౬. ఛక్కనిపాతో
౧. అవారియవగ్గో
౩౭౬. అవారియజాతకం (౬-౧-౧)
౧. మాసు కుజ్ఝ భూమిపతి, మాసు కుజ్ఝ రథేసభ;
కుద్ధం అప్పటికుజ్ఝన్తో, రాజా రట్ఠస్స పూజితో.
౨. గామే వా యది వారఞ్ఞే, నిన్నే వా యది వా థలే;
సబ్బత్థ అనుసాసామి, మాసు కుజ్ఝ [మాస్సు కుజ్ఝి (సీ. పీ.)] రథేసభ.
౩. అవారియపితా నామ, అహు గఙ్గాయ నావికో;
పుబ్బే జనం తారేత్వాన, పచ్ఛా యాచతి వేతనం;
తేనస్స భణ్డనం హోతి, న చ భోగేహి వడ్ఢతి.
౪. అతిణ్ణంయేవ యాచస్సు, అపారం తాత నావిక;
అఞ్ఞో హి తిణ్ణస్స మనో, అఞ్ఞో హోతి పారేసినో [తరేసినో (సీ. పీ.), తిరేసినో (స్యా.)].
౫. గామే వా యది వారఞ్ఞే, నిన్నే వా యది వా థలే;
సబ్బత్థ అనుసాసామి, మాసు కుజ్ఝిత్థ నావిక.
౬. యాయేవానుసాసనియా, రాజా గామవరం అదా;
తాయేవానుసాసనియా, నావికో పహరీ ముఖం.
౭. భత్తం భిన్నం హతా భరియా, గబ్భో చ పతితో ఛమా;
మిగోవ జాతరూపేన, న తేనత్థం అబన్ధి సూతి [అవడ్ఢితున్తి (సీ. స్యా.), అవడ్ఢి సూతి (?)].
అవారియజాతకం పఠమం.
౩౭౭. సేతకేతుజాతకం (౬-౧-౨)
౮. మా తాత కుజ్ఝి న హి సాధు కోధో, బహుమ్పి తే అదిట్ఠమస్సుతఞ్చ;
మాతా పితా దిసతా [దిసా తాత (స్యా.), దిసా తా (పీ.)] సేతకేతు, ఆచరియమాహు దిసతం పసత్థా.
౯. అగారినో అన్నదపానవత్థదా [అన్నపానవత్థదా (స్యా. క.)], అవ్హాయికా తమ్పి దిసం వదన్తి;
ఏసా దిసా పరమా సేతకేతు, యం పత్వా దుక్ఖీ సుఖినో భవన్తి.
౧౦. ఖరాజినా జటిలా పఙ్కదన్తా, దుమ్మక్ఖరూపా [దుముక్ఖరూపా (సీ. స్యా.), దుమ్ముక్ఖరూపా (పీ. క.)] యేమే జప్పన్తి మన్తే;
కచ్చి ను తే మానుసకే పయోగే, ఇదం విదూ పరిముత్తా అపాయా.
౧౧. పాపాని కమ్మాని కత్వాన రాజ, బహుస్సుతో చే న [బహుస్సుతో నేవ (సీ. స్యా.)] చరేయ్య ధమ్మం;
సహస్సవేదోపి న తం పటిచ్చ, దుక్ఖా పముఞ్చే చరణం అపత్వా.
౧౨. సహస్సవేదోపి న తం పటిచ్చ, దుక్ఖా పముఞ్చే చరణం అపత్వా;
మఞ్ఞామి వేదా అఫలా భవన్తి, ససంయమం చరణమేవ [చరణఞ్ఞేవ (సీ. స్యా. పీ.)] సచ్చం.
౧౩. న హేవ వేదా అఫలా భవన్తి, ససంయమం చరణమేవ సచ్చం;
కిత్తిఞ్హి పప్పోతి అధిచ్చ వేదే, సన్తిం పుణేతి [సన్తం పునే’తి (సీ. పీ.)] చరణేన దన్తోతి.
సేతకేతుజాతకం దుతియం.
౩౭౮. దరీముఖజాతకం (౬-౧-౩)
౧౪. పఙ్కో చ కామా పలిపో చ కామా, భయఞ్చ మేతం తిమూలం పవుత్తం;
రజో చ ధూమో చ మయా పకాసితా, హిత్వా తువం పబ్బజ బ్రహ్మదత్త.
