౪౦. పిలిన్దవచ్ఛవగ్గో

౧. పిలిన్దవచ్ఛత్థేరఅపదానవణ్ణనా

చత్తాలీసమవగ్గే అపదానే నగరే హంసవతియాతిఆదికం ఆయస్మతో పిలిన్దవచ్ఛత్థేరస్స అపదానం. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయాని పుఞ్ఞాని ఉపచినన్తో పదుముత్తరస్స భగవతో కాలే హంసవతీనగరే దోవారికకులే నిబ్బత్తో మహద్ధనో మహాభోగో అహోసి. సో కోటిసన్నిచితధనరాసిం ఓలోకేత్వా రహో నిసిన్నో ‘‘ఇమం సబ్బధనం మయా సమ్మా గహేత్వా గన్తుం వట్టతీ’’తి చిన్తేత్వా ‘‘బుద్ధప్పముఖస్స భిక్ఖుసఙ్ఘస్స సబ్బపరిక్ఖారదానం దాతుం వట్టతీ’’తి సన్నిట్ఠానం కత్వా ఛత్తసతసహస్సం ఆదిం కత్వా సబ్బపరిభోగపరిక్ఖారానిపి సతసహస్సవసేన కారేత్వా పదుముత్తరం భగవన్తం నిమన్తేత్వా బుద్ధప్పముఖస్స భిక్ఖుసఙ్ఘస్స మహాదానం అదాసి. ఏవం సత్తాహం దానం దత్వా పరియోసానదివసే నిబ్బానాధిగమం పత్థేత్వా యావజీవం పుఞ్ఞాని కత్వా జీవితపరియోసానే దేవలోకే నిబ్బత్తో ఛ కామావచరే దిబ్బసమ్పత్తియో అనుభవిత్వా మనుస్సేసు చ చక్కవత్తిఆదిసమ్పత్తియో అనుభవిత్వా ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే బ్రాహ్మణకులే నిబ్బత్తో సబ్బసిప్పేసు నిప్ఫత్తిం పత్తో గోత్తవసేన పిలిన్దవచ్ఛోతి పాకటో అహోసి.

౧. సో ఏకదివసం సత్థు సన్తికే ధమ్మదేసనం సుత్వా పటిలద్ధసద్ధో పబ్బజిత్వా నచిరస్సేవ అరహా హుత్వా అత్తనో పుబ్బకమ్మం సరిత్వా సోమనస్సజాతో ఉదానవసేన తం పకాసేన్తో నగరే హంసవతియాతిఆదిమాహ. తస్సత్థో హేట్ఠా వుత్తోవ. ఆసిం దోవారికో అహన్తి అహం హంసవతీనగరే రఞ్ఞో గేహద్వారే ద్వారపాలకో ఆసిం అహోసిన్తి అత్థో. అక్ఖోభం అమితం భోగన్తి రఞ్ఞో వల్లభత్తా అఞ్ఞేహి ఖోభేతుం చాలేతుం అసక్కుణేయ్యం అమితం అపరిమాణభోగం ధనం మమ ఘరే సన్నిచితం రాసీకతం అహోసీతి అత్థో.

౩. బహూ మేధిగతా భోగాతి అనేకా భోగా మే మయా అధిగతా పత్తా పటిలద్ధాతి అత్థో. సత్థవాసిఆదీనం పరిక్ఖారానం నామాని నయానుయోగేన సువిఞ్ఞేయ్యాని. పరిక్ఖారదానానిసంసాని చ సువిఞ్ఞేయ్యానేవాతి.

పిలిన్దవచ్ఛత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.

దుతియతతియచతుత్థపఞ్చమాపదానాని ఉత్తానానేవాతి.

