౯. ఓపమ్మసంయుత్తం

౧. కూటసుత్తం

౨౨౩. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తత్ర ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘భిక్ఖవో’’తి. ‘‘భదన్తే’’తి తే భిక్ఖూ భగవతో పచ్చస్సోసుం. భగవా ఏతదవోచ – ‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, కూటాగారస్స యా కాచి గోపానసియో సబ్బా తా కూటఙ్గమా కూటసమోసరణా కూటసముగ్ఘాతా సబ్బా తా సముగ్ఘాతం గచ్ఛన్తి; ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, యే కేచి అకుసలా ధమ్మా సబ్బే తే అవిజ్జామూలకా అవిజ్జాసమోసరణా అవిజ్జాసముగ్ఘాతా, సబ్బే తే సముగ్ఘాతం గచ్ఛన్తి. తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘అప్పమత్తా విహరిస్సామా’తి. ఏవఞ్హి వో, భిక్ఖవే, సిక్ఖితబ్బ’’న్తి. పఠమం.

౨. నఖసిఖసుత్తం

౨౨౪. సావత్థియం విహరతి. అథ ఖో భగవా పరిత్తం నఖసిఖాయం పంసుం ఆరోపేత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘తం కిం మఞ్ఞథ భిక్ఖవే, కతమం ను ఖో బహుతరం, యో వాయం [యో చాయం (బహూసు)] మయా పరిత్తో నఖసిఖాయం పంసు ఆరోపితో అయం వా [యా చాయం (స్యా. క.)] మహాపథవీ’’తి? ‘‘ఏతదేవ, భన్తే, బహుతరం యదిదం మహాపథవీ. అప్పమత్తకోయం భగవతా పరిత్తో నఖసిఖాయం పంసు ఆరోపితో. సఙ్ఖమ్పి న ఉపేతి ఉపనిధిమ్పి న ఉపేతి కలభాగమ్పి న ఉపేతి మహాపథవిం ఉపనిధాయ భగవతా పరిత్తో నఖసిఖాయం పంసు ఆరోపితో’’తి. ‘‘ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే మనుస్సేసు పచ్చాజాయన్తి; అథ ఖో ఏతేయేవ బహుతరా సత్తా యే అఞ్ఞత్ర మనుస్సేహి పచ్చాజాయన్తి. తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘అప్పమత్తా విహరిస్సామా’తి. ఏవఞ్హి వో, భిక్ఖవే, సిక్ఖితబ్బ’’న్తి. దుతియం.

౩. కులసుత్తం

౨౨౫. సావత్థియం విహరతి…పే… ‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, యాని కానిచి కులాని బహుత్థికాని అప్పపురిసాని తాని సుప్పధంసియాని హోన్తి చోరేహి కుమ్భత్థేనకేహి; ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, యస్స కస్సచి భిక్ఖునో మేత్తాచేతోవిముత్తి అభావితా అబహులీకతా సో సుప్పధంసియో హోతి అమనుస్సేహి. సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, యాని కానిచి కులాని అప్పిత్థికాని బహుపురిసాని తాని దుప్పధంసియాని హోన్తి చోరేహి కుమ్భత్థేనకేహి, ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, యస్స కస్సచి భిక్ఖునో మేత్తాచేతోవిముత్తి భావితా బహులీకతా సో దుప్పధంసియో హోతి అమనుస్సేహి. తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘మేత్తా నో చేతోవిముత్తి భావితా భవిస్సతి బహులీకతా యానీకతా వత్థుకతా అనుట్ఠితా పరిచితా సుసమారద్ధా’తి. ఏవఞ్హి వో, భిక్ఖవే, సిక్ఖితబ్బ’’న్తి. తతియం.

౪. ఓక్ఖాసుత్తం

౨౨౬. సావత్థియం విహరతి…పే… ‘‘యో, భిక్ఖవే, పుబ్బణ్హసమయం ఓక్ఖాసతం దానం దదేయ్య, యో మజ్ఝన్హికసమయం ఓక్ఖాసతం దానం దదేయ్య, యో సాయన్హసమయం ఓక్ఖాసతం దానం దదేయ్య, యో వా పుబ్బణ్హసమయం అన్తమసో గద్దుహనమత్తమ్పి మేత్తచిత్తం భావేయ్య, యో వా మజ్ఝన్హికసమయం అన్తమసో గద్దుహనమత్తమ్పి మేత్తచిత్తం భావేయ్య, యో వా సాయన్హసమయం అన్తమసో గద్దుహనమత్తమ్పి మేత్తచిత్తం భావేయ్య, ఇదం తతో మహప్ఫలతరం. తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘మేత్తా నో చేతోవిముత్తి భావితా భవిస్సతి బహులీకతా యానీకతా వత్థుకతా అనుట్ఠితా పరిచితా సుసమారద్ధా’తి. ఏవఞ్హి వో, భిక్ఖవే, సిక్ఖితబ్బ’’న్తి. చతుత్థం.

