౨౩. తేవీసతిమవగ్గో
(౨౧౮) ౧. ఏకాధిప్పాయకథా
౯౦౮. ఏకాధిప్పాయేన మేథునో ధమ్మో పటిసేవితబ్బోతి? ఆమన్తా. ఏకాధిప్పాయేన అస్సమణేన హోతబ్బం, అభిక్ఖునా హోతబ్బం, ఛిన్నమూలేన హోతబ్బం పారాజికేన హోతబ్బన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… ఏకాధిప్పాయేన మేథునో ధమ్మో పటిసేవితబ్బోతి? ఆమన్తా. ఏకాధిప్పాయేన పాణో హన్తబ్బో, అదిన్నం ఆదియితబ్బం, ముసా భణితబ్బా, పిసుణం భణితబ్బం, ఫరుసం భణితబ్బం, సమ్ఫం పలపితబ్బం, సన్ధి ఛేదితబ్బో, నిల్లోపం హాతబ్బం, ఏకాగారికం కాతబ్బం, పరిపన్థే ఠాతబ్బం, పరదారో గన్తబ్బో, గామఘాతకో కాతబ్బో, నిగమఘాతకో కాతబ్బోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
ఏకాధిప్పాయకథా నిట్ఠితా.
౨౩. తేవీసతిమవగ్గో
(౨౧౯) ౨. అరహన్తవణ్ణకథా
౯౦౯. అరహన్తానం వణ్ణేన అమనుస్సా మేథునం ధమ్మం పటిసేవన్తీతి? ఆమన్తా. అరహన్తానం వణ్ణేన అమనుస్సా పాణం హనన్తి…పే… అదిన్నం ఆదియన్తి, ముసా భణన్తి, పిసుణం భణన్తి, ఫరుసం భణన్తి, సమ్ఫం పలపన్తి, సన్ధిం ఛిన్దన్తి, నిల్లోపం హరన్తి, ఏకాగారికం కరోన్తి, పరిపన్థే తిట్ఠన్తి, పరదారం గచ్ఛన్తి, గామఘాతకం కరోన్తి…పే… నిగమఘాతకం కరోన్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
అరహన్తవణ్ణకథా నిట్ఠితా.
౨౩. తేవీసతిమవగ్గో
(౨౨౦-౪) ౩-౭. ఇస్సరియకామకారికాదికథా
౯౧౦. బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు వినిపాతం గచ్ఛతీతి? ఆమన్తా. బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు నిరయం గచ్ఛతి, సఞ్జీవం గచ్ఛతి, కాలసుత్తం గచ్ఛతి, తాపనం గచ్ఛతి, మహాతాపనం [పతాపనం (సీ. స్యా. కం. పీ.)] గచ్ఛతి, సఙ్ఘాతకం గచ్ఛతి, రోరువం గచ్ఛతి…పే… అవీచిం గచ్ఛతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు వినిపాతం గచ్ఛతీతి? ఆమన్తా. ‘‘బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు వినిపాతం గచ్ఛతీ’’తి – అత్థేవ సుత్తన్తోతి? నత్థి. హఞ్చి ‘‘బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు వినిపాతం గచ్ఛతీ’’తి – నత్థేవ సుత్తన్తో, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు వినిపాతం గచ్ఛతీ’’తి.
౯౧౧. బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు గబ్భసేయ్యం ఓక్కమతీతి? ఆమన్తా. బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు నిరయం ఉపపజ్జేయ్య, తిరచ్ఛానయోనిం ఉపపజ్జేయ్యాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు గబ్భసేయ్యం ఓక్కమతీతి? ఆమన్తా. బోధిసత్తో ఇద్ధిమాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… బోధిసత్తో ఇద్ధిమాతి? ఆమన్తా. బోధిసత్తేన ఛన్దిద్ధిపాదో భావితో…పే… వీరియిద్ధిపాదో…పే… చిత్తిద్ధిపాదో…పే… వీమంసిద్ధిపాదో భావితోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు గబ్భసేయ్యం ఓక్కమతీతి? ఆమన్తా. ‘‘బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు గబ్భసేయ్యం ఓక్కమతీ’’తి – అత్థేవ సుత్తన్తోతి? నత్థి. హఞ్చి ‘‘బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు గబ్భసేయ్యం ఓక్కమతీ’’తి – నత్థేవ సుత్తన్తో, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు గబ్భసేయ్యం ఓక్కమతీ’’తి.
