౪. జమ్బుఖాదకసంయుత్తం

౧. నిబ్బానపఞ్హాసుత్తవణ్ణనా

౩౧౪. జమ్బుఖాదకసంయుత్తే జమ్బుఖాదకో పరిబ్బాజకోతి ఏవంనామో థేరస్స భాగినేయ్యో ఛన్నపరిబ్బాజకో. యో ఖో ఆవుసో రాగక్ఖయోతి నిబ్బానం ఆగమ్మ రాగో ఖీయతి, తస్మా నిబ్బానం రాగక్ఖయోతి వుచ్చతి. దోసమోహక్ఖయేసుపి ఏసేవ నయో.

యో పన ఇమినావ సుత్తేన కిలేసక్ఖయమత్తం నిబ్బానన్తి వదేయ్య, సో వత్తబ్బో ‘‘కస్స కిలేసానం ఖయో, కిం అత్తనో, ఉదాహు పరేస’’న్తి? అద్ధా ‘‘అత్తనో’’తి వక్ఖతి. తతో పుచ్ఛితబ్బో ‘‘గోత్రభుఞాణస్స కిం ఆరమ్మణ’’న్తి? జానమానో ‘‘నిబ్బాన’’న్తి వక్ఖతి. కిం పన గోత్రభుఞాణక్ఖణే కిలేసా ఖీణా ఖీయన్తి ఖీయిస్సన్తీతి? ‘‘ఖీణా’’తి వా ‘‘ఖీయన్తీ’’తి వా న వత్తబ్బా, ‘‘ఖీయిస్సన్తీ’’తి పన వత్తబ్బాతి. కిం పన తేసు అఖీణేసుయేవ కిలేసేసు గోత్రభుఞాణం కిలేసక్ఖయం ఆరమ్మణం కరోతీతి? అద్ధా ఏవం వుత్తే నిరుత్తరో భవిస్సతి.

మగ్గఞాణేనాపి చేతం యోజేతబ్బం. మగ్గక్ఖణేపి హి కిలేసా ‘‘ఖీణా’’తి వా ‘‘ఖీయిస్సన్తీ’’తి వా న వత్తబ్బా, ‘‘ఖీయన్తీ’’తి పన వత్తబ్బా, న చ అఖీణేసుయేవ కిలేసేసు కిలేసక్ఖయో ఆరమ్మణం హోతి, తస్మా సమ్పటిచ్ఛితబ్బమేతం. యం ఆగమ్మ రాగాదయో ఖీయన్తి, తం నిబ్బానం. తం పనేతం ‘‘రూపినో ధమ్మా అరూపినో ధమ్మా’’తిఆదీసు (ధ. స. దుకమాతికా ౧౧) దుకేసు అరూపినో ధమ్మాతి సఙ్గహితత్తా న కిలేసక్ఖయమత్తమేవాతి.

౨. అరహత్తపఞ్హాసుత్తవణ్ణనా

౩౧౫. అరహత్తపఞ్హబ్యాకరణే యస్మా అరహత్తం రాగదోసమోహానం ఖీణన్తే ఉప్పజ్జతి, తస్మా ‘‘రాగక్ఖయో దోసక్ఖయో మోహక్ఖయో’’తి వుత్తం.

౩-౧౫. ధమ్మవాదీపఞ్హాసుత్తాదివణ్ణనా

౩౧౬-౩౨౮. తే లోకే సుగతాతి తే రాగాదయో పహాయ గతత్తా సుట్ఠు గతాతి సుగతా. దుక్ఖస్స ఖో ఆవుసో పరిఞ్ఞత్థన్తి వట్టదుక్ఖస్స పరిజాననత్థం. దుక్ఖతాతి దుక్ఖసభావో. దుక్ఖదుక్ఖతాతిఆదీసు దుక్ఖసఙ్ఖాతో దుక్ఖసభావో దుక్ఖదుక్ఖతా. సేసపదద్వయేపి ఏసేవ నయో.

౧౬. దుక్కరపఞ్హాసుత్తవణ్ణనా

౩౨౯. అభిరతీతి పబ్బజ్జాయ అనుక్కణ్ఠనతా. నచిరం ఆవుసోతి ఆవుసో ధమ్మానుధమ్మప్పటిపన్నో భిక్ఖు ‘‘పాతో అనుసిట్ఠో సాయం విసేసమధిగమిస్సతి, సాయం అనుసిట్ఠో పాతో విసేసమధిగమిస్సతీ’’తి (మ. ని. ౨.౩౪౫) వుత్తత్తా ఘటేన్తో వాయమన్తో నచిరస్సం లహుయేవ అరహం అస్స, అరహత్తే పతిట్ఠహేయ్యాతి దస్సేతి. సేసం సబ్బత్థ ఉత్తానత్థమేవాతి.

జమ్బుఖాదకసంయుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.