౧. రూపఅఞ్ఞాణసుత్తం

౬౦౭. ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. అథ ఖో వచ్ఛగోత్తో పరిబ్బాజకో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవతా సద్ధిం సమ్మోది. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో వచ్ఛగోత్తో పరిబ్బాజకో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘కో ను ఖో, భో గోతమ, హేతు, కో పచ్చయో, యానిమాని [యేనిమాని (?)] అనేకవిహితాని దిట్ఠిగతాని లోకే ఉప్పజ్జన్తి – సస్సతో లోకోతి వా, అసస్సతో లోకోతి వా, అన్తవా లోకోతి వా, అనన్తవా లోకోతి వా, తం జీవం తం సరీరన్తి వా, అఞ్ఞం జీవం అఞ్ఞం సరీరన్తి వా, హోతి తథాగతో పరం మరణాతి వా, న హోతి తథాగతో పరం మరణాతి వా, హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణాతి వా, నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణాతి వా’’తి? ‘‘రూపే ఖో, వచ్ఛ, అఞ్ఞాణా, రూపసముదయే అఞ్ఞాణా, రూపనిరోధే అఞ్ఞాణా, రూపనిరోధగామినియా పటిపదాయ అఞ్ఞాణా; ఏవమిమాని అనేకవిహితాని దిట్ఠిగతాని లోకే ఉప్పజ్జన్తి – సస్సతో లోకోతి వా…పే… నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణాతి వాతి. అయం ఖో, వచ్ఛ, హేతు, అయం పచ్చయో, యానిమాని [యేన (సీ.), యేనిమాని (?)] అనేకవిహితాని దిట్ఠిగతాని లోకే ఉప్పజ్జన్తి – సస్సతో లోకోతి వా, అసస్సతో లోకోతి వా…పే… నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణాతి వా’’తి. పఠమం.