౭. బీరణథమ్భవగ్గో

౨౧౧. సోమదత్తజాతకం (౨-౭-౧)

౧౨౧. అకాసి యోగ్గం ధువమప్పమత్తో, సంవచ్ఛరం బీరణథమ్భకస్మిం;

బ్యాకాసి సఞ్ఞం పరిసం విగయ్హ, న నియ్యమో తాయతి అప్పపఞ్ఞం.

౧౨౨. ద్వయం యాచనకో తాత, సోమదత్త నిగచ్ఛతి;

అలాభం ధనలాభం వా, ఏవం ధమ్మా హి యాచనాతి.

సోమదత్తజాతకం పఠమం.

౨౧౨. ఉచ్ఛిట్ఠభత్తజాతకం (౨-౭-౨)

౧౨౩. అఞ్ఞో ఉపరిమో వణ్ణో, అఞ్ఞో వణ్ణో చ హేట్ఠిమో;

బ్రాహ్మణీ త్వేవ పుచ్ఛామి, కిం హేట్ఠా కిఞ్చ ఉప్పరి.

౧౨౪. అహం నటోస్మి భద్దన్తే, భిక్ఖకోస్మి ఇధాగతో;

అయఞ్హి కోట్ఠమోతిణ్ణో, అయం సో యం [త్వం (క.)] గవేససీతి.

ఉచ్ఛిట్ఠభత్తజాతకం దుతియం.

౨౧౩. భరుజాతకం (౨-౭-౩)

౧౨౫. ఇసీనమన్తరం కత్వా, భరురాజాతి [కురురాజాతి (క.)] మే సుతం;

ఉచ్ఛిన్నో సహ రట్ఠేహి [రట్ఠేన (సీ. పీ.)], సరాజా విభవఙ్గతో.

౧౨౬. తస్మా హి ఛన్దాగమనం, నప్పసంసన్తి పణ్డితా;

అదుట్ఠచిత్తో భాసేయ్య, గిరం సచ్చుపసంహితన్తి.

భరుజాతకం [కురురాతకం (క.)] తతియం.

౨౧౪. పుణ్ణనదీజాతకం (౨-౭-౪)

౧౨౭. పుణ్ణం నదిం యేన చ పేయ్యమాహు, జాతం యవం యేన చ గుయ్హమాహు;

దూరం గతం యేన చ అవ్హయన్తి, సో త్యాగతో [త్యాభతో (స్యా. క.) పహేళిగాథాభావో మనసి కాతబ్బో] హన్ద చ భుఞ్జ బ్రాహ్మణ.

౧౨౮. యతో మం సరతీ రాజా, వాయసమ్పి పహేతవే;

హంసా కోఞ్చా మయూరా చ [హంసకోఞ్చమయూరానం (క. అట్ఠ. పాఠన్తరం)], అసతీయేవ పాపియాతి.

పుణ్ణనదీజాతకం చతుత్థం.

౨౧౫. కచ్ఛపజాతకం (౨-౭-౫)

౧౨౯. అవధీ వత అత్తానం, కచ్ఛపో బ్యాహరం గిరం [కచ్ఛపోవ పబ్యాహరం (స్యా.), కచ్ఛపో సో పబ్యాహరం (క.)];

సుగ్గహీతస్మిం కట్ఠస్మిం, వాచాయ సకియావధి.

౧౩౦. ఏతమ్పి దిస్వా నరవీరియసేట్ఠ, వాచం పముఞ్చే కుసలం నాతివేలం;

పస్ససి బహుభాణేన, కచ్ఛపం బ్యసనం గతన్తి.

కచ్ఛపజాతకం పఞ్చమం.

౨౧౬. మచ్ఛజాతకం (౨-౭-౬)

౧౩౧. న మాయమగ్గి తపతి, న సూలో సాధుతచ్ఛితో;

యఞ్చ మం మఞ్ఞతే మచ్ఛీ, అఞ్ఞం సో రతియా గతో.

౧౩౨. సో మం దహతి రాగగ్గి, చిత్తం చూపతపేతి మం;

జాలినో ముఞ్చథాయిరా మం, న కామే హఞ్ఞతే క్వచీతి.

మచ్ఛజాతకం ఛట్ఠం.

౨౧౭. సేగ్గుజాతకం (౨-౭-౭)

౧౩౩. సబ్బో లోకో అత్తమనో అహోసి, అకోవిదా గామధమ్మస్స సేగ్గు;

కోమారి కో నామ [కోమారికా నామ (క.), కోమారికో నామ (స్యా. పీ.)] తవజ్జ ధమ్మో, యం త్వం గహితా పవనే పరోదసి.

౧౩౪. యో దుక్ఖఫుట్ఠాయ భవేయ్య తాణం, సో మే పితా దుబ్భి వనే కరోతి;

సా కస్స కన్దామి వనస్స మజ్ఝే, యో తాయితా సో సహసం కరోతీతి.

సేగ్గుజాతకం సత్తమం.

౨౧౮. కూటవాణిజజాతకం (౨-౭-౮)

౧౩౫. సఠస్స సాఠేయ్యమిదం సుచిన్తితం, పచ్చోడ్డితం పటికూటస్స కూటం;

ఫాలఞ్చే ఖాదేయ్యుం [అదేయ్యుం (సీ. పీ.)] మూసికా, కస్మా కుమారం కులలా న [నో (సీ. స్యా. పీ.)] హరేయ్యుం.

౧౩౬. కూటస్స హి సన్తి [సన్తీధ (క.)] కూటకూటా, భవతి [భవన్తి (క.)] చాపి నికతినో నికత్యా;

దేహి పుత్తనట్ఠ ఫాలనట్ఠస్స ఫాలం, మా తే పుత్తమహాసి ఫాలనట్ఠోతి.

కూటవాణిజజాతకం అట్ఠమం.

౨౧౯. గరహితజాతకం (౨-౭-౯)

౧౩౭. హిరఞ్ఞం మే సువణ్ణం మే, ఏసా రత్తిం దివా కథా;

దుమ్మేధానం మనుస్సానం, అరియధమ్మం అపస్సతం.

౧౩౮. ద్వే ద్వే గహపతయో గేహే, ఏకో తత్థ అమస్సుకో;

లమ్బత్థనో వేణికతో, అథో అఙ్కితకణ్ణకో;

కీతో ధనేన బహునా, సో తం వితుదతే జనన్తి.

గరహితజాతకం నవమం.

౨౨౦. ధమ్మధజజాతకం (౨-౭-౧౦)

౧౩౯. సుఖం జీవితరూపోసి, రట్ఠా వివనమాగతో;

సో ఏకకో రుక్ఖమూలే [అరఞ్ఞస్మిం (సీ. స్యా. పీ.)], కపణో వియ ఝాయసి.

౧౪౦. సుఖం జీవితరూపోస్మి, రట్ఠా వివనమాగతో;

సో ఏకకో రుక్ఖమూలే, కపణో వియ ఝాయామి;

సతం ధమ్మం అనుస్సరంతి.

ధమ్మధజజాతకం దసమం.

బీరణథమ్భవగ్గో సత్తమో.

తస్సుద్దానం –

అథ బీరణథమ్భవరో చ నటో, భరురాజవరుత్తమపుణ్ణనదీ;

బహుభాణి అగ్గిపవనే మూసికా, సహలమ్బత్థనో కపణేన దసాతి.