౪౨. భద్దాలివగ్గో
౧. భద్దాలిత్థేరఅపదానం
౧. ‘‘సుమేధో నామ సమ్బుద్ధో, అగ్గో కారుణికో ముని;
వివేకకామో లోకగ్గో, హిమవన్తముపాగమి.
౨. ‘‘అజ్ఝోగాహేత్వా హిమవం, సుమేధో లోకనాయకో;
పల్లఙ్కం ఆభుజిత్వాన, నిసీది పురిసుత్తమో.
౩. ‘‘సమాధిం సో సమాపన్నో, సుమేధో లోకనాయకో;
సత్తరత్తిన్దివం బుద్ధో, నిసీది పురిసుత్తమో.
౪. ‘‘ఖారిభారం [ఖారికాజం (సీ.)] గహేత్వాన, వనమజ్ఝోగహిం అహం;
తత్థద్దసాసిం సమ్బుద్ధం, ఓఘతిణ్ణమనాసవం.
౫. ‘‘సమ్మజ్జనిం గహేత్వాన, సమ్మజ్జిత్వాన అస్సమం;
చతుదణ్డే ఠపేత్వాన, అకాసిం మణ్డపం తదా.
౬. ‘‘సాలపుప్ఫం ఆహరిత్వా, మణ్డపం ఛాదయిం అహం;
పసన్నచిత్తో సుమనో, అభివన్దిం తథాగతం.
౭. ‘‘యం వదన్తి సుమేధోతి, భూరిపఞ్ఞం సుమేధసం;
భిక్ఖుసఙ్ఘే నిసీదిత్వా, ఇమా గాథా అభాసథ.
౮. ‘‘‘బుద్ధస్స గిరమఞ్ఞాయ, సబ్బే దేవా సమాగముం;
అసంసయం బుద్ధసేట్ఠో, ధమ్మం దేసేతి చక్ఖుమా.
౯. ‘‘‘సుమేధో నామ సమ్బుద్ధో, ఆహుతీనం పటిగ్గహో;
దేవసఙ్ఘే నిసీదిత్వా, ఇమా గాథా అభాసథ.
౧౦. ‘‘‘యో మే సత్తాహం మణ్డపం, ధారయీ సాలఛాదితం;
తమహం కిత్తయిస్సామి, సుణాథ మమ భాసతో.
౧౧. ‘‘‘దేవభూతో మనుస్సో వా, హేమవణ్ణో భవిస్సతి;
పహూతభోగో హుత్వాన, కామభోగీ భవిస్సతి.
౧౨. ‘‘‘సట్ఠి నాగసహస్సాని, సబ్బాలఙ్కారభూసితా;
సువణ్ణకచ్ఛా మాతఙ్గా, హేమకప్పనవాససా.
౧౩. ‘‘‘ఆరూళ్హా గామణీయేహి, తోమరఙ్కుసపాణిభి;
సాయం పాతో [సాయపాతో (పీ.)] ఉపట్ఠానం, ఆగమిస్సన్తిమం నరం;
తేహి నాగేహి పరివుతో, రమిస్సతి అయం నరో.
౧౪. ‘‘‘సట్ఠి అస్ససహస్సాని, సబ్బాలఙ్కారభూసితా;
ఆజానీయావ జాతియా, సిన్ధవా సీఘవాహినో.
౧౫. ‘‘‘ఆరూళ్హా గామణీయేహి, ఇల్లియాచాపధారిభి;
పరివారేస్సన్తిమం నిచ్చం, బుద్ధపూజాయిదం ఫలం.
౧౬. ‘‘‘సట్ఠి రథసహస్సాని, సబ్బాలఙ్కారభూసితా;
దీపా అథోపి వేయగ్ఘా, సన్నద్ధా ఉస్సితద్ధజా.
౧౭. ‘‘‘ఆరూళ్హా గామణీయేహి, చాపహత్థేహి వమ్మిభి;
పరివారేస్సన్తిమం నిచ్చం, బుద్ధపూజాయిదం ఫలం.
౧౮. ‘‘‘సట్ఠి గామసహస్సాని, పరిపుణ్ణాని సబ్బసో;
పహూతధనధఞ్ఞాని, సుసమిద్ధాని సబ్బసో;
సదా పాతుభవిస్సన్తి, బుద్ధపూజాయిదం ఫలం.