౫. సత్తిసుత్తం

౨౨౭. సావత్థియం విహరతి…పే… ‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, సత్తి తిణ్హఫలా. అథ పురిసో ఆగచ్ఛేయ్య – ‘అహం ఇమం సత్తిం తిణ్హఫలం పాణినా వా ముట్ఠినా వా పటిలేణిస్సామి పటికోట్టిస్సామి పటివట్టేస్సామీ’తి. తం కిం మఞ్ఞథ, భిక్ఖవే, భబ్బో ను ఖో సో పురిసో అముం సత్తిం తిణ్హఫలం పాణినా వా ముట్ఠినా వా పటిలేణేతుం పటికోట్టేతుం పటివట్టేతు’’న్తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’. ‘‘తం కిస్స హేతు’’? ‘‘అసు హి, భన్తే, సత్తి తిణ్హఫలా న సుకరా పాణినా వా ముట్ఠినా వా పటిలేణేతుం పటికోట్టేతుం పటివట్టేతుం. యావదేవ చ పన సో పురిసో కిలమథస్స విఘాతస్స భాగీ అస్సా’’తి.

‘‘ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, యస్స కస్సచి భిక్ఖునో మేత్తాచేతోవిముత్తి భావితా బహులీకతా యానీకతా వత్థుకతా అనుట్ఠితా పరిచితా సుసమారద్ధా, తస్స చే అమనుస్సో చిత్తం ఖిపితబ్బం మఞ్ఞేయ్య; అథ ఖో స్వేవ అమనుస్సో కిలమథస్స విఘాతస్స భాగీ అస్స. తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘మేత్తా నో చేతోవిముత్తి భావితా భవిస్సతి బహులీకతా యానీకతా వత్థుకతా అనుట్ఠితా పరిచితా సుసమారద్ధా’తి. ఏవఞ్హి వో, భిక్ఖవే, సిక్ఖితబ్బ’’న్తి. పఞ్చమం.

౬. ధనుగ్గహసుత్తం

౨౨౮. సావత్థియం విహరతి…పే… ‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, చత్తారో దళ్హధమ్మా ధనుగ్గహా సుసిక్ఖితా కతహత్థా కతూపాసనా చతుద్దిసా ఠితా అస్సు. అథ పురిసో ఆగచ్ఛేయ్య – ‘అహం ఇమేసం చతున్నం దళ్హధమ్మానం ధనుగ్గహానం సుసిక్ఖితానం కతహత్థానం కతూపాసనానం చతుద్దిసా కణ్డే ఖిత్తే అప్పతిట్ఠితే పథవియం గహేత్వా ఆహరిస్సామీ’తి. తం కిం మఞ్ఞథ, భిక్ఖవే, ‘జవనో పురిసో పరమేన జవేన సమన్నాగతో’తి అలం వచనాయా’’తి?

‘‘ఏకస్స చేపి, భన్తే, దళ్హధమ్మస్స ధనుగ్గహస్స సుసిక్ఖితస్స కతహత్థస్స కతూపాసనస్స కణ్డం ఖిత్తం అప్పతిట్ఠితం పథవియం గహేత్వా ఆహరేయ్య – ‘జవనో పురిసో పరమేన జవేన సమన్నాగతో’తి అలం వచనాయ, కో పన వాదో చతున్నం దళ్హధమ్మానం ధనుగ్గహానం సుసిక్ఖితానం కతహత్థానం కతూపాసనాన’’న్తి?