౯౧౨. బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు దుక్కరకారికం అకాసీతి? ఆమన్తా. బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు ‘‘సస్సతో లోకో’’తి పచ్చాగచ్ఛి, ‘‘అసస్సతో లోకో’’తి…పే… ‘‘అన్తవా లోకో’’తి…పే… ‘‘అనన్తవా లోకో’’తి… ‘‘తం జీవం తం సరీర’’న్తి … ‘‘అఞ్ఞం జీవం అఞ్ఞం సరీర’’న్తి… ‘‘హోతి తథాగతో పరం మరణా’’తి… ‘‘న హోతి తథాగతో పరం మరణా’’తి… ‘‘హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణా’’తి…పే… ‘‘నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’’తి పచ్చాగచ్ఛీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు దుక్కరకారికం అకాసీతి? ఆమన్తా. ‘‘బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు దుక్కరకారికం అకాసీ’’తి – అత్థేవ సుత్తన్తోతి? నత్థి. హఞ్చి ‘‘బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు దుక్కరకారికం అకాసీ’’తి – నత్థేవ సుత్తన్తో, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు దుక్కరకారికం అకాసీ’’తి.
౯౧౩. బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు అపరన్తపం [అమరం తపం (సం. ని. ౧.౧౩౭)] అకాసి, అఞ్ఞం సత్థారం ఉద్దిసీతి? ఆమన్తా. బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు ‘‘సస్సతో లోకో’’తి పచ్చాగచ్ఛి…పే… ‘‘నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’’తి పచ్చాగచ్ఛీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౯౧౪. బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు అఞ్ఞం సత్థారం ఉద్దిసీతి? ఆమన్తా. ‘‘బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు అఞ్ఞం సత్థారం ఉద్దిసీ’’తి – అత్థేవ సుత్తన్తోతి? నత్థి. హఞ్చి ‘‘బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు అఞ్ఞం సత్థారం ఉద్దిసీ’’తి – నత్థేవ సుత్తన్తో, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు అఞ్ఞం సత్థారం ఉద్దిసీ’’తి.
ఇస్సరియకామకారికాకథా నిట్ఠితా.
౨౩. తేవీసతిమవగ్గో
(౨౨౫) ౮. పతిరూపకథా
౯౧౫. అత్థి న రాగో రాగపతిరూపకోతి? ఆమన్తా. అత్థి న ఫస్సో ఫస్సపతిరూపకో, అత్థి న వేదనా వేదనాపతిరూపికా, అత్థి న సఞ్ఞా సఞ్ఞాపతిరూపికా, అత్థి న చేతనా చేతనాపతిరూపికా, అత్థి న చిత్తం చిత్తపతిరూపకం, అత్థి న సద్ధా సద్ధాపతిరూపికా, అత్థి న వీరియం వీరియపతిరూపకం, అత్థి న సతి సతిపతిరూపికా, అత్థి న సమాధి సమాధిపతిరూపకో, అత్థి న పఞ్ఞా పఞ్ఞాపతిరూపికాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౯౧౬. అత్థి న దోసో దోసపతిరూపకో, అత్థి న మోహో మోహపతిరూపకో, అత్థి న కిలేసో కిలేసపతిరూపకోతి? ఆమన్తా. అత్థి న ఫస్సో ఫస్సపతిరూపకో…పే… అత్థి న పఞ్ఞా పఞ్ఞాపతిరూపికాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
పతిరూపకథా నిట్ఠితా.
౨౩. తేవీసతిమవగ్గో
(౨౨౬) ౯. అపరినిప్ఫన్నకథా
౯౧౭. రూపం అపరినిప్ఫన్నన్తి? ఆమన్తా. రూపం న అనిచ్చం న సఙ్ఖతం న పటిచ్చసముప్పన్నం న ఖయధమ్మం న వయధమ్మం న విరాగధమ్మం న నిరోధధమ్మం న విపరిణామధమ్మన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… నను రూపం అనిచ్చం సఙ్ఖతం పటిచ్చసముప్పన్నం ఖయధమ్మం వయధమ్మం విరాగధమ్మం నిరోధధమ్మం విపరిణామధమ్మన్తి? ఆమన్తా. హఞ్చి రూపం అనిచ్చం సఙ్ఖతం…పే… విపరిణామధమ్మం, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘రూపం అపరినిప్ఫన్న’’న్తి.