౧౯. ‘‘‘హత్థీ అస్సా రథా పత్తీ, సేనా చ చతురఙ్గినీ;
పరివారేస్సన్తిమం నిచ్చం, బుద్ధపూజాయిదం ఫలం.
౨౦. ‘‘‘అట్ఠారసే కప్పసతే, దేవలోకే రమిస్సతి;
సహస్సక్ఖత్తుం రాజా చ, చక్కవత్తీ భవిస్సతి.
౨౧. ‘‘‘సతానం తీణిక్ఖత్తుఞ్చ, దేవరజ్జం కరిస్సతి;
పదేసరజ్జం విపులం, గణనాతో అసఙ్ఖియం.
౨౨. ‘‘‘తింసకప్పసహస్సమ్హి, ఓక్కాకకులసమ్భవో;
గోతమో నామ గోత్తేన, సత్థా లోకే భవిస్సతి.
౨౩. ‘‘‘తస్స ధమ్మేసు దాయాదో, ఓరసో ధమ్మనిమ్మితో;
సబ్బాసవే పరిఞ్ఞాయ, విహరిస్సతినాసవో’.
౨౪. ‘‘తింసకప్పసహస్సమ్హి, అద్దసం లోకనాయకం;
ఏత్థన్తరముపాదాయ, గవేసిం అమతం పదం.
౨౫. ‘‘లాభా మయ్హం సులద్ధం మే, యమహఞ్ఞాసి సాసనం;
తిస్సో విజ్జా అనుప్పత్తా, కతం బుద్ధస్స సాసనం.
౨౬. ‘‘నమో తే పురిసాజఞ్ఞ, నమో తే పురిసుత్తమ;
తవ ఞాణం పకిత్తేత్వా, పత్తోమ్హి అచలం పదం.
౨౭. ‘‘యం యం యోనుపపజ్జామి, దేవత్తం అథ మానుసం;
సబ్బత్థ సుఖితో హోమి, ఫలం మే ఞాణకిత్తనే.
౨౮. ‘‘ఇదం పచ్ఛిమకం మయ్హం, చరిమో వత్తతే భవో;
నాగోవ బన్ధనం ఛేత్వా, విహరామి అనాసవో.
౨౯. ‘‘కిలేసా ఝాపితా మయ్హం, భవా సబ్బే సమూహతా;
నాగోవ బన్ధనం ఛేత్వా, విహరామి అనాసవో.
౩౦. ‘‘స్వాగతం వత మే ఆసి, మమ బుద్ధస్స సన్తికే;
తిస్సో విజ్జా అనుప్పత్తా, కతం బుద్ధస్స సాసనం.
౩౧. ‘‘పటిసమ్భిదా చతస్సో, విమోక్ఖాపి చ అట్ఠిమే;
ఛళభిఞ్ఞా సచ్ఛికతా, కతం బుద్ధస్స సాసనం’’.
ఇత్థం సుదం ఆయస్మా భద్దాలిత్థేరో ఇమా గాథాయో అభాసిత్థాతి.
భద్దాలిత్థేరస్సాపదానం పఠమం.
౨. ఏకఛత్తియత్థేరఅపదానం
౩౨. ‘‘చన్దభాగానదీతీరే, అస్సమో సుకతో మమ;
సుసుద్ధపులినాకిణ్ణో, పన్నసాలా సుమాపితా.
౩౩. ‘‘ఉత్తానకూలా నదికా, సుపతిత్థా మనోరమా;
మచ్ఛకచ్ఛపసమ్పన్నా [… సఞ్ఛన్నా (క.)], సుసుమారనిసేవితా.
౩౪. ‘‘అచ్ఛా దీపీ చ మయూరా, కరవీకా చ సాళికా;
కూజన్తి సబ్బదా ఏతే, సోభయన్తా మమస్సమం.
౩౫. ‘‘కోకిలా మఞ్జుభాణీ చ, హంసా చ మధురస్సరా;
అభికూజన్తి తే తత్థ, సోభయన్తా మమస్సమం.