‘‘యథా చ, భిక్ఖవే, తస్స పురిసస్స జవో, యథా చ చన్దిమసూరియానం జవో, తతో సీఘతరో. యథా చ, భిక్ఖవే, తస్స పురిసస్స జవో యథా చ చన్దిమసూరియానం జవో యథా చ యా దేవతా చన్దిమసూరియానం పురతో ధావన్తి తాసం దేవతానం జవో, ( ) [(తతో సీఘతరో. యథా చ భిక్ఖవే తస్స పురిసస్స జవో, యథా చ చన్దిమసురియానం జవో, యథా చ యా దేవతా చన్దిమసురియానం పురతో ధావన్తి, తాసం దేవతానం జవో,) (సీ. స్యా. కం.)] తతో సీఘతరం ఆయుసఙ్ఖారా ఖియన్తి. తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘అప్పమత్తా విహరిస్సామా’తి. ఏవఞ్హి వో, భిక్ఖవే, సిక్ఖితబ్బ’’న్తి. ఛట్ఠం.

౭. ఆణిసుత్తం

౨౨౯. సావత్థియం విహరతి…పే… ‘‘భూతపుబ్బం, భిక్ఖవే, దసారహానం ఆనకో [ఆణకో (సీ.)] నామ ముదిఙ్గో అహోసి. తస్స దసారహా ఆనకే ఘటితే అఞ్ఞం ఆణిం ఓదహింసు. అహు ఖో సో, భిక్ఖవే, సమయో యం ఆనకస్స ముదిఙ్గస్స పోరాణం పోక్ఖరఫలకం అన్తరధాయి. ఆణిసఙ్ఘాటోవ అవసిస్సి. ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, భవిస్సన్తి భిక్ఖూ అనాగతమద్ధానం, యే తే సుత్తన్తా తథాగతభాసితా గమ్భీరా గమ్భీరత్థా లోకుత్తరా సుఞ్ఞతప్పటిసంయుత్తా, తేసు భఞ్ఞమానేసు న సుస్సూసిస్సన్తి న సోతం ఓదహిస్సన్తి న అఞ్ఞా చిత్తం ఉపట్ఠాపేస్సన్తి న చ తే ధమ్మే ఉగ్గహేతబ్బం పరియాపుణితబ్బం మఞ్ఞిస్సన్తి’’.

‘‘యే పన తే సుత్తన్తా కవికతా కావేయ్యా చిత్తక్ఖరా చిత్తబ్యఞ్జనా బాహిరకా సావకభాసితా, తేసు భఞ్ఞమానేసు సుస్సూసిస్సన్తి, సోతం ఓదహిస్సన్తి, అఞ్ఞా చిత్తం ఉపట్ఠాపేస్సన్తి, తే చ ధమ్మే ఉగ్గహేతబ్బం పరియాపుణితబ్బం మఞ్ఞిస్సన్తి. ఏవమేతేసం, భిక్ఖవే, సుత్తన్తానం తథాగతభాసితానం గమ్భీరానం గమ్భీరత్థానం లోకుత్తరానం సుఞ్ఞతప్పటిసంయుత్తానం అన్తరధానం భవిస్సతి. తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘యే తే సుత్తన్తా తథాగతభాసితా గమ్భీరా గమ్భీరత్థా లోకుత్తరా సుఞ్ఞతప్పటిసంయుత్తా, తేసు భఞ్ఞమానేసు సుస్సూసిస్సామ, సోతం ఓదహిస్సామ, అఞ్ఞా చిత్తం ఉపట్ఠాపేస్సామ, తే చ ధమ్మే ఉగ్గహేతబ్బం పరియాపుణితబ్బం మఞ్ఞిస్సామా’తి. ఏవఞ్హి వో, భిక్ఖవే, సిక్ఖితబ్బ’’న్తి. సత్తమం.

౮. కలిఙ్గరసుత్తం

౨౩౦. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా వేసాలియం విహరతి మహావనే కూటాగారసాలాయం. తత్ర ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి ‘‘భిక్ఖవో’’తి. ‘‘భదన్తే’’తి తే భిక్ఖూ భగవతో పచ్చస్సోసుం. భగవా ఏతదవోచ –