౬. బాకులత్థేరఅపదానవణ్ణనా

ఛట్ఠాపదానే హిమవన్తస్సావిదూరేతిఆదికం బాకులత్థేరస్స అపదానం. అయం కిర థేరో అతీతే ఇతో కప్పసతసహస్సాధికస్స అసఙ్ఖ్యేయ్యస్స మత్థకే అనోమదస్సిస్స భగవతో ఉప్పత్తితో పురేతరమేవ బ్రాహ్మణకులే నిబ్బత్తిత్వా వయప్పత్తో తయో వేదే ఉగ్గణ్హిత్వా తత్థ సారం అపస్సన్తో ‘‘సమ్పరాయికత్థం గవేసిస్సామీ’’తి ఇసిపబ్బజ్జం పబ్బజిత్వా పబ్బతపాదే విహరన్తో పఞ్చాభిఞ్ఞాఅట్ఠసమాపత్తీనం లాభీ హుత్వా విహరన్తో బుద్ధుప్పాదం సుత్వా సత్థు సన్తికం గన్త్వా ధమ్మం సుత్వా సరణేసు పతిట్ఠితో సత్థు వాతాబాధే ఉప్పన్నే అరఞ్ఞతో భేసజ్జాని ఆనేత్వా తం వూపసమేత్వా తం పుఞ్ఞం ఆరోగ్యత్థాయ పరిణామేత్వా తతో చుతో బ్రహ్మలోకే నిబ్బత్తో ఏకం అసఙ్ఖ్యేయ్యం దేవమనుస్సేసు సంసరన్తో పదుముత్తరబుద్ధకాలే హంసవతీనగరే ఏకస్మిం కులే నిబ్బత్తో విఞ్ఞుతం పత్వా సత్థు ధమ్మదేసనం సుత్వా సత్థారం ఏకం భిక్ఖుం అప్పాబాధానం అగ్గట్ఠానే ఠపేన్తం దిస్వా సయం తం ఠానన్తరం ఆకఙ్ఖన్తో పణిధానం కత్వా యావజీవం కుసలకమ్మం ఉపచినిత్వా సుగతీసుయేవ సంసరన్తో విపస్సిస్స భగవతో ఉప్పత్తితో పురేతరమేవ బన్ధుమతీనగరే బ్రాహ్మణకులే నిబ్బత్తో సబ్బసిప్పేసు నిప్ఫత్తిం పత్తో తత్థ సారం అపస్సన్తో ఇసిపబ్బజ్జం పబ్బజిత్వా ఝానాభిఞ్ఞాలాభీ హుత్వా పబ్బతపాదే వసన్తో బుద్ధుప్పాదం సుత్వా సత్థు సన్తికం గన్త్వా సరణేసు పతిట్ఠాయ భిక్ఖూనం తిణపుప్ఫకరోగే ఉప్పన్నే తం వూపసమేత్వా తత్థ యావతాయుకం ఠత్వా తతో చుతో బ్రహ్మలోకే నిబ్బత్తిత్వా తతో ఏకనవుతికప్పే దేవమనుస్సేసు సంసరన్తో కస్సపస్స భగవతో కాలే బారాణసియం కులగేహే నిబ్బత్తిత్వా ఘరావాసం వసన్తో ఏకం జిణ్ణం వినస్సమానం మహావిహారం దిస్వా తత్థ ఉపోసథాగారాదికం సబ్బం ఆవసథం కారాపేత్వా తత్థ భిక్ఖుసఙ్ఘస్స సబ్బం భేసజ్జం పటియాదేత్వా యావజీవం కుసలం కత్వా ఏకం బుద్ధన్తరం దేవమనుస్సేసు సంసరన్తో అమ్హాకం భగవతో ఉప్పత్తితో పురేతరమేవ కోసమ్బియం సేట్ఠికులే నిబ్బత్తి.

సో మాతుకుచ్ఛితో నిక్ఖమిత్వా ధాతీహి అరోగభావాయ యమునాయం న్హాపియమానో తాసం హత్థతో ముచ్చిత్వా మచ్ఛేన గిలితో అహోసి. కేవట్టా తం మచ్ఛం జాలాయ గహేత్వా బారాణసియం సేట్ఠిభరియాయ విక్కిణింసు. సా తం గహేత్వా ఫాలయమానా పుబ్బే కతపుఞ్ఞఫలేన అరోగం దారకం దిస్వా ‘‘పుత్తో మే లద్ధో’’తి గహేత్వా పోసేసి. సో జనకేహి మాతాపితూహి తం పవత్తిం సుత్వా ఆగన్త్వా ‘‘అయం అమ్హాకం పుత్తో, దేథ నో పుత్త’’న్తి అనుయోగే కతే రఞ్ఞా ‘‘ఉభయేసమ్పి సాధారణో హోతూ’’తి ద్విన్నం కులానం దాయాదభావేన వినిచ్ఛయం కత్వా ఠపితత్తా బాకులోతి లద్ధనామో వయప్పత్తో మహాసమ్పత్తిం అనుభవన్తో ద్వీసు సేట్ఠికులేసు ఏకేకస్మిం ఛమాసం ఛమాసం వసతి. తే అత్తనో వారే సమ్పత్తే నావాసఙ్ఘాటం బన్ధిత్వా తత్రూపరి రతనమణ్డపం కారేత్వా పఞ్చఙ్గికతూరియే నిప్ఫాదేత్వా కుమారం తత్థ నిసీదాపేత్వా ఉభయనగరమజ్ఝట్ఠానం గఙ్గాయ ఆగచ్ఛన్తి, అపరసేట్ఠిమనుస్సాపి ఏవమేవ సజ్జేత్వా తం ఠానం గన్త్వా కుమారం తత్థ ఆరోపేత్వా గచ్ఛన్తి. సో ఏవం వడ్ఢమానో ఆసీతికో హుత్వా ఉభయసేట్ఠిపుత్తోతి పాకటో. సత్థు సన్తికం గన్త్వా ధమ్మం సుత్వా పటిలద్ధసద్ధో పబ్బజిత్వా సత్తాహం వాయమన్తో అట్ఠమే దివసే సహ పటిసమ్భిదాయ అరహత్తం పాపుణి.