౩౬. ‘‘సీహా బ్యగ్ఘా వరాహా చ, అచ్ఛ [వక (సీ. పీ.), బకా (స్యా.), వకా (క.)] కోకతరచ్ఛకా;
గిరిదుగ్గమ్హి నాదేన్తి, సోభయన్తా మమస్సమం.
౩౭. ‘‘ఏణీమిగా చ సరభా, భేరణ్డా సూకరా బహూ;
గిరిదుగ్గమ్హి నాదేన్తి, సోభయన్తా మమస్సమం.
౩౮. ‘‘ఉద్దాలకా చమ్పకా చ, పాటలీ సిన్దువారకా;
అతిముత్తా అసోకా చ, సోభయన్తి మమస్సమం [పుప్ఫన్తి మమ అస్సమే (సీ. పీ.)].
౩౯. ‘‘అఙ్కోలా యూథికా చేవ, సత్తలీ బిమ్బిజాలికా;
కణికారా చ పుప్ఫన్తి, సోభయన్తా మమస్సమం [కణికాకణికారా చ, పుప్ఫన్తి మమ అస్సమే (సీ. స్యా. పీ.)].
౪౦. ‘‘నాగా సాలా చ సళలా, పుణ్డరీకేత్థ పుప్ఫితా;
దిబ్బగన్ధం సమ్పవన్తా, సోభయన్తి మమస్సమం.
౪౧. ‘‘అజ్జునా అసనా చేత్థ, మహానామా చ పుప్ఫితా;
సాలా చ కఙ్గుపుప్ఫా చ, సోభయన్తి మమస్సమం.
౪౨. ‘‘అమ్బా జమ్బూ చ తిలకా, నిమ్బా చ సాలకల్యాణీ;
దిబ్బగన్ధం సమ్పవన్తా, సోభయన్తి మమస్సమం.
౪౩. ‘‘అసోకా చ కపిట్ఠా చ, గిరిమాలేత్థ [భగినిమాలేత్థ (సీ. పీ.), భగినిమాలా చ (స్యా.)] పుప్ఫితా;
దిబ్బగన్ధం సమ్పవన్తా, సోభయన్తి మమస్సమం.
౪౪. ‘‘కదమ్బా కదలీ చేవ, ఇసిముగ్గా చ రోపితా;
ధువం ఫలాని ధారేన్తి, సోభయన్తా మమస్సమం.
౪౫. ‘‘హరీతకా ఆమలకా, అమ్బజమ్బువిభీతకా;
కోలా భల్లాతకా బిల్లా, ఫలినో మమ అస్సమే.
౪౬. ‘‘అవిదూరే పోక్ఖరణీ, సుపతిత్థా మనోరమా;
మన్దాలకేహి సఞ్ఛన్నా, పదుముప్పలకేహి చ.
౪౭. ‘‘గబ్భం గణ్హన్తి పదుమా, అఞ్ఞే పుప్ఫన్తి కేసరీ;
ఓపత్తకణ్ణికా చేవ, పుప్ఫన్తి మమ అస్సమే.
౪౮. ‘‘పాఠీనా పావుసా మచ్ఛా, బలజా ముఞ్జరోహితా;
అచ్ఛోదకమ్హి విచరం, సోభయన్తి మమస్సమం.
౪౯. ‘‘నయితా అమ్బగన్ధీ చ, అనుకూలే చ కేతకా;
దిబ్బగన్ధం సమ్పవన్తా, సోభయన్తి మమస్సమం.
౫౦. ‘‘మధు భిసమ్హా సవతి, ఖీరసప్పి ముళాలిభి;
దిబ్బగన్ధం సమ్పవన్తా, సోభయన్తి మమస్సమం.
౫౧. ‘‘పులినా సోభనా తత్థ, ఆకిణ్ణా జలసేవితా;
ఓపుప్ఫా పుప్ఫితా సేన్తి, సోభయన్తా మమస్సమం.
౫౨. ‘‘జటాభారేన భరితా, అజినుత్తరవాసనా;
వాకచీరధరా సబ్బే, సోభయన్తి మమస్సమం.
౫౩. ‘‘యుగమత్తమపేక్ఖన్తా, నిపకా సన్తవుత్తినో;
కామభోగే అనపేక్ఖా, వసన్తి మమ అస్సమే.
