౪. ధాతుయమకం
౧. పణ్ణత్తివారో
(క) ఉద్దేసో
౧. అట్ఠారస ధాతుయో – చక్ఖుధాతు, సోతధాతు, ఘానధాతు, జివ్హాధాతు, కాయధాతు, రూపధాతు, సద్దధాతు, గన్ధధాతు, రసధాతు, ఫోట్ఠబ్బధాతు, చక్ఖువిఞ్ఞాణధాతు, సోతవిఞ్ఞాణధాతు, ఘానవిఞ్ఞాణధాతు, జివ్హావిఞ్ఞాణధాతు, కాయవిఞ్ఞాణధాతు, మనోధాతు, మనోవిఞ్ఞాణధాతు, ధమ్మధాతు.
౧. పదసోధనవారో
(క) అనులోమం
౨. (క) చక్ఖు చక్ఖుధాతు?
(ఖ) చక్ఖుధాతు చక్ఖు?
(క) సోతం సోతధాతు?
(ఖ) సోతధాతు సోతం?…పే…
(క) చక్ఖువిఞ్ఞాణం చక్ఖువిఞ్ఞాణధాతు?
(ఖ) చక్ఖువిఞ్ఞాణధాతు చక్ఖువిఞ్ఞాణం?…పే…
(క) మనో మనోధాతు?
(ఖ) మనోధాతు మనో?
(క) మనోవిఞ్ఞాణం మనోవిఞ్ఞాణధాతు?
(ఖ) మనోవిఞ్ఞాణధాతు మనోవిఞ్ఞాణం?
(క) ధమ్మో ధమ్మధాతు?
(ఖ) ధమ్మధాతు ధమ్మో?
(ఖ) పచ్చనీకం
౩. (క) న చక్ఖు న చక్ఖుధాతు?
(ఖ) న చక్ఖుధాతు న చక్ఖు?
(క) న సోతం న సోతధాతు?
(ఖ) న సోతధాతు న సోతం?…పే…
(క) న చక్ఖువిఞ్ఞాణం న చక్ఖువిఞ్ఞాణధాతు?
(ఖ) న చక్ఖువిఞ్ఞాణధాతు న చక్ఖువిఞ్ఞాణం?…పే…
(క) న మనో న మనోధాతు?
(ఖ) న మనోధాతు న మనో?
(క) న మనోవిఞ్ఞాణం న మనోవిఞ్ఞాణధాతు?
(ఖ) న మనోవిఞ్ఞాణధాతు న మనోవిఞ్ఞాణం?
(క) న ధమ్మో న ధమ్మధాతు?
(ఖ) న ధమ్మధాతు న ధమ్మో?
౨. పదసోధనమూలచక్కవారో
(క) అనులోమం
౪. (క) చక్ఖు చక్ఖుధాతు?
(ఖ) ధాతూ [ధాతు (సీ. క.) అఞ్ఞేహి యమకేహి సంసన్దితబ్బం] సోతధాతు?…పే…
(క) చక్ఖు చక్ఖుధాతు?
(ఖ) ధాతూ ధమ్మధాతు?
(యథా ఆయతనయమకే చక్కం బన్ధితం ఏవమిధ చక్కం బన్ధితబ్బం.)
(ఖ) పచ్చనీకం
౫. (క) న చక్ఖు న చక్ఖుధాతు?
(ఖ) న ధాతూ న సోతధాతు?
(క) న చక్ఖు న చక్ఖుధాతు?
(ఖ) న ధాతూ న ఘానధాతు?…పే…
(క) న చక్ఖు న చక్ఖుధాతు?
(ఖ) న ధాతూ న ధమ్మధాతు?…పే…
(క) న ధమ్మో న ధమ్మధాతు?
(ఖ) న ధాతూ న చక్ఖుధాతు?…పే…
(క) న ధమ్మో న ధమ్మధాతు?
(ఖ) న ధాతూ న మనోవిఞ్ఞాణధాతు? (చక్కం బన్ధితబ్బం).
౩. సుద్ధధాతువారో
(క) అనులోమం
౬. (క) చక్ఖు ధాతు?
(ఖ) ధాతూ చక్ఖు?
(క) సోతం ధాతు?