‘‘కలిఙ్గరూపధానా, భిక్ఖవే, ఏతరహి లిచ్ఛవీ విహరన్తి అప్పమత్తా ఆతాపినో ఉపాసనస్మిం. తేసం రాజా మాగధో అజాతసత్తు వేదేహిపుత్తో న లభతి ఓతారం న లభతి ఆరమ్మణం. భవిస్సన్తి, భిక్ఖవే, అనాగతమద్ధానం లిచ్ఛవీ సుఖుమాలా [సుకుమాలా (సీ.), సుఖుమా (క.)] ముదుతలునహత్థపాదా [ముదుతలాహత్థపాదా (స్యా. కం.)] తే ముదుకాసు సేయ్యాసు తూలబిమ్బోహనాసు [తూలబిమ్బోహనాసు (స్యా. కం. పీ.), తూలబిమ్బోహనాదీసు (సీ.), తూలబిబ్బోహనాదీసు (క.)] యావసూరియుగ్గమనా సేయ్యం కప్పిస్సన్తి. తేసం రాజా మాగధో అజాతసత్తు వేదేహిపుత్తో లచ్ఛతి ఓతారం లచ్ఛతి ఆరమ్మణం.

‘‘కలిఙ్గరూపధానా, భిక్ఖవే, ఏతరహి భిక్ఖూ విహరన్తి అప్పమత్తా ఆతాపినో పధానస్మిం. తేసం మారో పాపిమా న లభతి ఓతారం న లభతి ఆరమ్మణం. భవిస్సన్తి, భిక్ఖవే, అనాగతమద్ధానం భిక్ఖూ సుఖుమా ముదుతలునహత్థపాదా. తే ముదుకాసు సేయ్యాసు తూలబిమ్బోహనాసు యావసూరియుగ్గమనా సేయ్యం కప్పిస్సన్తి. తేసం మారో పాపిమా లచ్ఛతి ఓతారం లచ్ఛతి ఆరమ్మణం. తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘కలిఙ్గరూపధానా విహరిస్సామ అప్పమత్తా ఆతాపినో పధానస్మి’న్తి. ఏవఞ్హి వో, భిక్ఖవే, సిక్ఖితబ్బ’’న్తి. అట్ఠమం.

౯. నాగసుత్తం

౨౩౧. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో నవో భిక్ఖు అతివేలం కులాని ఉపసఙ్కమతి. తమేనం భిక్ఖూ ఏవమాహంసు – ‘‘మాయస్మా అతివేలం కులాని ఉపసఙ్కమీ’’తి. సో భిక్ఖు భిక్ఖూహి వుచ్చమానో ఏవమాహ – ‘‘ఇమే హి నామ థేరా భిక్ఖూ కులాని ఉపసఙ్కమితబ్బం మఞ్ఞిస్సన్తి, కిమఙ్గం [కిమఙ్గ (సీ.)] పనాహ’’న్తి?

అథ ఖో సమ్బహులా భిక్ఖూ యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నా ఖో తే భిక్ఖూ భగవన్తం ఏతదవోచుం – ‘‘ఇధ, భన్తే, అఞ్ఞతరో నవో భిక్ఖు అతివేలం కులాని ఉపసఙ్కమతి. తమేనం భిక్ఖూ ఏవమాహంసు – ‘మాయస్మా అతివేలం కులాని ఉపసఙ్కమీ’తి. సో భిక్ఖు భిక్ఖూహి వుచ్చమానో ఏవమాహ – ‘ఇమే హి నామ థేరా భిక్ఖూ కులాని ఉపసఙ్కమితబ్బం మఞ్ఞిస్సన్తి, కిమఙ్గం పనాహ’’’న్తి.

‘‘భూతపుబ్బం, భిక్ఖవే, అరఞ్ఞాయతనే మహాసరసీ. తం నాగా ఉపనిస్సాయ విహరన్తి. తే తం సరసిం ఓగాహేత్వా సోణ్డాయ భిసముళాలం అబ్బుహేత్వా [అబ్భూహేత్వా (క.), అబ్బాహిత్వా (మహావ. ౨౭౮)] సువిక్ఖాలితం విక్ఖాలేత్వా అకద్దమం సఙ్ఖాదిత్వా [సఙ్ఖరిత్వా (పీ. క.)] అజ్ఝోహరన్తి. తేసం తం వణ్ణాయ చేవ హోతి బలాయ చ, న చ తతోనిదానం మరణం వా నిగచ్ఛన్తి మరణమత్తం వా దుక్ఖం. తేసంయేవ ఖో పన, భిక్ఖవే, మహానాగానం అనుసిక్ఖమానా తరుణా భిఙ్కచ్ఛాపా తం సరసిం ఓగాహేత్వా సోణ్డాయ భిసముళాలం అబ్బుహేత్వా న సువిక్ఖాలితం విక్ఖాలేత్వా సకద్దమం అసఙ్ఖాదిత్వా అజ్ఝోహరన్తి. తేసం తం నేవ వణ్ణాయ హోతి న బలాయ. తతోనిదానం మరణం వా నిగచ్ఛన్తి మరణమత్తం వా దుక్ఖం.

