నమో తస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స
ఖుద్దకనికాయే
థేరీగాథాపాళి
౧. ఏకకనిపాతో
౧. అఞ్ఞతరాథేరీగాథా
౧. ‘‘సుఖం సుపాహి థేరికే, కత్వా చోళేన పారుతా;
ఉపసన్తో హి తే రాగో, సుక్ఖడాకం వ కుమ్భియ’’న్తి.
ఇత్థం సుదం అఞ్ఞతరా థేరీ అపఞ్ఞాతా భిక్ఖునీ గాథం అభాసిత్థాతి.
౨. ముత్తాథేరీగాథా
౨. ‘‘ముత్తే ముచ్చస్సు యోగేహి, చన్దో రాహుగ్గహా ఇవ;
విప్పముత్తేన చిత్తేన, అనణా భుఞ్జ పిణ్డక’’న్తి.
ఇత్థం సుదం భగవా ముత్తం సిక్ఖమానం ఇమాయ గాథాయ అభిణ్హం ఓవదతీతి.
౩. పుణ్ణాథేరీగాథా
౩. ‘‘పుణ్ణే పూరస్సు ధమ్మేహి, చన్దో పన్నరసేరివ;
పరిపుణ్ణాయ పఞ్ఞాయ, తమోఖన్ధం [తమోక్ఖన్ధం (సీ. స్యా.)] పదాలయా’’తి.
ఇత్థం సుదం పుణ్ణా థేరీ గాథం అభాసిత్థాతి.
౪. తిస్సాథేరీగాథా
౪. ‘‘తిస్సే సిక్ఖస్సు సిక్ఖాయ, మా తం యోగా ఉపచ్చగుం;
సబ్బయోగవిసంయుత్తా, చర లోకే అనాసవా’’తి.
… తిస్సా థేరీ….
౫. అఞ్ఞతరాతిస్సాథేరీగాథా
౫. ‘‘తిస్సే యుఞ్జస్సు ధమ్మేహి, ఖణో తం మా ఉపచ్చగా;
ఖణాతీతా హి సోచన్తి, నిరయమ్హి సమప్పితా’’తి.
… అఞ్ఞతరా తిస్సా థేరీ….
౬. ధీరాథేరీగాథా
౬. ‘‘ధీరే నిరోధం ఫుసేహి [ఫుస్సేహి (సీ.)], సఞ్ఞావూపసమం సుఖం;
ఆరాధయాహి నిబ్బానం, యోగక్ఖేమమనుత్తర’’న్తి [యోగక్ఖేమం అనుత్తరన్తి (సీ. స్యా.)].
… ధీరా థేరీ….
౭. వీరాథేరీగాథా
౭. ‘‘వీరా వీరేహి [ధీరా ధీరేహి (క.)] ధమ్మేహి, భిక్ఖునీ భావితిన్ద్రియా;
ధారేహి అన్తిమం దేహం, జేత్వా మారం సవాహిని’’న్తి [సవాహనన్తి (క.)].
… వీరా థేరీ….
౮. మిత్తాథేరీగాథా
౮. ‘‘సద్ధాయ పబ్బజిత్వాన, మిత్తే మిత్తరతా భవ;
భావేహి కుసలే ధమ్మే, యోగక్ఖేమస్స పత్తియా’’తి.
… మిత్తా థేరీ….
౯. భద్రాథేరీగాథా
౯. ‘‘సద్ధాయ పబ్బజిత్వాన, భద్రే భద్రరతా భవ;
భావేహి కుసలే ధమ్మే, యోగక్ఖేమమనుత్తర’’న్తి.
… భద్రా థేరీ….
౧౦. ఉపసమాథేరీగాథా
౧౦. ‘‘ఉపసమే తరే ఓఘం, మచ్చుధేయ్యం సుదుత్తరం;
ధారేహి అన్తిమం దేహం, జేత్వా మారం సవాహన’’న్తి.
… ఉపసమా థేరీ….
౧౧. ముత్తాథేరీగాథా
౧౧. ‘‘సుముత్తా సాధుముత్తామ్హి, తీహి ఖుజ్జేహి ముత్తియా;
ఉదుక్ఖలేన ముసలేన, పతినా ఖుజ్జకేన చ;
ముత్తామ్హి జాతిమరణా, భవనేత్తి సమూహతా’’తి.
… ముత్తా థేరీ….
౧౨. ధమ్మదిన్నాథేరీగాథా
౧౨. ‘‘ఛన్దజాతా అవసాయీ, మనసా చ ఫుటా [ఫుట్ఠా (స్యా.), ఫుఠా (సీ. అట్ఠ.)] సియా;
కామేసు అప్పటిబద్ధచిత్తా [అప్పటిబన్ధచిత్తా (క.)], ఉద్ధంసోతాతి వుచ్చతీ’’తి [ఉద్ధంసోతా విముచ్చతీతి (సీ. పీ.)].