౧౫. గధితో [గథితో (సీ.)] చ రత్తో చ అధిముచ్ఛితో చ, కామేస్వహం బ్రాహ్మణ భింసరూపం;
తం నుస్సహే జీవికత్థో పహాతుం, కాహామి పుఞ్ఞాని అనప్పకాని.
౧౬. యో అత్థకామస్స హితానుకమ్పినో, ఓవజ్జమానో న కరోతి సాసనం;
ఇదమేవ సేయ్యో ఇతి మఞ్ఞమానో, పునప్పునం గబ్భముపేతి మన్దో.
౧౭. సో ఘోరరూపం నిరయం ఉపేతి, సుభాసుభం ముత్తకరీసపూరం;
సత్తా సకాయే న జహన్తి గిద్ధా, యే హోన్తి కామేసు అవీతరాగా.
౧౮. మీళ్హేన లిత్తా రుహిరేన మక్ఖితా, సేమ్హేన లిత్తా ఉపనిక్ఖమన్తి;
యం యఞ్హి కాయేన ఫుసన్తి తావదే, సబ్బం అసాతం దుఖమేవ కేవలం.
౧౯. దిస్వా వదామి న హి అఞ్ఞతో సవం, పుబ్బేనివాసం బహుకం సరామి;
చిత్రాహి గాథాహి సుభాసితాహి, దరీముఖో నిజ్ఝాపయి సుమేధన్తి.
దరీముఖజాతకం తతియం.
౩౭౯. నేరుజాతకం (౬-౧-౪)
౨౦. కాకోలా కాకసఙ్ఘా చ, మయఞ్చ పతతం వరా [వర (క.) మయన్తిపదస్స హి విసేసనం];
సబ్బేవ సదిసా హోమ, ఇమం ఆగమ్మ పబ్బతం.
౨౧. ఇధ సీహా చ బ్యగ్ఘా చ, సిఙ్గాలా చ మిగాధమా;
సబ్బేవ సదిసా హోన్తి, అయం కో నామ పబ్బతో.
౨౨. ఇమం నేరూతి [నేరున్తి (సీ. స్యా.)] జానన్తి, మనుస్సా పబ్బతుత్తమం;
ఇధ వణ్ణేన సమ్పన్నా, వసన్తి సబ్బపాణినో.
౨౩. అమాననా యత్థ సియా, సన్తానం వా విమాననా;
హీనసమ్మాననా వాపి, న తత్థ వసతిం వసే [వసతీ వసే (స్యా.), వస దివసే (పీ.)].
౨౪. యత్థాలసో చ దక్ఖో చ, సూరో భీరు చ పూజియా;
న తత్థ సన్తో వసన్తి, అవిసేసకరే నరే [నగే (సీ. స్యా. పీ.)].
౨౫. నాయం నేరు విభజతి, హీనఉక్కట్ఠమజ్ఝిమే;
అవిసేసకరో నేరు, హన్ద నేరుం జహామసేతి.
నేరుజాతకం చతుత్థం.
౩౮౦. ఆసఙ్కజాతకం (౬-౧-౫)
౨౬. ఆసావతీ నామ లతా, జాతా చిత్తలతావనే;
తస్సా వస్ససహస్సేన, ఏకం నిబ్బత్తతే ఫలం.
౨౭. తం దేవా పయిరుపాసన్తి, తావ దూరఫలం సతిం;
ఆసీసేవ [ఆసింసేవ (సీ. స్యా. పీ.)] తువం రాజ, ఆసా ఫలవతీ సుఖా.
౨౮. ఆసీసతేవ [ఆసింసేథేవ (సీ. స్యా. పీ.)] సో పక్ఖీ, ఆసీసతేవ [ఆసింసేథేవ (సీ. స్యా. పీ.)] సో దిజో;
తస్స చాసా [తస్సేవాసా (స్యా.)] సమిజ్ఝతి, తావ దూరగతా సతీ;
ఆసీసేవ తువం రాజ, ఆసా ఫలవతీ సుఖా.
౨౯. సమ్పేసి ఖో మం వాచాయ, న చ సమ్పేసి [సంసేసి (క.)] కమ్మునా;
మాలా సేరేయ్యకస్సేవ, వణ్ణవన్తా అగన్ధికా.
౩౦. అఫలం మధురం వాచం, యో మిత్తేసు పకుబ్బతి;
అదదం అవిస్సజం భోగం, సన్ధి తేనస్స జీరతి.