‘‘ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, ఇధ థేరా భిక్ఖూ పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ గామం వా నిగమం వా పిణ్డాయ పవిసన్తి. తే తత్థ ధమ్మం భాసన్తి. తేసం గిహీ పసన్నాకారం కరోన్తి. తే తం లాభం అగధితా అముచ్ఛితా అనజ్ఝోపన్నా [అనజ్ఝాపన్నా (సబ్బత్థ) మ. ని. ౧ పాసరాసిసుత్తవణ్ణనా ఓలోకేతబ్బా] ఆదీనవదస్సావినో నిస్సరణపఞ్ఞా పరిభుఞ్జన్తి. తేసం తం వణ్ణాయ చేవ హోతి బలాయ చ, న చ తతోనిదానం మరణం వా నిగచ్ఛన్తి మరణమత్తం వా దుక్ఖం. తేసంయేవ ఖో పన, భిక్ఖవే, థేరానం భిక్ఖూనం అనుసిక్ఖమానా నవా భిక్ఖూ పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ గామం వా నిగమం వా పిణ్డాయ పవిసన్తి. తే తత్థ ధమ్మం భాసన్తి. తేసం గిహీ పసన్నాకారం కరోన్తి. తే తం లాభం గధితా ముచ్ఛితా అజ్ఝోపన్నా అనాదీనవదస్సావినో అనిస్సరణపఞ్ఞా పరిభుఞ్జన్తి. తేసం తం నేవ వణ్ణాయ హోతి న బలాయ, తే తతోనిదానం మరణం వా నిగచ్ఛన్తి మరణమత్తం వా దుక్ఖం. తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘అగధితా అముచ్ఛితా అనజ్ఝోపన్నా ఆదీనవదస్సావినో నిస్సరణపఞ్ఞా తం లాభం పరిభుఞ్జిస్సామా’తి. ఏవఞ్హి వో, భిక్ఖవే, సిక్ఖితబ్బ’’న్తి. నవమం.

౧౦. బిళారసుత్తం

౨౩౨. సావత్థియం విహరతి. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు అతివేలం కులేసు చారిత్తం ఆపజ్జతి. తమేనం భిక్ఖూ ఏవమాహంసు – ‘‘మాయస్మా అతివేలం కులేసు చారిత్తం ఆపజ్జీ’’తి. సో భిక్ఖు భిక్ఖూహి వుచ్చమానో న విరమతి. అథ ఖో సమ్బహులా భిక్ఖూ యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నా ఖో తే భిక్ఖూ భగవన్తం ఏతదవోచుం – ‘‘ఇధ, భన్తే, అఞ్ఞతరో భిక్ఖు అతివేలం కులేసు చారిత్తం ఆపజ్జతి. తమేనం భిక్ఖూ ఏవమాహంసు – ‘మాయస్మా అతివేలం కులేసు చారిత్తం ఆపజ్జీ’తి. సో భిక్ఖు భిక్ఖూహి వుచ్చమానో న విరమతీ’’తి.

‘‘భూతపుబ్బం, భిక్ఖవే, బిళారో సన్ధిసమలసఙ్కటీరే ఠితో అహోసి ముదుమూసిం మగ్గయమానో – ‘యదాయం ముదుమూసి గోచరాయ పక్కమిస్సతి, తత్థేవ నం గహేత్వా ఖాదిస్సామీ’తి. అథ ఖో సో, భిక్ఖవే, ముదుమూసి గోచరాయ పక్కామి. తమేనం బిళారో గహేత్వా సహసా సఙ్ఖాదిత్వా [సఙ్ఖరిత్వా (పీ. క.), మంసం ఖాదిత్వా (స్యా. కం.), అసంఖాదిత్వా (కత్థచి)] అజ్ఝోహరి. తస్స సో ముదుమూసి అన్తమ్పి ఖాది, అన్తగుణమ్పి ఖాది. సో తతోనిదానం మరణమ్పి నిగచ్ఛి మరణమత్తమ్పి దుక్ఖం.