(ఖ) ధాతూ సోతం?
ఘానం ధాతు?…పే… జివ్హా ధాతు?… కాయో ధాతు?… రూపం ధాతు?… సద్దో ధాతు?… గన్ధో ధాతు?… రసో ధాతు?… ఫోట్ఠబ్బో ధాతు?…
(క) చక్ఖువిఞ్ఞాణం ధాతు?
(ఖ) ధాతూ చక్ఖువిఞ్ఞాణం?
(క) సోతవిఞ్ఞాణం ధాతు?
(ఖ) ధాతూ సోతవిఞ్ఞాణం?
… ఘానవిఞ్ఞాణం?…పే… జివ్హావిఞ్ఞాణం?… కాయవిఞ్ఞాణం?
(క) మనో ధాతు?
(ఖ) ధాతూ మనో?
(క) మనోవిఞ్ఞాణం ధాతు?
(ఖ) ధాతూ మనోవిఞ్ఞాణం?
(క) ధమ్మో ధాతు?
(ఖ) ధాతూ ధమ్మో?
(ఖ) పచ్చనీకం
౭. (క) న చక్ఖు న ధాతు?
(ఖ) న ధాతూ న చక్ఖు?
(క) న సోతం న ధాతు?
(ఖ) న ధాతూ న సోతం?
… న ఘానం?… న జివ్హా?… న కాయో?… న రూపం? … న సద్దో?… న గన్ధో?… న రసో?… న ఫోట్ఠబ్బో?
(క) న చక్ఖువిఞ్ఞాణం న ధాతు?
(ఖ) న ధాతూ న చక్ఖువిఞ్ఞాణం?
… న సోతవిఞ్ఞాణం?…పే… న ఘానవిఞ్ఞాణం?… న జివ్హావిఞ్ఞాణం?
(క) న కాయవిఞ్ఞాణం న ధాతు?
(ఖ) న ధాతూ న కాయవిఞ్ఞాణం?
(క) న మనో న ధాతు?
(ఖ) న ధాతూ న మనో?
(క) న మనోవిఞ్ఞాణం న ధాతు?
(ఖ) న ధాతూ న మనోవిఞ్ఞాణం?
(క) న ధమ్మో న ధాతు?
(ఖ) న ధాతూ న ధమ్మో?
౪. సుద్ధధాతుమూలచక్కవారో
(క) అనులోమం
౮. (క) చక్ఖు ధాతు?
(ఖ) ధాతూ సోతం?…పే…
(క) చక్ఖు ధాతు?
(ఖ) ధాతూ ధమ్మో?…పే…
(క) ధమ్మో ధాతు?
(ఖ) ధాతూ చక్ఖు?…పే…
(క) ధమ్మో ధాతు?
(ఖ) ధాతూ మనోవిఞ్ఞాణం? (చక్కం బన్ధితబ్బం).
(ఖ) పచ్చనీకం
౯. (క) న చక్ఖు న ధాతు?
(ఖ) న ధాతూ న సోతం?
(క) న చక్ఖు న ధాతు?
(ఖ) న ధాతూ న ఘానం?…పే….
(క) న చక్ఖు న ధాతు?
(ఖ) న ధాతూ న ధమ్మో?…పే…
(క) న ధమ్మో న ధాతు?
(ఖ) న ధాతూ న చక్ఖు?…పే…
(క) న ధమ్మో న ధాతు?
(ఖ) న ధాతూ న మనోవిఞ్ఞాణం? (చక్కం బన్ధితబ్బం).
పణ్ణత్తిఉద్దేసవారో.
(ఖ) నిద్దేసో
౧. పదసోధనవారో
(క) అనులోమం
౧౦. (క) చక్ఖు చక్ఖుధాతూతి?
దిబ్బచక్ఖు పఞ్ఞాచక్ఖు చక్ఖు, న చక్ఖుధాతు. చక్ఖుధాతు చక్ఖు చేవ చక్ఖుధాతు చ.
(ఖ) చక్ఖుధాతు చక్ఖూతి? ఆమన్తా.
(క) సోతం సోతధాతూతి?
దిబ్బసోతం తణ్హాసోతం సోతం, న సోతధాతు. సోతధాతు సోతఞ్చేవ సోతధాతు చ.