౫౪. ‘‘పరూళ్హకచ్ఛనఖలోమా, పఙ్కదన్తా రజస్సిరా;
రజోజల్లధరా సబ్బే, వసన్తి మమ అస్సమే.
౫౫. ‘‘అభిఞ్ఞాపారమిప్పత్తా, అన్తలిక్ఖచరా చ తే;
ఉగ్గచ్ఛన్తా నభం ఏతే, సోభయన్తి మమస్సమం.
౫౬. ‘‘తేహి సిస్సేహి పరివుతో, వసామి విపినే తదా;
రత్తిన్దివం న జానామి, సదా ఝానసమప్పితో.
౫౭. ‘‘భగవా తమ్హి సమయే, అత్థదస్సీ మహాముని;
తమన్ధకారం నాసేన్తో, ఉప్పజ్జి లోకనాయకో.
౫౮. ‘‘అథ అఞ్ఞతరో సిస్సో, ఆగచ్ఛి మమ సన్తికం;
మన్తే అజ్ఝేతుకామో సో, ఛళఙ్గం నామ లక్ఖణం.
౫౯. ‘‘బుద్ధో లోకే సముప్పన్నో, అత్థదస్సీ మహాముని;
చతుసచ్చం పకాసేన్తో, దేసేతి అమతం పదం.
౬౦. ‘‘తుట్ఠహట్ఠో పముదితో, ధమ్మన్తరగతాసయో;
అస్సమా అభినిక్ఖమ్మ, ఇదం వచనమబ్రవిం.
౬౧. ‘‘‘బుద్ధో లోకే సముప్పన్నో, ద్వత్తింసవరలక్ఖణో;
ఏథ సబ్బే గమిస్సామ, సమ్మాసమ్బుద్ధసన్తికం’.
౬౨. ‘‘ఓవాదపటికరా తే, సధమ్మే పారమిం గతా;
సాధూతి సమ్పటిచ్ఛింసు, ఉత్తమత్థగవేసకా.
౬౩. ‘‘జటాభారభరితా తే [జటాభారేన భరితా (క.)], అజినుత్తరవాసనా;
ఉత్తమత్థం గవేసన్తా, నిక్ఖమింసు వనా తదా.
౬౪. ‘‘భగవా తమ్హి సమయే, అత్థదస్సీ మహాయసో;
చతుసచ్చం పకాసేన్తో, దేసేతి అమతం పదం.
౬౫. ‘‘సేతచ్ఛత్తం గహేత్వాన, బుద్ధసేట్ఠస్స ధారయిం;
ఏకాహం ధారయిత్వాన, బుద్ధసేట్ఠం అవన్దహం.
౬౬. ‘‘అత్థదస్సీ తు భగవా, లోకజేట్ఠో నరాసభో;
భిక్ఖుసఙ్ఘే నిసీదిత్వా, ఇమా గాథా అభాసథ.
౬౭. ‘‘‘యో మే ఛత్తం అధారేసి, పసన్నో సేహి పాణిభి;
తమహం కిత్తయిస్సామి, సుణాథ మమ భాసతో.
౬౮. ‘‘‘ఇమస్స జాయమానస్స, దేవత్తే అథ మానుసే;
ధారేస్సతి సదా ఛత్తం, ఛత్తదానస్సిదం ఫలం.
౬౯. ‘‘‘సత్తసత్తతికప్పాని, దేవలోకే రమిస్సతి;
సహస్సక్ఖత్తుం రాజా చ, చక్కవత్తీ భవిస్సతి.
౭౦. ‘‘‘సత్తసత్తతిక్ఖత్తుఞ్చ, దేవరజ్జం కరిస్సతి;
పదేసరజ్జం విపులం, గణనాతో అసఙ్ఖియం.
౭౧. ‘‘‘అట్ఠారసే కప్పసతే, గోతమో సక్యపుఙ్గవో;
తమన్ధకారం నాసేన్తో, ఉప్పజ్జిస్సతి చక్ఖుమా.
౭౨. ‘‘‘తస్స ధమ్మేసు దాయాదో, ఓరసో ధమ్మనిమ్మితో;