… ధమ్మదిన్నా థేరీ….
౧౩.విసాఖాథేరీగాథా
౧౩. ‘‘కరోథ బుద్ధసాసనం, యం కత్వా నానుతప్పతి;
ఖిప్పం పాదాని ధోవిత్వా, ఏకమన్తే నిసీదథా’’తి.
… విసాఖా థేరీ….
౧౪.సుమనాథేరీగాథా
౧౪. ‘‘ధాతుయో దుక్ఖతో దిస్వా, మా జాతిం పునరాగమి;
భవే ఛన్దం విరాజేత్వా, ఉపసన్తా చరిస్ససీ’’తి.
… సుమనా థేరీ….
౧౫. ఉత్తరాథేరీగాథా
౧౫. ‘‘కాయేన సంవుతా ఆసిం, వాచాయ ఉద చేతసా;
సమూలం తణ్హమబ్బుయ్హ, సీతిభూతామ్హి నిబ్బుతా’’తి.
… ఉత్తరా థేరీ….
౧౬. వుడ్ఢపబ్బజితసుమనాథేరీగాథా
౧౬. ‘‘సుఖం త్వం వుడ్ఢికే సేహి, కత్వా చోళేన పారూతా;
ఉపసన్తో హి తే రాగో, సీతిభూతాసి నిబ్బుతా’’తి.
… సుమనా వుడ్ఢపబ్బజితా థేరీ….
౧౭. ధమ్మాథేరీగాథా
౧౭. ‘‘పిణ్డపాతం చరిత్వాన, దణ్డమోలుబ్భ దుబ్బలా;
వేధమానేహి గత్తేహి, తత్థేవ నిపతిం ఛమా;
దిస్వా ఆదీనవం కాయే, అథ చిత్తం విముచ్చి మే’’తి.
… ధమ్మా థేరీ….
౧౮. సఙ్ఘాథేరీగాథా
౧౮. ‘‘హిత్వా ఘరే పబ్బజిత్వా [పబ్బజితా (సీ. అట్ఠ.)], హిత్వా పుత్తం పసుం పియం;
హిత్వా రాగఞ్చ దోసఞ్చ, అవిజ్జఞ్చ విరాజియ;
సమూలం తణ్హమబ్బుయ్హ, ఉపసన్తామ్హి నిబ్బుతా’’తి.
… సఙ్ఘా థేరీ….
ఏకకనిపాతో నిట్ఠితో.
౨. దుకనిపాతో
౧. అభిరూపనన్దాథేరీగాథా
౧౯. [అప. థేరీ ౨.౪.౧౫౭ అపదానేపి] ‘‘ఆతురం అసుచిం పూతిం, పస్స నన్దే సముస్సయం;
అసుభాయ చిత్తం భావేహి, ఏకగ్గం సుసమాహితం.
౨౦. ‘‘అనిమిత్తఞ్చ భావేహి, మానానుసయముజ్జహ;
తతో మానాభిసమయా, ఉపసన్తా చరిస్ససీ’’తి.
ఇత్థం సుదం భగవా అభిరూపనన్దం సిక్ఖమానం ఇమాహి గాథాహి అభిణ్హం ఓవదతీతి [ఇత్థం సుదం భగవా అభిరూపనన్దం సిక్ఖమానం ఇమాహి గాథాహి అభిణ్హం ఓవదతీతి (క.)].
౨. జేన్తాథేరీగాథా
౨౧. ‘‘యే ఇమే సత్త బోజ్ఝఙ్గా, మగ్గా నిబ్బానపత్తియా;
భావితా తే మయా సబ్బే, యథా బుద్ధేన దేసితా.
౨౨. ‘‘దిట్ఠో హి మే సో భగవా, అన్తిమోయం సముస్సయో;
విక్ఖీణో జాతిసంసారో, నత్థి దాని పునబ్భవో’’తి.
ఇత్థం సుదం జేన్తా థేరీ గాథాయో అభాసిత్థాతి.
౩. సుమఙ్గలమాతాథేరీగాథా
౨౩. ‘‘సుముత్తికా సుముత్తికా [సుముత్తికే సుముత్తికే (సీ.), సుముత్తికే సుముత్తికా (స్యా. క.)], సాధుముత్తికామ్హి ముసలస్స;
అహిరికో మే ఛత్తకం వాపి, ఉక్ఖలికా మే దేడ్డుభం వాతి.
౨౪. ‘‘రాగఞ్చ అహం దోసఞ్చ, చిచ్చిటి చిచ్చిటీతి విహనామి;
సా రుక్ఖమూలముపగమ్మ, అహో సుఖన్తి సుఖతో ఝాయామీ’’తి.
