౨. దుతియవగ్గో

౧. మారసుత్తం

౧౭౦. సావత్థినిదానం. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా రాధో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘‘మారో, మారో’తి, భన్తే, వుచ్చతి. కతమో ను ఖో, భన్తే, మారో’’తి? ‘‘రూపం ఖో, రాధ, మారో, వేదనా మారో, సఞ్ఞా మారో, సఙ్ఖారా మారో, విఞ్ఞాణం మారో. ఏవం పస్సం, రాధ, సుతవా అరియసావకో రూపస్మిమ్పి నిబ్బిన్దతి, వేదనాయపి నిబ్బిన్దతి, సఞ్ఞాయపి నిబ్బిన్దతి, సఙ్ఖారేసుపి నిబ్బిన్దతి, విఞ్ఞాణస్మిమ్పి నిబ్బిన్దతి. నిబ్బిన్దం విరజ్జతి; విరాగా విముచ్చతి. విముత్తస్మిం విముత్తమితి ఞాణం హోతి. ‘ఖీణా జాతి, వుసితం బ్రహ్మచరియం, కతం కరణీయం, నాపరం ఇత్థత్తాయా’తి పజానాతీ’’తి. పఠమం.

౨. మారధమ్మసుత్తం

౧౭౧. సావత్థినిదానం. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా రాధో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘‘మారధమ్మో, మారధమ్మో’తి, భన్తే, వుచ్చతి. కతమో ను ఖో, భన్తే, మారధమ్మో’’తి? ‘‘రూపం ఖో, రాధ, మారధమ్మో, వేదనా మారధమ్మో, సఞ్ఞా మారధమ్మో, సఙ్ఖారా మారధమ్మో, విఞ్ఞాణం మారధమ్మో. ఏవం పస్సం…పే… నాపరం ఇత్థత్తాయాతి పజానాతీ’’తి. దుతియం.

౩. అనిచ్చసుత్తం

౧౭౨. సావత్థినిదానం. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా రాధో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘‘అనిచ్చం, అనిచ్చ’న్తి, భన్తే, వుచ్చతి. కతమం ను ఖో, భన్తే, అనిచ్చ’’న్తి? ‘‘రూపం ఖో, రాధ, అనిచ్చం, వేదనా అనిచ్చా, సఞ్ఞా అనిచ్చా, సఙ్ఖారా అనిచ్చా, విఞ్ఞాణం అనిచ్చం. ఏవం పస్సం…పే… నాపరం ఇత్థత్తాయాతి పజానాతీ’’తి. తతియం.

౪. అనిచ్చధమ్మసుత్తం

౧౭౩. సావత్థినిదానం. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా రాధో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘‘అనిచ్చధమ్మో, అనిచ్చధమ్మో’తి, భన్తే, వుచ్చతి. కతమో ను ఖో, భన్తే, అనిచ్చధమ్మో’’తి? ‘‘రూపం ఖో, రాధ, అనిచ్చధమ్మో, వేదనా అనిచ్చధమ్మో, సఞ్ఞా అనిచ్చధమ్మో, సఙ్ఖారా అనిచ్చధమ్మో, విఞ్ఞాణం అనిచ్చధమ్మో. ఏవం పస్సం…పే… నాపరం ఇత్థత్తాయాతి పజానాతీ’’తి. చతుత్థం.

౫. దుక్ఖసుత్తం

౧౭౪. సావత్థినిదానం. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా రాధో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘‘దుక్ఖం, దుక్ఖ’న్తి, భన్తే, వుచ్చతి. కతమం ను ఖో, భన్తే, దుక్ఖ’’న్తి? ‘‘రూపం ఖో, రాధ, దుక్ఖం, వేదనా దుక్ఖా, సఞ్ఞా దుక్ఖా, సఙ్ఖారా దుక్ఖా, విఞ్ఞాణం దుక్ఖం. ఏవం పస్సం…పే… నాపరం ఇత్థత్తాయాతి పజానాతీ’’తి. పఞ్చమం.

౬. దుక్ఖధమ్మసుత్తం

౧౭౫. సావత్థినిదానం. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా రాధో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘‘దుక్ఖధమ్మో, దుక్ఖధమ్మో’తి, భన్తే, వుచ్చతి. కతమో ను ఖో, భన్తే, దుక్ఖధమ్మో’’తి? ‘‘రూపం ఖో, రాధ, దుక్ఖధమ్మో, వేదనా దుక్ఖధమ్మో, సఞ్ఞా దుక్ఖధమ్మో, సఙ్ఖారా దుక్ఖధమ్మో, విఞ్ఞాణం దుక్ఖధమ్మో. ఏవం పస్సం…పే… నాపరం ఇత్థత్తాయాతి పజానాతీ’’తి. ఛట్ఠం.