‘‘ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, ఇధేకచ్చో భిక్ఖు పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ గామం వా నిగమం వా పిణ్డాయ పవిసతి అరక్ఖితేనేవ కాయేన అరక్ఖితాయ వాచాయ అరక్ఖితేన చిత్తేన, అనుపట్ఠితాయ సతియా, అసంవుతేహి ఇన్ద్రియేహి. సో తత్థ పస్సతి మాతుగామం దున్నివత్థం వా దుప్పారుతం వా. తస్స మాతుగామం దిస్వా దున్నివత్థం వా దుప్పారుతం వా రాగో చిత్తం అనుద్ధంసేతి. సో రాగానుద్ధంసేన చిత్తేన మరణం వా నిగచ్ఛతి మరణమత్తం వా దుక్ఖం. మరణఞ్హేతం, భిక్ఖవే, అరియస్స వినయే యో సిక్ఖం పచ్చక్ఖాయ హీనాయావత్తతి. మరణమత్తఞ్హేతం, భిక్ఖవే, దుక్ఖం యదిదం అఞ్ఞతరం సంకిలిట్ఠం ఆపత్తిం ఆపజ్జతి. యథారూపాయ ఆపత్తియా వుట్ఠానం పఞ్ఞాయతి. తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘రక్ఖితేనేవ కాయేన రక్ఖితాయ వాచాయ రక్ఖితేన చిత్తేన, ఉపట్ఠితాయ సతియా, సంవుతేహి ఇన్ద్రియేహి గామం వా నిగమం వా పిణ్డాయ పవిసిస్సామా’తి. ఏవఞ్హి వో, భిక్ఖవే, సిక్ఖితబ్బ’’న్తి. దసమం.

౧౧. సిఙ్గాలసుత్తం

౨౩౩. సావత్థియం విహరతి…పే… ‘‘అస్సుత్థ నో తుమ్హే, భిక్ఖవే, రత్తియా పచ్చూససమయం జరసిఙ్గాలస్స వస్సమానస్సా’’తి? ‘‘ఏవం, భన్తే’’. ‘‘ఏసో ఖో, భిక్ఖవే, జరసిఙ్గాలో ఉక్కణ్డకేన నామ రోగజాతేన ఫుట్ఠో. సో యేన యేన ఇచ్ఛతి తేన తేన గచ్ఛతి; యత్థ యత్థ ఇచ్ఛతి తత్థ తత్థ తిట్ఠతి; యత్థ యత్థ ఇచ్ఛతి తత్థ తత్థ నిసీదతి; యత్థ యత్థ ఇచ్ఛతి తత్థ తత్థ నిపజ్జతి; సీతకోపి నం వాతో ఉపవాయతి. సాధు ఖ్వస్స, భిక్ఖవే, యం ఇధేకచ్చో సక్యపుత్తియపటిఞ్ఞో ఏవరూపమ్పి అత్తభావపటిలాభం పటిసంవేదియేథ. తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘అప్పమత్తా విహరిస్సామా’తి. ఏవఞ్హి వో, భిక్ఖవే, సిక్ఖితబ్బ’’న్తి. ఏకాదసమం.

౧౨. దుతియసిఙ్గాలసుత్తం

౨౩౪. సావత్థియం విహరతి…పే… ‘‘అస్సుత్థ నో తుమ్హే, భిక్ఖవే, రత్తియా పచ్చూససమయం జరసిఙ్గాలస్స వస్సమానస్సా’’తి? ‘‘ఏవం, భన్తే’’. ‘‘సియా ఖో, భిక్ఖవే, తస్మిం జరసిఙ్గాలే యా కాచి కతఞ్ఞుతా కతవేదితా, న త్వేవ ఇధేకచ్చే సక్యపుత్తియపటిఞ్ఞే సియా యా కాచి కతఞ్ఞుతా కతవేదితా. తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘కతఞ్ఞునో భవిస్సామ కతవేదినో; న చ నో [న చ నోతి ఇదం సీ. పీ. పోత్థకేసు నత్థి] అమ్హేసు అప్పకమ్పి కతం నస్సిస్సతీ’తి [మా నస్సిస్సతీతి (సీ. పీ.), వినస్సిస్సతీతి (స్యా. కం.)]. ఏవఞ్హి వో, భిక్ఖవే, సిక్ఖితబ్బ’’న్తి. ద్వాదసమం.

ఓపమ్మసంయుత్తం సమత్తం.