(ఖ) సోతధాతు సోతన్తి? ఆమన్తా.
(క) ఘానం ఘానధాతూతి? ఆమన్తా.
(ఖ) ఘానధాతు ఘానన్తి? ఆమన్తా. (జివ్హాపి ఘానధాతుసదిసా).
(క) కాయో కాయధాతూతి?
కాయధాతుం ఠపేత్వా అవసేసో కాయో [అవసేసో కాయో కాయో (స్యా.)], న కాయధాతు. కాయధాతు కాయో చేవ కాయధాతు చ.
(ఖ) కాయధాతు కాయోతి? ఆమన్తా.
(క) రూపం రూపధాతూతి?
రూపధాతుం ఠపేత్వా అవసేసం రూపం, న రూపధాతు. రూపధాతు రూపఞ్చేవ రూపధాతు చ.
(ఖ) రూపధాతు రూపన్తి? ఆమన్తా. (సద్దో ఘానసదిసో).
(క) గన్ధో గన్ధధాతూతి?
సీలగన్ధో సమాధిగన్ధో పఞ్ఞాగన్ధో గన్ధో, న గన్ధధాతు. గన్ధధాతు గన్ధో చేవ గన్ధధాతు చ.
(ఖ) గన్ధధాతు గన్ధోతి? ఆమన్తా.
(క) రసో రసధాతూతి?
అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో రసో, న రసధాతు. రసధాతు రసో చేవ రసధాతు చ.
(ఖ) రసధాతు రసోతి? ఆమన్తా. (ఫోట్ఠబ్బో ఘానసదిసో).
(క) చక్ఖువిఞ్ఞాణం చక్ఖువిఞ్ఞాణధాతూతి? ఆమన్తా.
(ఖ) చక్ఖువిఞ్ఞాణధాతు చక్ఖువిఞ్ఞాణన్తి? ఆమన్తా.
సోతవిఞ్ఞాణం…పే… ఘానవిఞ్ఞాణం… జివ్హావిఞ్ఞాణం… కాయవిఞ్ఞాణం….
(క) మనో మనోధాతూతి?
మనోధాతుం ఠపేత్వా అవసేసో మనో, న మనోధాతు. మనోధాతు మనో చేవ మనోధాతు చ.
(ఖ) మనోధాతు మనోతి? ఆమన్తా.
(క) మనోవిఞ్ఞాణం మనోవిఞ్ఞాణధాతూతి? ఆమన్తా.
(ఖ) మనోవిఞ్ఞాణధాతు మనోవిఞ్ఞాణన్తి? ఆమన్తా.
(క) ధమ్మో ధమ్మధాతూతి?
ధమ్మధాతుం ఠపేత్వా అవసేసో ధమ్మో, న ధమ్మధాతు. ధమ్మధాతు ధమ్మో చేవ ధమ్మధాతు చ.
(ఖ) ధమ్మధాతు ధమ్మోతి? ఆమన్తా.
(ఖ) పచ్చనీకం
౧౧. (క) న చక్ఖు న చక్ఖుధాతూతి? ఆమన్తా.
(ఖ) న చక్ఖుధాతు న చక్ఖూతి?
దిబ్బచక్ఖు పఞ్ఞాచక్ఖు న చక్ఖుధాతు, చక్ఖు. చక్ఖుఞ్చ చక్ఖుధాతుఞ్చ ఠపేత్వా అవసేసం న చేవ చక్ఖు న చ చక్ఖుధాతు.
(క) న సోతం న సోతధాతూతి? ఆమన్తా.
(ఖ) న సోతధాతు న సోతన్తి?
దిబ్బసోతం తణ్హాసోతం న సోతధాతు, సోతం. సోతఞ్చ సోతధాతుఞ్చ ఠపేత్వా అవసేసం న చేవ సోతం న చ సోతధాతు.
(క) న ఘానం న ఘానధాతూతి? ఆమన్తా.
(ఖ) న ఘానధాతు న ఘానన్తి? ఆమన్తా.
న జివ్హా… (సంఖిత్తం [యం సంఖిత్తం (స్యా.)], ఉభతో ఆమన్తా).