‘సచే తస్స భోతో సత్థునో సచ్చం వచనం, అపణ్ణకతాయ మయ్హం, య్వాహం న కిఞ్చి బ్యాబాధేమి తసం వా థావరం వా? ఉభయమేత్థ కటగ్గాహో, యం చమ్హి కాయేన సంవుతో వాచాయ సంవుతో మనసా సంవుతో, యఞ్చ కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జిస్సామీ’తి. తస్స పామోజ్జం జాయతి. పముదితస్స పీతి జాయతి. పీతిమనస్స కాయో పస్సమ్భతి. పస్సద్ధకాయో సుఖం వేదయతి. సుఖినో చిత్తం సమాధియతి. అయం ఖో, గామణి, ధమ్మసమాధి. తత్ర చే త్వం చిత్తసమాధిం పటిలభేయ్యాసి, ఏవం త్వం ఇమం కఙ్ఖాధమ్మం పజహేయ్యాసి.

‘‘స ఖో సో, గామణి, అరియసావకో ఏవం విగతాభిజ్ఝో విగతబ్యాపాదో అసమ్మూళ్హో సమ్పజానో పటిస్సతో ఉపేక్ఖాసహగతే చేతసా ఏకం దిసం ఫరిత్వా విహరతి, తథా దుతియం, తథా తతియం, తథా చతుత్థం, ఇతి ఉద్ధమధో తిరియం సబ్బధి సబ్బత్తతాయ సబ్బావన్తం లోకం ఉపేక్ఖాసహగతేన చేతసా విపులేన మహగ్గతేన అప్పమాణేన అవేరేన అబ్యాపజ్జేన ఫరిత్వా విహరతి. సో ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘య్వాయం సత్థా ఏవంవాదీ ఏవందిట్ఠి – కరోతో కారయతో, ఛిన్దతో ఛేదాపయతో, పచతో పాచాపయతో, సోచయతో సోచాపయతో, కిలమతో కిలమాపయతో, ఫన్దతో ఫన్దాపయతో, పాణమతిపాతయతో, అదిన్నం ఆదియతో, సన్ధిం ఛిన్దతో, నిల్లోపం హరతో, ఏకాగారికం కరోతో, పరిపన్థే తిట్ఠతో, పరదారం గచ్ఛతో, ముసా భణతో, కరోతో కరీయతి పాపం. ఖురపరియన్తేన చేపి చక్కేన యో ఇమిస్సా పథవియా పాణే ఏకం మంసఖలం ఏకం మంసపుఞ్జం కరేయ్య, అత్థి తతోనిదానం పాపం, అత్థి పాపస్స ఆగమో. దక్ఖిణఞ్చేపి గఙ్గాయ తీరం గచ్ఛేయ్య హనన్తో ఘాతేన్తో ఛిన్దన్తో ఛేదాపేన్తో పచన్తో పాచాపేన్తో, అత్థి తతోనిదానం పాపం, అత్థి పాపస్స ఆగమో. ఉత్తరఞ్చేపి గఙ్గాయ తీరం గచ్ఛేయ్య దదన్తో దాపేన్తో, యజన్తో యజాపేన్తో, అత్థి తతోనిదానం పుఞ్ఞం, అత్థి పుఞ్ఞస్స ఆగమో. దానేన దమేన సంయమేన సచ్చవజ్జేన అత్థి పుఞ్ఞం, అత్థి పుఞ్ఞస్స ఆగమో’తి. ‘సచే తస్స భోతో సత్థునో సచ్చం వచనం, అపణ్ణకతాయ మయ్హం, య్వాహం న కిఞ్చి బ్యాబాధేమి తసం వా థావరం వా? ఉభయమేత్థ కటగ్గాహో, యం చమ్హి కాయేన సంవుతో వాచాయ సంవుతో మనసా సంవుతో, యఞ్చ కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జిస్సామీ’తి. తస్స పామోజ్జం జాయతి. పముదితస్స పీతి జాయతి. పీతిమనస్స కాయో పస్సమ్భతి. పస్సద్ధకాయో సుఖం వేదయతి. సుఖినో చిత్తం సమాధియతి. అయం ఖో, గామణి, ధమ్మసమాధి. తత్ర చే త్వం చిత్తసమాధిం పటిలభేయ్యాసి, ఏవం త్వం ఇమం కఙ్ఖాధమ్మం పజహేయ్యాసీ’’తి.

ఏవం వుత్తే, పాటలియో గామణి భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘అభిక్కన్తం, భన్తే, అభిక్కన్తం, భన్తే…పే… అజ్జతగ్గే పాణుపేతం సరణం గత’’న్తి. తేరసమం.

గామణిసంయుత్తం సమత్తం.