౭. అనత్తసుత్తం

౧౭౬. సావత్థినిదానం. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా రాధో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘‘అనత్తా, అనత్తా’తి, భన్తే, వుచ్చతి. కతమో ను ఖో, భన్తే, అనత్తా’’తి? ‘‘రూపం ఖో, రాధ, అనత్తా, వేదనా అనత్తా, సఞ్ఞా అనత్తా, సఙ్ఖారా అనత్తా, విఞ్ఞాణం అనత్తా. ఏవం పస్సం…పే… నాపరం ఇత్థత్తాయాతి పజానాతీ’’తి. సత్తమం.

౮. అనత్తధమ్మసుత్తం

౧౭౭. సావత్థినిదానం. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా రాధో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘‘అనత్తధమ్మో, అనత్తధమ్మో’తి, భన్తే, వుచ్చతి. కతమో ను ఖో, భన్తే, అనత్తధమ్మో’’తి? ‘‘రూపం ఖో, రాధ, అనత్తధమ్మో, వేదనా అనత్తధమ్మో, సఞ్ఞా అనత్తధమ్మో, సఙ్ఖారా అనత్తధమ్మో, విఞ్ఞాణం అనత్తధమ్మో. ఏవం పస్సం…పే… నాపరం ఇత్థత్తాయాతి పజానాతీ’’తి. అట్ఠమం.

౯.ఖయధమ్మసుత్తం

౧౭౮. సావత్థినిదానం. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా రాధో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘‘ఖయధమ్మో, ఖయధమ్మో’తి, భన్తే, వుచ్చతి. కతమో ను ఖో, భన్తే, ఖయధమ్మో’’తి? ‘‘రూపం ఖో, రాధ, ఖయధమ్మో, వేదనా ఖయధమ్మో, సఞ్ఞా ఖయధమ్మో, సఙ్ఖారా ఖయధమ్మో, విఞ్ఞాణం ఖయధమ్మో. ఏవం పస్సం…పే… నాపరం ఇత్థత్తాయాతి పజానాతీ’’తి. నవమం.

౧౦. వయధమ్మసుత్తం

౧౭౯. సావత్థినిదానం. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా రాధో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘‘వయధమ్మో, వయధమ్మో’తి, భన్తే, వుచ్చతి. కతమో ను ఖో, భన్తే, వయధమ్మో’’తి? ‘‘రూపం ఖో, రాధ, వయధమ్మో, వేదనా వయధమ్మో, సఞ్ఞా వయధమ్మో, సఙ్ఖారా వయధమ్మో, విఞ్ఞాణం వయధమ్మో. ఏవం పస్సం…పే… నాపరం ఇత్థత్తాయాతి పజానాతీ’’తి. దసమం.

౧౧. సముదయధమ్మసుత్తం

౧౮౦. సావత్థినిదానం. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా రాధో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘‘సముదయధమ్మో, సముదయధమ్మో’తి, భన్తే, వుచ్చతి. కతమో ను ఖో, భన్తే, సముదయధమ్మో’’తి? ‘‘రూపం ఖో, రాధ, సముదయధమ్మో, వేదనా సముదయధమ్మో, సఞ్ఞా సముదయధమ్మో, సఙ్ఖారా సముదయధమ్మో, విఞ్ఞాణం సముదయధమ్మో. ఏవం పస్సం…పే… నాపరం ఇత్థత్తాయాతి పజానాతీ’’తి. ఏకాదసమం.

౧౨. నిరోధధమ్మసుత్తం

౧౮౧. సావత్థినిదానం. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా రాధో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘‘నిరోధధమ్మో, నిరోధధమ్మో’తి, భన్తే, వుచ్చతి. కతమో ను ఖో, భన్తే, నిరోధధమ్మో’’తి? ‘‘రూపం ఖో, రాధ, నిరోధధమ్మో, వేదనా నిరోధధమ్మో, సఞ్ఞా నిరోధధమ్మో, సఙ్ఖారా నిరోధధమ్మో, విఞ్ఞాణం నిరోధధమ్మో. ఏవం పస్సం…పే… నాపరం ఇత్థత్తాయాతి పజానాతీ’’తి. ద్వాదసమం.

రాధసంయుత్తస్స దుతియో వగ్గో.

తస్సుద్దానం –

మారో చ మారధమ్మో చ, అనిచ్చేన అపరే దువే;

దుక్ఖేన చ దువే వుత్తా, అనత్తేన [అనత్తేహి (సీ. స్యా. కం.)] తథేవ చ;

ఖయవయసముదయం, నిరోధధమ్మేన ద్వాదసాతి.