౩౧. యఞ్హి కయిరా తఞ్హి వదే, యం న కయిరా న తం వదే;
అకరోన్తం భాసమానం, పరిజానన్తి పణ్డితా.
౩౨. బలఞ్చ వత మే ఖీణం, పాథేయ్యఞ్చ న విజ్జతి;
సఙ్కే పాణూపరోధాయ, హన్ద దాని వజామహం.
౩౩. ఏతదేవ హి మే నామం, యం నామస్మి రథేసభ;
ఆగమేహి మహారాజ, పితరం ఆమన్తయామహన్తి.
ఆసఙ్కజాతకం పఞ్చమం.
౩౮౧. మిగాలోపజాతకం (౬-౧-౬)
౩౪. న మే రుచ్చి మిగాలోప, యస్స తే తాదిసీ గతీ;
అతుచ్చం తాత పతసి, అభూమిం తాత సేవసి.
౩౫. చతుక్కణ్ణంవ కేదారం, యదా తే పథవీ సియా;
తతో తాత నివత్తస్సు, మాస్సు ఏత్తో పరం గమి.
౩౬. సన్తి అఞ్ఞేపి సకుణా, పత్తయానా విహఙ్గమా;
అక్ఖిత్తా వాతవేగేన, నట్ఠా తే సస్సతీసమా.
౩౭. అకత్వా అపనన్దస్స [అపరణ్ణస్స (సీ. స్యా. పీ.)], పితు వుద్ధస్స సాసనం;
కాలవాతే అతిక్కమ్మ, వేరమ్భానం వసం అగా [గతో (సీ.)].
౩౮. తస్స పుత్తా చ దారా చ, యే చఞ్ఞే అనుజీవినో;
సబ్బే బ్యసనమాపాదుం, అనోవాదకరే దిజే.
౩౯. ఏవమ్పి ఇధ వుద్ధానం, యో వాక్యం నావబుజ్ఝతి;
అతిసీమచరో [అతిసీమం చరో (సీ. స్యా. క.)] దిత్తో, గిజ్ఝోవాతీతసాసనో;
సబ్బే బ్యసనం పప్పోన్తి, అకత్వా బుద్ధసాసనన్తి.
మిగాలోపజాతకం ఛట్ఠం.
౩౮౨. సిరికాళకణ్ణిజాతకం (౬-౧-౭)
౪౦. కా ను కాళేన వణ్ణేన, న చాపి [న చాసి (సీ.)] పియదస్సనా;
కా వా త్వం కస్స వా ధీతా, కథం జానేము తం మయం.
౪౧. మహారాజస్సహం ధీతా, విరూపక్ఖస్స చణ్డియా;
అహం కాళీ అలక్ఖికా, కాళకణ్ణీతి మం విదూ;
ఓకాసం యాచితో దేహి, వసేము తవ సన్తికే.
౪౨. కింసీలే కింసమాచారే, పురిసే నివిససే తువం;
పుట్ఠా మే కాళి అక్ఖాహి, కథం [యథా (సీ. పీ.)] జానేము తం మయం.
౪౩. మక్ఖీ పళాసీ సారమ్భీ, ఇస్సుకీ మచ్ఛరీ సఠో;
సో మయ్హం పురిసో కన్తో, లద్ధం యస్స వినస్సతి.
౪౪. కోధనో ఉపనాహీ చ, పిసుణో చ విభేదకో;
కణ్డకవాచో [అణ్డకవాచో (క. సీ. పీ.)] ఫరుసో, సో మే కన్తతరో తతో.
౪౫. అజ్జ సువేతి పురిసో, సదత్థం నావబుజ్ఝతి;
ఓవజ్జమానో కుప్పతి, సేయ్యం సో అతిమఞ్ఞతి.
౪౬. దవప్పలుద్ధో [దేవప్పలుద్ధో (క.), దవప్పలద్ధో (పీ.)] పురిసో, సబ్బమిత్తేహి ధంసతి;
సో మయ్హం పురిసో కన్తో, తస్మిం హోమి అనామయా.
౪౭. అపేహి ఏత్తో త్వం కాళి, నేతం అమ్హేసు విజ్జతి;
అఞ్ఞం జనపదం గచ్ఛ, నిగమే రాజధానియో.
౪౮. అహమ్పి ఖో తం [చేతం (సీ.)] జానామి, నేతం తుమ్హేసు విజ్జతి;
సన్తి లోకే అలక్ఖికా, సఙ్ఘరన్తి బహుం ధనం;
అహం దేవో చ మే భాతా, ఉభో నం విధమామసే.