… సుమఙ్గలమాతా థేరీ [అఞ్ఞతరా థేరీ భిక్ఖునీ అపఞ్ఞాతా (స్యా. క.)].
౪. అడ్ఢకాసిథేరీగాథా
౨౫. ‘‘యావ కాసిజనపదో, సుఙ్కో మే తత్థకో అహు;
తం కత్వా నేగమో అగ్ఘం, అడ్ఢేనగ్ఘం ఠపేసి మం.
౨౬. ‘‘అథ నిబ్బిన్దహం రూపే, నిబ్బిన్దఞ్చ విరజ్జహం;
మా పున జాతిసంసారం, సన్ధావేయ్యం పునప్పునం;
తిస్సో విజ్జా సచ్ఛికతా, కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి.
… అడ్ఢకాసి థేరీ….
౫. చిత్తాథేరీగాథా
౨౭. ‘‘కిఞ్చాపి ఖోమ్హి కిసికా, గిలానా బాళ్హదుబ్బలా;
దణ్డమోలుబ్భ గచ్ఛామి, పబ్బతం అభిరూహియ.
౨౮. ‘‘సఙ్ఘాటిం నిక్ఖిపిత్వాన, పత్తకఞ్చ నికుజ్జియ;
సేలే ఖమ్భేసిమత్తానం, తమోఖన్ధం పదాలియా’’తి.
… చిత్తా థేరీ….
౬. మేత్తికాథేరీగాథా
౨౯. ‘‘కిఞ్చాపి ఖోమ్హి దుక్ఖితా, దుబ్బలా గతయోబ్బనా;
దణ్డమోలుబ్భ గచ్ఛామి, పబ్బతం అభిరూహియ.
౩౦. ‘‘నిక్ఖిపిత్వాన సఙ్ఘాటిం, పత్తకఞ్చ నికుజ్జియ;
నిసిన్నా చమ్హి సేలమ్హి, అథ చిత్తం విముచ్చి మే;
తిస్సో విజ్జా అనుప్పత్తా, కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి.
… మేత్తికా థేరీ….
౭. మిత్తాథేరీగాథా
౩౧. ‘‘చాతుద్దసిం పఞ్చదసిం, యా చ పక్ఖస్స అట్ఠమీ;
పాటిహారియపక్ఖఞ్చ, అట్ఠఙ్గసుసమాగతం.
౩౨. ‘‘ఉపోసథం ఉపాగచ్ఛిం, దేవకాయాభినన్దినీ;
సాజ్జ ఏకేన భత్తేన, ముణ్డా సఙ్ఘాటిపారుతా;
దేవకాయం న పత్థేహం, వినేయ్య హదయే దర’’న్తి.
… మిత్తా థేరీ….
౮. అభయమాతుథేరీగాథా
౩౩. ‘‘ఉద్ధం పాదతలా అమ్మ, అధో వే కేసమత్థకా;
పచ్చవేక్ఖస్సుమం కాయం, అసుచిం పూతిగన్ధికం.
౩౪. ‘‘ఏవం విహరమానాయ, సబ్బో రాగో సమూహతో;
పరిళాహో సముచ్ఛిన్నో, సీతిభూతామ్హి నిబ్బుతా’’తి.
… అభయమాతు థేరీ….
౯. అభయాథేరీగాథా
౩౫. ‘‘అభయే భిదురో కాయో, యత్థ సతా పుథుజ్జనా;
నిక్ఖిపిస్సామిమం దేహం, సమ్పజానా సతీమతీ.
౩౬. ‘‘బహూహి దుక్ఖధమ్మేహి, అప్పమాదరతాయ మే;
తణ్హక్ఖయో అనుప్పత్తో, కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి.
… అభయా థేరీ….
౧౦. సామాథేరీగాథా
౩౭. ‘‘చతుక్ఖత్తుం పఞ్చక్ఖత్తుం, విహారా ఉపనిక్ఖమిం;
అలద్ధా చేతసో సన్తిం, చిత్తే అవసవత్తినీ;
తస్సా మే అట్ఠమీ రత్తి, యతో తణ్హా సమూహతా.
౩౮. ‘‘బహూహి దుక్ఖధమ్మేహి, అప్పమాదరతాయ మే;
తణ్హక్ఖయో అనుప్పత్తో, కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి.
… సామా థేరీ….
దుకనిపాతో నిట్ఠితో.
౩. తికనిపాతో
౧. అపరాసామాథేరీగాథా
౩౯. ‘‘పణ్ణవీసతివస్సాని, యతో పబ్బజితాయ మే;
నాభిజానామి చిత్తస్స, సమం లద్ధం కుదాచనం.