౩౮౬. సో అరహా హుత్వా అత్తనో పుబ్బకమ్మం సరిత్వా సోమనస్సజాతో పుబ్బచరితాపదానం పకాసేన్తో హిమవన్తస్సావిదూరేతిఆదిమాహ. తస్సత్థో హేట్ఠా వుత్తోవ. అపదానపాళిఅత్థోపి సువిఞ్ఞేయ్యోవ. సో అరహత్తం పత్వా విముత్తిసుఖేన విహరన్తో సట్ఠివస్ససతాయుకో హుత్వా పరినిబ్బాయీతి.

బాకులత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.

౭. గిరిమానన్దత్థేరఅపదానవణ్ణనా

సత్తమాపదానే భరియా మే కాలఙ్కతాతిఆదికం ఆయస్మతో గిరిమానన్దత్థేరస్స అపదానం. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయాని పుఞ్ఞాని ఉపచినన్తో సుమేధస్స భగవతో కాలే కులగేహే నిబ్బత్తో వయప్పత్తో ఘరావాసం సణ్ఠపేత్వా వసన్తో అత్తనో భరియాయ చ పుత్తే చ కాలఙ్కతే సోకసల్లసమప్పితో అరఞ్ఞం పవిసిత్వా పవత్తఫలభోజనో రుక్ఖమూలే విహాసి. తదా సుమేధో భగవా తస్సానుకమ్పాయ తత్థ గన్త్వా ధమ్మం దేసేత్వా సోకసల్లం అబ్బూళ్హేసి. సో ధమ్మం సుత్వా పసన్నమానసో సుగన్ధపుప్ఫేహి భగవన్తం పూజేత్వా పఞ్చపతిట్ఠితేన వన్దిత్వా సిరసి అఞ్జలిం కత్వా అభిత్థవి.

సో తేన పుఞ్ఞేన దేవమనుస్సేసు సంసరన్తో ఉభయత్థ సుఖం అనుభవిత్వా ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే రాజగహే బిమ్బిసారరఞ్ఞో పురోహితస్స పుత్తో హుత్వా నిబ్బత్తి, గిరిమానన్దోతిస్స నామం అహోసి. సో విఞ్ఞుతం పత్వా సత్థు రాజగహాగమనే బుద్ధానుభావం దిస్వా పటిలద్ధసద్ధో పబ్బజిత్వా సమణధమ్మం కరోన్తో కతిపయం దివసం గామకావాసే వసిత్వా సత్థారం వన్దితుం రాజగహం అగమాసి. బిమ్బిసారమహారాజా తస్స ఆగమనం సుత్వా తం ఉపసఙ్కమిత్వా ‘‘ఇధేవ, భన్తే, వసథ, అహం చతూహి పచ్చయేహి ఉపట్ఠహామీ’’తి సమ్పవారేత్వా గతోపి బహుకిచ్చత్తా తం న సరి. ‘‘థేరో అబ్భోకాసేయేవ వసతీ’’తి. దేవతా థేరస్స తేమనభయేన వస్సధారం వారేసుం. రాజా అవస్సనకారణం ఉపధారేత్వా ఞత్వా థేరస్స కుటికం కారాపేసి. థేరో కుటికాయం వసన్తో సేనాసనసప్పాయలాభేన చిత్తసమాధానం లభిత్వా వీరియసమతం యోజేత్వా విపస్సనం ఉస్సుక్కాపేత్వా అరహత్తం పాపుణి.

౪౧౯. సో అరహత్తం పత్వా అత్తనో పుబ్బకమ్మం సరిత్వా సఞ్జాతసోమనస్సో పుబ్బచరితాపదానం పకాసేన్తో భరియా మే కాలఙ్కతాతిఆదిమాహ. తం భగవతో నివేదనఞ్చ భగవతా కతానుసాసనఞ్చ మగ్గం ఫలాధిగమాపదానఞ్చ పాఠానుసారేన సువిఞ్ఞేయ్యమేవాతి.

గిరిమానన్దత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.

అట్ఠమనవమదసమాపదానాని ఉత్తానత్థానేవాతి.

చత్తాలీసమవగ్గవణ్ణనా సమత్తా.