౪౯. కా ను దిబ్బేన వణ్ణేన, పథబ్యా సుపతిట్ఠితా;
కా వా త్వం కస్స వా ధీతా, కథం జానేము తం మయం.
౫౦. మహారాజస్సహం ధీతా, ధతరట్ఠస్స సిరీమతో [ధతరట్ఠసిరీమతో (స్యా. క.)];
అహం సిరీ చ లక్ఖీ చ, భూరిపఞ్ఞాతి మం విదూ;
ఓకాసం యాచితో దేహి, వసేము తవ సన్తికే.
౫౧. కింసీలే కింసమాచారే, పురిసే నివిససే తువం;
పుట్ఠా మే లక్ఖి అక్ఖాహి, కథం [యథా (సీ. పీ.)] జానేము తం మయం.
౫౨. యో చాపి సీతే అథవాపి ఉణ్హే, వాతాతపే డంససరీసపే చ;
ఖుధం [ఖుద్దం (స్యా. క.), ఖుదం (పీ.)] పిపాసం అభిభుయ్య సబ్బం, రత్తిన్తివం యో సతతం నియుత్తో;
కాలాగతఞ్చ న హాపేతి అత్థం, సో మే మనాపో నివిసే చ తమ్హి.
౫౩. అక్కోధనో మిత్తవా చాగవా చ, సీలూపపన్నో అసఠోజుభూతో [అసఠో ఉజ్జుభూతో (పీ.)];
సఙ్గాహకో సఖిలో సణ్హవాచో, మహత్తపత్తోపి నివాతవుత్తి;
తస్మింహం [తస్మాహం (సీ. పీ.)] పోసే విపులా భవామి, ఊమి సముద్దస్స యథాపి వణ్ణం.
౫౪. యో చాపి మిత్తే అథవా అమిత్తే, సేట్ఠే సరిక్ఖే అథ వాపి హీనే;
అత్థం చరన్తం అథవా అనత్థం, ఆవీ రహో సఙ్గహమేవ వత్తే [వత్తో (స్యా. క.)].
వాచం న వజ్జా ఫరుసం కదాచి, మతస్స జీవస్స చ తస్స హోమి.
౫౫. ఏతేసం యో అఞ్ఞతరం లభిత్వా, కన్తా సిరీ [కన్తసిరిం (కత్థచి), కన్తం సిరిం (స్యా.) అట్ఠకథాయం దుతియతతియపాఠన్తరాని] మజ్జతి అప్పపఞ్ఞో;
తం దిత్తరూపం విసమం చరన్తం, కరీసఠానంవ [కరీసజాతం వ (సీ. స్యా.)] వివజ్జయామి.
౫౬. అత్తనా కురుతే లక్ఖిం, అలక్ఖిం కురుతత్తనా;
న హి లక్ఖిం అలక్ఖిం వా, అఞ్ఞో అఞ్ఞస్స కారకోతి.
సిరికాళకణ్ణిజాతకం సత్తమం.
౩౮౩. కుక్కుటజాతకం (౬-౧-౮)
౫౭. సుచిత్తపత్తఛదన, తమ్బచూళ విహఙ్గమ;
ఓరోహ దుమసాఖాయ, ముధా భరియా భవామి తే.
౫౮. చతుప్పదీ త్వం కల్యాణి, ద్విపదాహం మనోరమే;
మిగీ పక్ఖీ అసఞ్ఞుత్తా, అఞ్ఞం పరియేస సామికం.
౫౯. కోమారికా తే హేస్సామి, మఞ్జుకా పియభాణినీ;
విన్ద మం అరియేన వేదేన, సావయ మం యదిచ్ఛసి.
౬౦. కుణపాదిని లోహితపే, చోరి కుక్కుటపోథిని;
న త్వం అరియేన వేదేన, మమం భత్తారమిచ్ఛసి.
౬౧. ఏవమ్పి చతురా [చాతురా (స్యా. క.)] నారీ, దిస్వాన సధనం [పవరం (సీ. స్యా. పీ.)] నరం;
నేన్తి సణ్హాహి వాచాహి, బిళారీ వియ కుక్కుటం.
౬౨. యో చ ఉప్పతితం అత్థం, న ఖిప్పమనుబుజ్ఝతి;
అమిత్తవసమన్వేతి, పచ్ఛా చ అనుతప్పతి.