దుక్ఖఞ్ఞేవ పరినిప్ఫన్నన్తి? ఆమన్తా. నను యదనిచ్చం తం దుక్ఖం [సం. ని. ౩.౧౫] వుత్తం భగవతా – ‘‘రూపం అనిచ్చ’’న్తి? ఆమన్తా. హఞ్చి యదనిచ్చం తం దుక్ఖం వుత్తం భగవతా – ‘‘రూపం అనిచ్చం’’, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘దుక్ఖఞ్ఞేవ పరినిప్ఫన్న’’న్తి…పే….
౯౧౮. వేదనా …పే… సఞ్ఞా… సఙ్ఖారా… విఞ్ఞాణం… చక్ఖాయతనం…పే… ధమ్మాయతనం… చక్ఖుధాతు… ధమ్మధాతు… చక్ఖున్ద్రియం…పే… అఞ్ఞాతావిన్ద్రియం అపరినిప్ఫన్నన్తి? ఆమన్తా. అఞ్ఞాతావిన్ద్రియం న అనిచ్చం…పే… న విపరిణామధమ్మన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… నను అఞ్ఞాతావిన్ద్రియం అనిచ్చం సఙ్ఖతం…పే… విపరిణామధమ్మన్తి? ఆమన్తా. హఞ్చి అఞ్ఞాతావిన్ద్రియం అనిచ్చం సఙ్ఖతం పటిచ్చసముప్పన్నం ఖయధమ్మం వయధమ్మం విరాగధమ్మం నిరోధధమ్మం విపరిణామధమ్మం, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘అఞ్ఞాతావిన్ద్రియం అపరినిప్ఫన్న’’న్తి.
దుక్ఖఞ్ఞేవ పరినిప్ఫన్నన్తి? ఆమన్తా. నను యదనిచ్చం తం దుక్ఖం వుత్తం భగవతా – ‘‘అఞ్ఞాతావిన్ద్రియం అనిచ్చ’’న్తి? ఆమన్తా. హఞ్చి యదనిచ్చం తం దుక్ఖం వుత్తం భగవతా – ‘‘అఞ్ఞాతావిన్ద్రియం అనిచ్చం’’, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘దుక్ఖఞ్ఞేవ పరినిప్ఫన్న’’న్తి.
అపరినిప్ఫన్నకథా నిట్ఠితా.
తేవీసతిమవగ్గో.
తస్సుద్దానం –
ఏకాధిప్పాయేన మేథునో ధమ్మో పటిసేవితబ్బో, అరహన్తానం వణ్ణేన అమనుస్సా మేథునం ధమ్మం పటిసేవన్తి, బోధిసత్తో ఇస్సరియకామకారికాహేతు వినిపాతం గచ్ఛతి, గబ్భసేయ్యం ఓక్కమతి, దుక్కరకారికం అకాసి, అపరన్తపం అకాసి, అఞ్ఞం సత్థారం ఉద్దిసి, అత్థి న రాగో రాగపతిరూపకో అత్థి న దోసో దోసపతిరూపకో అత్థి న మోహో మోహపతిరూపకో అత్థి న కిలేసో కిలేసపతిరూపకో, రూపం అపరినిప్ఫన్నం అఞ్ఞాతావిన్ద్రియం అపరినిప్ఫన్నన్తి.
ఖుద్దకో అడ్ఢపణ్ణాసకో.
తస్సుద్దానం –
నవం, నిబ్బుతి, ఏకాధిప్పాయోతి.
పణ్ణాసకుద్దానం –
మహానియామో, అనుసయా, నిగ్గహో, ఖుద్దకపఞ్చమో;
పరప్పవాదమద్దనా, సుత్తమూలసమాహితా;
ఉజ్జోతనా సత్థుసమయే, కథావత్థుపకరణేతి.
పఞ్చత్తింసభాణవారం
కథావత్థుపకరణం నిట్ఠితం.